رژیم دیتاکس یا نوشیدنی سم زدا و پاک کننده ی بدن، اخیرا بسیار مورد توجه قرار گرفته است و به شکل گسترده ای در مجله ها و اینترنت تبلیغ می شود.
این رژیم مدعی است که بدنتان را پاکسازی کرده و مواد سمی یا تاکسین ها را از بین می برد.
طرز عمل این رژیم، مواد خاصی که بعنوان سم برطرف می شوند و کارایی آن هنوز کاملا واضح نیست.
در این مقاله به بررسی دقیق رژیم دیتاکس، فواید و مضرات آن می پردازیم.

در پزشکی، دیتاکس پروسه ی زدودن الکل، دارو و سم از بدن است. این نوع درمان در کلینیک و یا بیمارستان تحت نظر پزشک صورت می گیرد.
اما رژیم دیتاکس، نوع کوتاه مدتی از رژیم است که در فواصل مشخصی برای پاکسازی سموم کاربرد دارد.
تحقیقات اثبات کرده اند که مواد شیمیایی جذب شده از طریق آب، غذا و هوا در سلولهای چربی بدن رسوب می کنند.
به طور معمول، در این رژیم یک دوره پرهیز غذایی مانند روزه و پس از آن رژیم متشکل از میوه، سبزی، آب میوه و آب توصیه می شود.
مدت این رژیم بین بازه ی زمانی ۳ تا ۷ روز متغیر است.رژیم دیتاکس ممکن است حاوی گیاهان، انواع چای، مکمل ها و روش تنقیه ( وارد کردن مایعات به روده ی بزرگ از طریق مقعد جهت پاکسازی) نیز باشد.
این رژیم به علت اینکه ما هر روزه در معرض مواد سمی و شیمیایی درون محیط زندگیمان مانند آلاینده ها، موادشیمیایی مصنوعی، فلزهای سنگین و دیگر ترکیبات مضر هستیم، مفید است.
علاوه بر سموم، این رژیم به رفع عارضه هایی مانند چاقی، مشکلات هضم، بیماری های خود ایمنی بدن، التهاب، آلرژی، نفخ و خستگی مزمن کمک می کند، هرچند تاکنون مطالعات و پژوهش های زیادی در مورد دیتاکس انجام نگرفته است.
انواع رژیم های دیتاکس، گرسنگی کامل تا اصلاحات میانه روتر در رژیم غذایی فعلی شخص را در بر می گیرند.
اکثر رژیم های دیتاکس یکی از موارد زیر را در بر دارند:
انواع رژیم های دیتاکس در شدت سختی و مدت زمان متفاوتند.
واژه سم یا تاکسین معمولا به مواد شیمیایی و آلاینده ه ی زیر اطلاق می شود:
رژیم دیتاکس بر مواد سمی خاصی برای پاکسازی عمومی بدن تمرکز نمی کند.
مکانیزم های عمل این نوع رژیم هنوز نامشخص است و شواهدی مبنی بر اینکه این رژیم تا چه میزان در سم زدایی موفق است، در دست نیست.
دیگر اینکه، بدن خود قادر به پاکسازی از راههای عرق، ادرار، مدفوع و کبد است. به عنوان مثال کبد و کلیه خون را تصفیه می کنند. همچنین کبد مواد سمی را بی ضرر می کند و سپس آنها را به بیرون از بدن هدایت می کند.
ارگان های دیگر بدن مانند روده و شش ها هم به طور طبیعی قابلیت فیلتر و دفع کردن سموم بدن را دارا هستند. پس داشتن خوراک سالم بهترین راه حفاظت از بدن است.
نکته ی قابل تامل دیگر اینست که بعضی مواد شیمیایی مانند آلاینده های مقاوم ارگانیک، فلزات سنگین، فتالات و بیسفنول آ با این فرآیندها از بدن خارج نمی شوند.
این مواد در بافت چربی و خون جمع شده و دفع آنها از بدن گاها سالها زمان می برد.
بسیاری از افرادی که این رژیم را داشته اند، پس از آن احساس شادابی و تمرکز بیشتری را تجربه کرده اند.
البته ممکن است این احساس بر اثر حذف غذاهای فرآوری شده، الکل و دیگر مواد ناسالم هم ایجاد شود.
همچنین مواد مغذی و ویتامین ها هم بدن را شاداب می کنند. به علت گنجاندن سبزی و میوه جات تازه و همچنین وعده های متنوع آب میوه و سبزیجات ، این رژیم بسیار برای پوست مفید است.
