
در زندگی مشترک ، گاهی اختلافهایی پیش میآید که زن مجبور میشود برای گرفتن حق خود به دادگاه مراجعه کند ، این دعاوی میتواند مالی باشد ، مثل نفقه ، مهریه و اجرتالمثل ، و ی دعاوی کیفری باشد ، مثل ضرب و جرح ، در این نوشته بهعنوان وکیل دادگستری در دعاوی مربوط به خانواده ، و با تجربه های عملی گسترده ای که در دعاوی زوجین و پرونده های متعددی داشته ام ، نکات مهم و بهروز ، این نوع دعاوی را بررسی میکنم ، تا زنان بتوانند آگاهانه اقدام کنند .
نفقه ؛
نفقه شامل ؛ مسکن خوراک پوشاک هزینه درمان و نیازهای متعارف زن است ،ذ معیار آن شأن زن است نه وضع مالی مرد ، که اصولا موضوع به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع میگردد تا کارشناس پس از بررسی ، نظریه ی خود را در خصوص میزان نفقه ، تعیین کند و به روی پرونده ارسال نماید ، زن تا وقتی تمکین کند مستحق نفقه است ، اگر بدون عذر موجه منزل را ترک کند نفقه قطع میشود اما اثبات عدم تمکین بر عهده مرد است .
برای گرفتن نفقه جاری و معوقه ، زن باید دادخواست بدهد ، طبق قانون جدید دعاوی نفقه ، تا سقف یک میلیارد ریال ، اگر مربوط به پرونده طلاق نباشد ، در دادگاه صلح رسیدگی میشود ، مبالغ بیشتر یا پروندههای مرتبط با طلاق در دادگاه خانواده بررسی میشود ، نفقه معوقه معمولا تا سه سال قابل مطالبه است .
مهریه ؛
مهریه حق مالی زن است و میتواند عندالمطالبه یا عندالاستطاعه باشد ، زن میتواند از طریق اجرای ثبت یا دادگاه آن را پیگیری کند ، در سالهای اخیر تغییراتی در نحوه اجرای مهریه ایجاد شده است ، که تا سقف چهارده سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن مشمول مقررات اجرای محکومیتهای مالی است و امکان استفاده از نظارت الکترونیکی پیشبینی شده ، برای مبالغ بالاتر یا به عبارتی دیگر ، مهریه های بالاتر از ۱۴ عدد سکه تمام بهار آزادی ، پرداخت آن منوط به اثبات توانایی مالی مرد است ، اصل مهریه همچنان بر عهده مرد باقی میماند و محدود نشده است .
اجرتالمثل ایام زوجیت ؛
اجرتالمثل ؛ دستمزد کارهایی است که زن در دوران زندگی مشترک انجام داده و شرعا وظیفه او نبوده است ، مثل خانهداری و نگهداری فرزند ، شرط اصلی این است که کار به دستور مرد انجام شده باشد زن قصد رایگان بودن نداشته باشد و عرف برای آن کار مزد قائل باشد .
این دعوا معمولا هنگام طلاق مطرح میشود ، اما زن میتواند حتی بدون درخواست طلاق هم آن را مطالبه کند ، دادگاه خانواده صلاحیت رسیدگی به دعوا را دارد و مبلغ با نظر کارشناس بر اساس مدت زندگی نوع کار و عرف محل تعیین میشود. اجرتالمثل جدا از مهریه و نفقه است و گرفتن یکی مانع دیگری نیست .
ضرب و جرح یا همان دعوای فیزیکی بین زن و مرد ؛ 👇
اگر مرد خشونت جسمی اعمال کند ، زن میتواند شکایت کیفری مطرح کند ، بعد از معاینه پزشکی قانونی و تشکیل پرونده و مراحل قانونی آن ، در صورت اثبات موضوع مطابق با حکم قطعی ، مرد به پرداخت دیه و مجازات هایی همچون پرداخت جزای نقدی و بعضی موارد نیز با توجه به اوضاع و احوال پرونده به مجازات حبس یا همان زندان ، محکوم میشود ، این موضوع میتواند حتی بعنوان دلیل درخواست طلاق به خاطر عسر و حرج مورد استناد قرار بگیرد ، به شرط آنکه خشونت مداوم و مستمر و غیرقابل تحمل باشد ، مدارک پزشکی و پزشکی قانونی و شهادت شهود و سابقه پرونده کیفری در اثبات عسر و حرج بسیار مؤثر است .
نکات کاربردی ؛
زن میتواند چند دعوا را همزمان مطرح کند مثل نفقه و اجرتالمثل ، در بسیاری از موارد دادگاه محل سکونت زن صالح به رسیدگی به دعوا می باشد ، مدارک لازم شامل سند ازدواج ، شناسنامه ، کارت ملی و در صورت امکان فاکتور هزینهها ، گزارش پزشکی ، یا ، شهادت شهود است .
قبل از اقدام قضایی گفتگو و میانجیگری را امتحان کنید ، اگر توافق ممکن نبود حتما با وکیل مشورت کنید ، تا دادخواست درست و دقیق تنظیم شود و حقوق شما از بین نرود ، آگاهی از این حقوق اولین قدم برای حفظ کرامت و امنیت زن در زندگی مشترک است .
نویسنده ؛ رضا ناصری « وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی »