ماهیت زندگی اقتصادی به طرز تملک و استفاده از مالکیت و حدود دخالت دولت بستگی دارد.
به طور کلی سیستم اقتصادی و ماهیت دولت ها عبارتند از:
تفاوت عمده آنها در این است که، وظیفه صاحبکاری یا کارفرمایی اقتصادی به عهده کیست؟ وچه کسی صاحب فرایند تولید باشد؟
به طورکلی جور کردن و ارتباط دادن عرضه با تقاضای موثر برای کالا و خدمات به روش کارآمد و موثر از وظایف یک سیستم اقتصادی می باشد و جزئیات آن عبارتست از:
تقاضای موثر / Effective demand چیست؟ درخواست خریدی که قدرت پرداخت نیز همراه آن باشد
1- تعیین اینکه چه کالا و خدمتی و به چه مقدار باید تولید شود.
یعنی متعادل کردن بازار و جلو گیری از کمبود کالا و پرهیز از انحصار طلبی و بازار سیاه
2- توزیع منابع کمیاب میان صنایع مولد کالا و خدمات.
یعنی در اختیار گذاشتن مواد اولیه و کالاهای استراتژیک برای صنایعی که مصارف عمومی دارند و همه ی مردم از آن استفاده می کنند. مثلا مواد اولیه نان یا مواد اولیه پوشاک و غیره
3- توزیع محصولات صنعتی میان اعضای جامعه.
یعنی آسان و ارزان رساندن تجهیزاتی که برای عموم مردم کاربرد دارد
4- تدارک برای مرمت، نگهداری و توسعه سرمایه گذاری در سرمایه ثابت- نوسازی فناوری های کهنه
5- استفاده کامل از منابع جامعه.
یعنی بسیج منابع ملی اعم از نظامی و غیره، برای آسان و ارزان رساند کالا و خدمات به دست عموم مردم
در سیستم آزاد کسب و کار ابتکار اجرای این وظایف به انگیزه سودآوری و مکانیسم قیمت در چارجوب تامین اجتماعی واگذار شده است.
در جامعه سوسیالیستی کلیه عملیات ضروری آگاهانه به وسیله حقوق بگیران، برنامه ریزی و طراحی می شود. در اینجا سرمایه گذاران خصوصی وجود ندارد.
از نظر اقتصادی برنامه ای است که در آن موسسات با مالکیت خصوصی و تولید خصوصی کالا و خدمات فعالیت می کنند و تابع نظارت شدید و وسیع دولت به ویژه از لحاظ اداره سرمایه گذاری هستند. در نظام فاشیزم کارگران نیز آزادی خود را برای چانه زدن دسته جمعی و متشکل شدن از دست می دهند. زیرا این فعالیت ها مستقیما زیر کنترل دولت قرار می گیرد.
در ایران معماری نظام اقتصادی کشور مطابق اصل ۴۴ قانون اساسی است. متن قانون عبارتست از:
نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بر پایه سه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی با برنامه‌ریزی منظم و صحیح استوار است. بخش دولتی شامل کلیه صنایع بزرگ، صنایع مادر، بازرگانی خارجی، معادن بزرگ، بانکداری، بیمه، تأمین نیرو، سدها و شبکههای بزرگ آبرسانی، رادیو و تلویزیون، پست و تلگراف و تلفن، هواپیمایی، کشتیرانی، راه و راهآهن و مانند اینها است که به صورت مالکیت عمومی و در اختیار دولت است. بخش خصوصی شامل آن قسمت از کشاورزی، دامداری، صنعت، تجارت و خدمات می‌شود که مکمل فعالیت های اقتصادی دولتی و تعاونی است. مالکیت در این سه بخش تا جایی که با اصول دیگر این فصل مطابق باشد و از محدوده قوانین اسلام خارج نشود و موجب رشد و توسعه اقتصادی کشور گردد و مایه زیان جامعه نشود مورد حمایت قانونی جمهوری اسلامی است. تفصیل ضوابط و قلمرو و شرایط هر سه بخش را قانون معین می‌کند.
در این قانون هم مشاهده می شود که تمام موارد عمده اقتصادی در اختیار دولت است.
پس از شیوع و فراگیر شدن کوید 19 در سراسر دنیا، یک واقعیت آشکار شد و آن هم اینکه «سبک مدیریتی تمامی حمکرانان دنیا به یک شکل است» . زیرا آسان و ارزان نمی توانند نیاز مردم را رفع کنند. این امر ناشی از آن است که تمامی مولفه های پیشرفت و توسعه متوازن به مولفه ای به نام «سیاست» آلوده است.
مرد جواني از سقراط رمز موفقيت را پرسيد. سقراط به مرد جوان گفت كه همراه او به كنار رودخانه بيايد. وقتي به رودخانه رسيدند هر دو وارد آب شدند به حدي كه آب تا زير گردنشان رسيد. در اين لحظه سقراط سر مرد را گرفته و به زير آب برد. مرد تلاش مي‌كرد تا خود را رها كند، اما سقراط قوي‌تر بود و او را تا زماني كه رنگ صورتش كبود شد محكم نگاه داشت. سقراط جوان را از آب خارج كرد و اولين كاري كه مرد جوان انجام داد كشيدن يك نفس عميق بود.
سقراط از او پرسيد: «در زير آب تنها چيزي كه مي‌خواستي چه بود؟»
مرد جواب داد: «هوا»
سقراط گفت: «اين رمز موفقيت است! اگر همانطور كه هوا را مي‌خواستي در جستجوي موفقيت هم باشي بدستش خواهي آورد. رمز ديگري وجود ندارد.»
«تلاش مستمر و تمرکز برروی هدف یا نتیجه، رمز موفقیت هرکاری است»
