
داستان کودکانه «سایهی بزرگِ تِئو»
نویسنده: رزیتا دغلاوی نژاد
شخصیتها: تِئو (پسربچهای که عاشق عکاسی و سایههاست) و برادر بزرگترش (راد).
تِئو در یک روز آفتابی، زیر درخت نشسته بود و داشت با سایهی خودش بازی میکرد. او دستهایش را مثل یک پرنده تکان میداد و سایهی بزرگ و لرزانی روی زمین میدید. ناگهان تِئو با تعجب گفت: «راد! چرا سایهی من وقتی به سمت خورشید میرود، کوچک میشود و وقتی از آن دور میشود، غولپیکر میشود؟ آیا سایه هم مثل من رشد میکند؟»
راد که داشت کتابش را میخواند، گفت: «نه تِئو، سایه که بزرگ و کوچک نمیشود، فقط "مسیرِ نور" عوض میشود. میدانی چرا سایه درست میشود؟ چون بدنِ تو جلوی راهِ نور ایستاده است. نور دوست دارد در یک خط مستقیم حرکت کند و وقتی به تو میرسد، نمیتواند از میان تو رد شود؛ پس پشتِ تو، یک جای تاریک ایجاد میشود که ما به آن میگوییم سایه.»
تِئو پرسید: «پس چرا سایهام بزرگ میشود؟»
راد توضیح داد: «وقتی منبع نور (مثل خورشید یا لامپ) نزدیکتر باشد یا زاویهی نور تغییر کند، سایه بزرگتر به نظر میرسد. در واقع، تو داری مانعِ بخشِ بیشتری از مسیرِ نور میشوی. سایه، در حقیقت جایِ خالیِ نور است!»
تِئو با هیجان شروع کرد به حرکت دادن اشیاء مختلف زیر نور آفتاب تا ببیند چگونه میتواند "جاهای خالیِ نور" را تغییر دهد.
نکتهی علمی برای کودک:
سایه زمانی ایجاد میشود که یک جسمِ کدر (چیزی که نور از آن رد نمیشود) جلوی مسیر مستقیم نور قرار بگیرد. اندازه و شکل سایه به زاویه برخورد نور و فاصله بین جسم و منبع نور بستگی دارد.