داستان کودکانه «موسیقیِ باد و نِی»
نویسنده: رزیتا دغلاوی نژاد
شخصیت ها: مانی (پسربچهای که عاشق صداهاست) و پدربزرگ (موسیقیدان).
مانی همیشه فکر میکرد صداها از آسمان میبارند! وقتی باد میوزید، او سعی میکرد صدا را در دست بگیرد. یک روز در باغچه، مانی از پدربزرگ پرسید: «پدربزرگ، باد چرا وقتی بین شاخههای درخت میپیچد، صدا میدهد؟ آیا باد خودش آواز میخواند؟»
پدربزرگ که داشت با یک نی چوبی تمرین میکرد، گفت: «باد آواز نمیخواند مانی، اما باد "ساز" است. اگر بدانی چطور با آن بازی کنی، او هم میخواند.»
پدربزرگ یک نی را برداشت و در دهان گذاشت. مانی دید که پدربزرگ فقط با دمیدن، صداهای مختلفی تولید میکند. اما مانی کنجکاو بود: «چطور؟»
پدربزرگ گفت: «بیا امتحان کنیم.» او از مانی خواست یک لوله کاغذ خالی را بردارد. مانی لوله را گرفت و در آن دمید. فقط صدای "هوووو" ضعیفی آمد.
پدربزرگ گفت: «حالا انگشتت را روی سوراخهای لوله بگذار و حرکت بده.»
مانی شروع کرد به بستن و باز کردن سوراخها در حالی که میدمید. ناگهان، صداهای عجیبی مثل "توت-توت" از لوله خارج شد! مانی با هیجان فریاد زد: «من دارم با کاغذ موسیقی میسازم!»
پدربزرگ توضیح داد: «ببین مانی، وقتی هوا در داخل این لوله حرکت میکند، با دیوارههای آن برخورد میکند و باعث لرزش میشود. این لرزش همان صداست. وقتی سوراخها را میبندی، مسیر هوا را عوض میکنی و لرزش تغییر میکند. درختها هم همین کار را میکنند؛ باد وقتی به برگها برخورد میکند، آنها را میلرزاند و اینگونه است که ما صدای موسیقیِ باد را میشنویم.»
مانی آن روز فهمید که صدا، در واقع همان رقصِ لرزشها در هواست.
نکتهی علمی برای کودک:
صدا از طریق لرزش (Vibration) به گوش ما میرسد. وقتی ما در یک نی میدمیم، هوای داخل آن شروع به لرزیدن میکند. هر چقدر این لرزش سریعتر یا آهستهتر باشد، صدای نازکتر یا بمتر شنیده میشود.