بیشتر صاحبهای سایت خیالشون از بابت ورود راحته. میگن ورود سایتمون با کد پیامکیه؛ کد میاد روی گوشی مشتری، بدون کد هم هیچکس نمیتونه وارد بشه. از این امنتر؟
متأسفانه از این ناامنتر هم داریم، و تفاوتش رو فقط وقتی میفهمی که یکی از پشت صحنه به سایتت نگاه کنه.
در ورودی قفل بود، دیوار پشتی وجود نداشت
توی یکی از تستهای امنیتیای که این اواخر با اجازهی صاحب سایت انجام دادم، فرم ورودش واقعاً خوب بود: کد تأیید بعد از چند بار تلاش اشتباه باطل میشد و شماره موقتاً قفل میشد. یعنی از در جلو هیچ راهی تو نبود.
ولی سرور یه مسیر دیگه داشت که برای «بررسی وضعیت حساب» ساخته شده بود و یه اشتباه مرگبار توش بود: هر کسی فقط شماره موبایل یه مشتری رو میفرستاد، سرور بدون اینکه هیچ کد یا رمزی رو بررسی کنه، یه کلید ورود تازه و کاملاً معتبر صادر میکرد و تحویلش میداد. با همون کلید میشد جای اون مشتری وارد حسابش شد.
یعنی کل اون سیستم پیامک و قفل و محدودیت، سر جاش بود — ولی بیاستفاده. قفل در ورودی عالی بود؛ دیوار پشتی اصلاً وجود نداشت. و شماره موبایل مشتریها هم که معمولاً مخفی نیست: نصف کسبوکارها شمارهی مشتری رو دارن، نصف دیگهش هم از فرمها و شبکههای اجتماعی پیدا میشه.
چرا این اتفاق میافته؟
چون بیشتر ما امنیت رو از روی ظاهر قضاوت میکنیم. صفحهی ورود رو میبینیم، کد پیامکی میاد، میگیم خب امنه. ولی ورود یه سایت فقط اون فرمی نیست که مشتری میبینه؛ سرور دهها مسیر دیگه داره که هر کدومش اگه اشتباه ساخته شده باشه، کل سیستم رو دور میزنه.
این جور اشتباهها هم از بیسوادی نمیاد؛ از عجله میاد. یه قابلیت کوچیک برای تست یا راحتی کار ساخته میشه، یادشون میره قبل از انتشار ببندنش، و همون میمونه بهعنوان در پشتی دائمی سایت.
از توسعهدهندهت اینا رو بپرس
اگه سایتت ورود پیامکی یا حساب کاربری داره، این چند تا سؤال رو از کسی که سایت رو ساخته بپرس. جواب «آره خیالت راحت» کافی نیست؛ بگو نشونت بده.
یک: نشست ورود فقط و فقط بعد از تأیید کد ساخته میشه؟ هیچ مسیر دیگهای توی سرور نیست که بدون تأیید کد، کلید ورود صادر کنه؟
دو: کد تأیید بعد از چند تلاش اشتباه باطل میشه و شماره قفل میشه؟ بعضی سایتها کد چهار رقمی دارن که بعد از ده بار تلاش اشتباه هم هنوز زندهست؛ کد چهار رقمی یعنی فقط ده هزار حالت، با یه قفل درست جلوش گرفته میشه و بدون قفل، یه اسکریپت ساده پیداش میکنه.
سه: وقتی کاربر «خروج» رو میزنه، نشستش روی سرور واقعاً باطل میشه یا فقط از روی گوشی خودش پاک میشه؟ فرقش اینه که توی حالت دوم، اگه کلید ورود دست کسی افتاده باشه، تا هفتهها و ماهها میتونه باهاش وارد بشه و خروج شما هم جلوش رو نمیگیره.
چهار: عمر کلیدهای ورود چقدره؟ نشستی که سی روز یا نود روز زنده میمونه، یعنی یه نشت کوچیک مساوی است با یه دسترسی طولانی.
پنج: خطاهای سرور چی رو لو میدن؟ اگه موقع خطا، اسم جدولهای دیتابیس و جزئیات داخلی سیستم بیرون بیاد، یعنی نقشهی خونه رو گذاشتی دم در.
حرف آخر
امنیت ورود یعنی ضعیفترین مسیر ورودت، نه قشنگترینش. هکر از فرمی که تو چک میکنی وارد نمیشه؛ از مسیری وارد میشه که هیچکس یادش نبوده وجود داره.
پس یه بار هم که شده، سایتت رو از چشم یه مهاجم ببین — یا خودت، یا کسی که کارش تسته و با اجازه و گزارش خصوصی کار میکنه. پیدا کردن یه در پشتی توی یه تست کنترلشده شاید یه کم هزینه داشته باشه، ولی پیدا شدنش دست یه غریبه، هم هزینهش بیشتره، هم آبروش.