
شما را به خدا قسم دیگر اجازه ندهید حتی شده به یک امید واهی، به یک بادِ هوا و از روی یک بادِ شکم به بچهها تحمیل کنید که به فلان رشته بروند چون در آن رشته، پول است و الان هم پول، حلال تمام مشکلات الی مرگ؛ هر چند مرگ، در حال حاضر آرزوی هر جوانی است و در زمان حاضر، ما از شنیدن فوت مرگِ یک دوست، از ته دل و نه مثلِ لحنِ مهران مدیری در سریال «هیولا» میگوییم: « خدا رو شکر»!
ابوی گرام از همان بیست و چند سال گذشته به شدت اعتقاد داشت که من باید هر چه جان دارم بگذارم کفِ دستم و تنها درس بخوانم تا به یک جای خوبی برسم چون مملکت، انسان باسواد میخواهد اما من و امثالِ من بزرگ شدیم و فهمیدیم که اینجا باسواد نمیخواهد چون آن فردی که قرار است تشخیص دهد من باسواد هستم یا نه، خودش باید از ده، دوازده تا تست ضریب هوشی قسر در برود. البته بعید میدانم که آنها بدانند اصلا ضریب هوشی یعنی چه و عینِ شیرفرهاد در سریال دیدنی شبهای برره در برابر فهمیدن، مقاومت نشان میدهند.
مدرکها شدهاند آبدوغ خیاری؛ یعنی شما به همین راحتی میتوانی در هر زمینهای یک مدرک بگیری! حتی شده بروی میدان انقلاب تهران و تنها پول هم بدهی، انسانهای بسیار دلرحم و دوستداشتنی حضور دارند که به شما از سر لطف تکه کاغذی ارائه میدهند که حاوی اطلاعات یک مقاله بینالمللی ISI است. البته منِ نویسنده که از میدان انقلاب کاملا آگاه نیستم و تا به حال در آنجا قدم هم نزدم اما قصههای زیادی از این مکان در شهر تهران شنیدهام. این را میتوانم به ضرس قاطع بگویم که بسیاری از اساتید حتی نمیدانند ISI به چه معناست و حدس میزنند ISI احتمالا نشریهای چیزی است؛ چون حداقل یک مرتبه، یک شبهاستادی این چنین چیزی به بنده گفت و من از هم تعجب دو تا شاخ در آوردم! البته در حال حاضر واکنش شما به هر اتفاق و حرف عجیبی در خوشبینانهترین حالت ممکن، پدیدار شدن دو شاخ بالای سرتان است.
درست زمانی که فکر میکردیم بالاخره میتوانیم پس از فارغالتحصیلی به بازار کار وارد شویم، فهمیدیم که ای دل غافل! این همه بیکار که در خانههایشان سماق میمکند هم منتظر همین رویداد مهم هستند اما افسوس و صد افسوس که پیدا کردن کار دولتی شده یک ماموریت ناممکن که حتی تام کروز را هم استخدام کنیم که به طرق مختلف وارد عملیات شود، توانِ مقابله با غولی به نام بیکاری را ندارد چون اگر بخواهیم سرِ این نخِ بیکاری را دنبال کنیم پس از مدتی نه چندان طولانی، راه برگشت به منزل خودمان را هم گم میکنیم.
اصلا چه شد که این همه دانشگاه احداث شد؟ حکایت تاسیس دانشگاههای صد من یک غاز در این مملکت شده حکایتِ خانه ساختن ملا نصرالدین که دیگران هر تزی میدادند، ملا نصرالدین انجام میداد. حتی من شنیدهام چند بیزینسمَن برای اینکه ظرف مدت کوتاهی سود کنند وارد این عرصه شده و در یک شهر کوچک که تنها دو عدد خیابان و یک میدان نقلی دارد، دانشگاه غیرانتفاعی احداث کردهاند که حقیقتا این دسته از دانشگاهها به درد عمه محترمشان میخورد! حتی عمه اینجانب برای افزایش حقوق به راحتی از طریق یک دانشگاه پیام نور اقدام کرد و بر خود میبالم که عمه اینجانب، لیسانس دارد. هر چند گرفتن لیسانس تنها در بیست الی سی سال گذشته تنها یک افتخار و دستاورد عجیبی بود.
و اینگونه شد که در حال حاضر، همهی ما معمولیها فارغالتحصیلانِ حال حاضر در وطن، در حال سماق مکیدن هستیم. حتی آن فردی که تنها از سر شکم سیری درسش را ادامه داده تا بشود یک استاد دانشگاه، حتی او هم میترسد که این همه سرمایهگذاری با عمرش، نه سودی به حال خودش داشته باشد و نه فایدهای برای خانواده و اطرافیانش.
میگویند در گذشته کار بسیار سختی بود تا دکترای یک رشته را بگیری اما الان جوری شده که شما سر یک خیابان بروی و داد بزنی آقا یا خانم دکتر! ملت عدیدهای سرشان را به سمت شما میچرخانند. از عجایب روزگار این روزهای ایران همین بس که رشته اقیانوسشناسی داریم اما اقیانوسی نداریم در مجاورت ایران که دغدغه فارغالتحصیلان این رشته باشد. مثل این میماند که هوس آبدوغ خیار کرده باشید و یادتان رفته باشد که اصلا ماستی ندارید که تبدیلش کنید به دوغ! تکلیف چیست؟ ماستش را تقدیم شما کنم یا آبِ خیارِ خالیش را؟