نویسنده: لایوش ناگ
ترجمه: کمال ظاهری
انتشارات: نشر چشمه
وقتی کتاب "جانورنامه" را برای چالش فروردین ماه انتخاب کردم، برای خواندنش هیجان داشتم، چون کتاب هایی که سیاست و رفتارهای اجتماعی را با نگاهی طنزآلود نقد می کنند، را می پسندم. اما چند فصل اول کتاب را که خواندم، ناامید شدم و کتاب را ادامه دادم. چند روز بعد تصمیم گرفتم که فرصتی دوباره به کتاب بدهم و خواندنش را از سر گرفتم و در انتها که کتاب را تمام کردم، کاملا از این فرصت دوباره راضی بودم. شاید چند فصل اول کتاب توی ذوق شما بزند ولی زمانی که لحن و نحوه ی شوخی نویسنده دستتان بیاید و صد البته طرفدار طنز اجتماعی باشید، از کتاب لذت می برید. با این که از نوشتن کتاب بیش از ۱۰۰ سال می گذرد، ولی مضامین و موضاعات مطرح شده در کتاب کاملا نو و جدید به نظر می رسند و در کمال تاسف انسان معاصر همچنان با همان مشکلات اجتماعی و سیاسی یه سده ی قبل دست و پنجه نرم می کند.
بعضی فصل ها مفهوم سیاسی بیشتری دارند مثل فصل آخر "یهودی" که اتفاقا در نظرات برخی از خواننده های کتاب در شبکه های اجتماعی بازخورد تندی داشت و آن را نژادپرستانه دانسته بودند. از قضا نظر من متفاوت است. شاید در ابتدا این فصل توهین آمیز و نژادپرستانه بیاید ولی از نظر من این خاصیت کلام طنز و هجوآمیز نویسنده است و به خوبی شرایط سخت یهودیان را توصیف می کند و همان قدر که به نظر توهین آمیز می آید، این نگاه و رفتار در آن مقطع زمانی به یهودیان بوده و در واقع این نوشته نقدی ست به این نگاه.
مشهورترین اثر نویسنده «زیست شناسی آبسورد» است که کتاب «جانورنامه» ترجمه بخشی از این مجموعهاست. «زیست شناسی آبسورد» بخشی از نوشتههای ناگ است که از سال ۱۹۲۰ با طرحهای ساتیریک نوشته شدند. لایوش ناگ فرصت نوشتن رمان های بلندی که میخواست را نیافت و از سوی حکومت به خاطر لحن انتقادی نوشته هایش، سرکوب میشد و در حاشیه قرار می گرفت ولی با همین کتاب کوتاهی که از او خواندم، به نوع نگاه و نوشتارش علاقه مند شدم.
بی انصافی است که از ترجمه ی خیلی خوب" کمال طاهری" یاد نکنم. مترجم به خوبی لحن و نوشتار را منتقل کرده است و اصطلاحات و ضرب المثل هایی که در متن آمده را به فارسی برگردانده است.کتاب فصل های کوتاهی دارد و میتوان در مجموع، آن را در یکی دو ساعت خواند و در مجموع خواندنش را توصیه می کنم.
قلم نویسنده قوی ست از آن جهت که گاهی در یک جمله خواهید خندید و در همان جمله یک نقد برنده به اوضاع سیاسی آن زمان را می بینید مثل فصل "ببر" کتاب که دوست داشتم همه اش را اینجا بنویسم ولی به جایش این قسمت هایی که پایین تر نوشته ام را انتخاب کردم :
"خرس ها عاشق بزها و گوسفندهایی هستند که در کوهپایه ها به چرا مشغول اند، اما این عشق محکوم به ناکامی ست، چون بزها و گوسفندهایی که در کوهپایه ها به چرا مشغول اند، هیچ وقت عاشق آن ها نخواهند شد"
"اسب آبی هر چند جانور عریض و طویل و بی دروپیکری است و به نسبت جثه اش پاهای بسیار کوتاهی دارد، با این حال تیز و فرز راه می رود و خیلی هم خوب می دود و من شخصا معتقدم اگر بال مناسبی داشت، پرواز هم می کرد، و البته گفتن ندارد که شنا هم خوب بلد است، چون زندگی توی نیل بدون شنا همان قدر دشوار است که در بوداپست، با شنا یا بدون شنا."
کتاب را می توانید از لینک زیر در طاقچه بخوانید:
دانلود و خرید کتاب جانورنامه | لایوش ناگ | طاقچه (taaghche.com)