
هر چه مینگرم، ایده است. چندی پیش فکر میکردم ذهنم دیگر مثل سابق نیست، اما دیدم اشتباه میکردم. ذهن همان است، منتها دیگر پرورش نمییافت. آن را مثل کودکی تنها در لایههای زیرین ذهنم گیر انداخته بودم و بیآنکه ذرهای از محیط پیرامونم درک کنم، با محتواهای سریع و هیجانی تغذیهاش میکردم. اما انگار هرکس باید خودش را از این منجلاب نجات دهد.
منجلابی که میتواند ذهن را دستکاری کند و فرد را دچار زوال اندیشه سازد. این «زوال اندیشه» اصطلاحی مندرآوردی است و صرفاً برای تزیین متن نیامده، بلکه آن را اینجا به کار بردهام تا بگویم: تصمیمهای سریع، کار، تفریح و حتی ورزش، بیهیچ تفکر عمیقی و بیذرهای درک از این دنیا انجام میشوند. تنها چیزی که برایمان مانده، همانند صفحات چند دقیقهای و چندثانیهای شبکههای اجتماعی، این است که همهچیز باید خیلی سریع اتفاق بیفتد. نه میتوانیم مثل سابق فیلم ببینیم و نه میتوانیم کتاب یا موسیقی عمیقی را درک کنیم. تنها یک چیز اهمیت دارد: راه رفتن بر لبهٔ تاریک و خاموش ذهن.

ناخودآگاه ما پر از خالی است. ایده، منش، درک، صبوری، تأمل؛ همهٔ اینها بار معنای خویش را از دست دادهاند و تنها تبلیغات پنهان فضای مجازی است که بر ما اثر میگذارد.
امروز فیلم «اینسپشن» یا همان «تلقین»، اثر کریستوفر نولان را دیدم. حقیقتاً کمی ناامید شده بودم. آنقدر تعریف و تمجید شنیده بودم و آنهمه جایزه برده بود، اما با کمی پیشرفت فیلم متوجه شدم که نه، این تازه شروع یک ماجراست؛ شاید باید به داستان بیشتر پرداخته میشد، شخصیتها باید بیشتر خودشان را نشان میدادند و لایههای پنهان پیرنگ را باید میدیدم.

زمانی که کاب تصمیم میگیرد در ذهن همسرش چیزی بکارد که باعث پشیمانی شخصیت داستان شود و اتفاقات پیرامون او روند داستان مرا جذب خودش کرد اما... بیشتر از این نمیخواهم داستان را لو بدهم و نمیخواهم افشاگری کنم.
چه میشد اگر میتوانستیم با دستگاهی به ذهن آدمها نفوذ کنیم؟
چه میشد اگر در ذهن خویش به جستوجو میپرداختیم و لایههای زیرین آن را زیر و رو میکردیم؟
اصلاً اینها به کنار؛ اگر ما هم مثل فیلم اینسپشن در خواب باشیم چه؟
هیچکدام از این سؤالها پاسخ داده خواهد شد؟ این تنها مرور کلی ذهن من است. کسانی که فیلم را دیدهاند شاید برایشان این سؤال پیش بیاید که چرا شخصیت اصلی توتم ندارد؟ توتمی که تا اواخر داستان هم توتم همسرش است. چطور ممکن است شخصیت اصلی حتی به این موضوع فکر نکرده باشد؟ آیا خواب میتواند انسان را گیج کند؟ قدرت درک را از او بگیرد؟ چطور شخصیتی اینقدر باهوش چنین اشتباهی میکند و تا ابد، بیآنکه معلوم باشد، در خواب گرفتار میماند؟ و چطور کسی برای نجاتش به لایههای پنهان خوابش نفوذ نکرده بود؟

به نظرم باید فیلم را گسترش میدادند. سؤالهای بسیاری میتوان از این فیلم پرسید که در عین حال بیجواب میماند. خواب در خواب و باز هم خواب؛ چطور میتوان از این لایههای پنهان نجات پیدا کرد؟ این «سیستم ایمنی» چیست؟ من در ذهنم همیشه احساس میکنم سوار بر اژدهایی هستم. اما چرا در ذهنی که میتوان دنیاهای بیکرانی در آن خلق کرد، خودمان را در سلولهای چندثانیهای حبس میکنیم؟
..........