یکی از مزیت های این رژیم، مدت کوتاه آن است. حتی ممکن است این رژیم درآمدی بر آغاز تغییر رژیم کلی و سالمتر غذا خوردن باشد.
فرد در حین این رژیم به فواید نوشیدن مایعات و مصرف سبزیجات بیشتر مخصوصا اثر آن بر پوست خود پی می برد.
رژیم هفت روزه دوره ی مناسبی برای تجربه کردن طیف وسیعی از مواد غذایی، سبک زندگی و دستورهای غذایی می باشد.
البته تغییراتی که در رژیم غذایی خود می دهید نباید به یک باره و سخت باشند. سعی نکنید تغییرات زیادی ایجاد کنید.
مطالعت ثابت کرده اند اصلاحاتی کوچک در رژیم مانند نوشیدن چند لیوان بیشتر آب در روز، بسیار کاربردی تر از دنبال کردن رژیم های غذایی سفت و سخت است.
معمولا اعمال اثرات عادات مفید و اصلاحات در رژیم ۶ هفته طول می کشد. در این خلال می توانید به خودتان جایزه های کوچکی هم بدهید تا بیشتر به دنبال کردن رژیم سالم راغب شوید.
در یک پژوهش که با شرکت خانم های کره ای انجام شد، رژیم دیتاکس لیمو مورد بررسی قرار گرفت.
در این آزمایش شرکت کنندگان محدود به استفاده ترکیبی از شربت افرا و نخل ارگانیک و همچنین آب لیمو به مدت هفت روز بودند.
این رژیم به طرز چشم گیری وزن، BMI ( شاخص توده ی بدنی)، نسبت کمر به ران، چربی عمومی بدن، دور کمر، نشانه های التهاب، مقاومت در برابر انسولین را کاهش داد. گردش لپتین در بدن هم تسهیل شد.
اگر در رژیم دیتاکس محدودیت شدید کالری در نظر گرفته شود، طبعا کاهش وزن بسیاری هم دیده خواهد شد، هرچند مشخص نیست که پس از اتمام رژیم، فرد بتواند در دراز مدت کاهش وزن را حفظ کند.
انواع رژیم دیتاکس می تواند اثری مانند روزه ی متناوب داشته باشد. این نوع روزه، در بهبود وضعیت بدنی و لپتین و انسولین مفید واقع شده است. اما این روش در همه ی افراد موفقیت آمیز نیست .
مثلا در زنان باعث افزایش سطح هورمون استرس میشود. این رژیم بعلت مقاومت شخص در برابر وسوسه ی خوردن غذا و تحمل گرسنگی استرس زا است.
قبل از انجام این رژیم بهتر است یکسری نکات را یادآور شویم:
چندین رژیم دیتاکس محدودیت سخت مصرف کالری را اعمال می کنند. ایراد آن اینست که روزه گرفتن کوتاه مدت با مقدار کالری مصرفی بسیار محدود باعث خستگی، پرخاشگری و بوی بد دهان می شود.
روزه ی بلند مدت منجر به کمبود ویتامین، انرژی و مواد معدنی می شود. در موارد شدید باعث عدم توازن الکترولیت بدن و مرگ هم می شود. همچنین، روش سم زدایی تنقیه، کم آبی بدن، انقباض، نفخ، حالت تهوع و استفراغ را در پی دارد.
خطر مصرف بیش از حد داروهای مکمل، ملین، ادرار آورو حتی آب در این رژیم را باید در نظر گرفت. چون نظارت دقیقی در مورد داروهای دیتاکس وجود ندارد، بعضی داروها ومکمل ها پایه علمی ندارند.
در بدترین حالت ممکن است که برچسب محتویات بسته نادرست و دروغین باشد. مصرف محصولات تقلبی مسمومیت و حتی مرگ را در پی دارد.
بعضی افراد نباید بدون مشورت پزشک رژیم دیتاکس و یا کم کالری انتخاب کنند. این جمعیت آسیب پذیر کودکان، خانم های شیرده، کسانی که بیماری قند خون دارند مانند دیابتی ها می باشند.
منبع:
https://www.rosaclinic.ir/blog/2019/10/26/%d8%b1%da%98%db%8c%d9%85-%d8%af%db%8c%d8%aa%d8%a7%da%a9%d8%b3/