مرداد ماه سال 76، اولین باری بود که «لحظات مرگ آور» را در زندگیم تجربه کردم. صبح با صدای زنگ تلفن خانه از خواب بیدار شدم. مهناز بود«آتی! رتبه ها اومد...» تا این جمله را شنیدم تلفن را گذاشتم. دوییدم سمت در، یادم آمد لباس نپوشیدم، برگشتم توی خانه روی دسته مبل چادر مامان را دیدم. چادر را به سرم کشیدمو با دمپایی دویدم توی کوچه. سر نبش چنان خودم را کج کردم به سمت سرازیری خیابان یوسف آباد که پاهایم پیچید توی چادرو زمین خوردم. بلند شدم چادرم را کشیدم جلو و دو طرفش را سفت گرفتم زیر گلویم. دوباره دویدم به سمت دکه روزنامه فروشی. زبانم بند آماده بود، به صاحب دکه گفتم « آقا نتیجه ها...»
یک روزنامه را از جلویش برداشت و انداخت روی پیشخوان.«بیا بابا جان، اینم نتیجه ها»
دست هایم میلرزید، نمیتوانستم ورق های روزنامه را راحت از هم باز کنم. این وسط غرولند پیرمرد روزنامه فروش تمرکزم را چند برابر بیشتر بهم ریخته بود.
«اووووه حالا برا کدوم نتیجه انقدر هولی؟»
ورقه ها از هم باز شد، توی صفحه ها دنبال حرف دال بودم.
«برا نتیجه کنکور؟»
دال! پیدایش کرده بودم. دهقانی، دهقانی، دهقانی....
«آخه دختر بره دانشگاه چیکار؟ نتیجه واقعی زندگی اولاد سالم و صالحیه که تربیت میکنی باباجان....»
دهقانی!
آتنا، آتنا، آتناااا...
آتنا!
اسمم را پیدا کردم. عددی که روبرویش دیدم قطعا اشتباه بود. باید اشتباه میبود. سرم گیج رفت و دستم را گرفتم به پیشخوان دکه.
«چی شد بابا؟»
پول روزنامه را هم ندادم. آمدم نشستم روی جدول کنار جوب و دوباره عدد را نگاه کردم و زدم زیر گریه. چشمم هیچ کس را نمیدید. یک خانم مسن آمد دست کشید به سرم«دخترم؟ خوبی مادر؟»
سرم را آوردم بالا دیدم چندتا آدم ریز و درشت دورم جمع شدند و طوری نگاهم میکنند که انگار یک بی خانه مان راهش را گم کرده. ترسیدم کسی از همسایه ها ببیند و به گوش بابا برسد که با آن وضعیت نشسته بودم توی خیابان. چادر را دوباره سفت زیر گلویم جمع کردم و از جایم بلند شدم رفتم به سمت خانه.
این چند هفته بابا روزی هزار بار گفته بود:«آتنا این پنبه رو از تو گوشت درار که بذارم بری شهرستانا». میگفتم«نه حتما تهران قبول میشم. مهندسی قبول نشم میرم شیمی.»
و او دوباره غرولند کرده بود«شیمی؟ شیمیم شد رشته، بمون پشت کنکور دوباره بخون»
حتی نمیتوانستم فکرش را بکنم که یک سال دیگر توی خانه زندانی شوم. نه دختر خاله هایم را ببینم نه عروسی بروم، نه حتی یک مهمانی خانه مادربزرگ. باید قبول میشدم. تهران، مهندسی. اما آن عدد جلوی اسمم همه چیز را بهم ریخته بود.
رسیدم جلوی در، مامان تا شمایلم را دید به صورتش چنگ انداخت«آتناا، کجا بودی با این وضعیت؟»
میخواستم زبانم را حرکت دهم به او بگویم اما نمیتوانستم. آنقدر داشتم هق هق میکردم که نفسی برای صحبت کردن باقی نمانده بود. مامان هم داشت به گریه می افتاد.«خاک بسرم این چیه دستت؟»
صفحه اعلان رتبه های کنکور را دید«واسه این اینجوری داری گریه میکنی؟ چند شدی مگه ؟»
روزنامه را گرفت دورتر و چشم هایش را ریز کرد«آتنا چشمم نمیبینه حرف بزن.»
رتبه ام را گفتم. مامان بنده خدا هیچ سردرنمی آورد که آدم رتبه اش باید چقدر شود که بابا نتواند تهدیدهایش را عملی کند«خیلی بده؟ باید چند میشدی؟»
از آن لحظه که ترکیب«دهقانی، آتنا» را دیدم «لحظات مرگ آور» زندگیم شروع شد. تمام مدت من از گریه خوابم میبرد و با گریه بیدار میشدم. با گریه غذا میخوردم، با گریه تلویزیون میدیدم. و تمام این مدت هم بابا جز سلام و خداحافظ کلامی با من حرف نزده بود. حتی نپرسیده بود آتنا چرا گریه میکنی. نپرسیده بود آتنا میخواهی با گریه چه چیزی بدست بیاوری؟ انقدر مصمم به من بی محلی میکرد و گریه من را بی اهمیت نشان میداد که حتی جرئت نمیکردم به او التماس کنم.
مامان اما همه این سوال ها را میپرسید و جواب من را هم میشنید«میخوام برم دانشگاه، میخوام برم شهرستان» میشنید و گاهی با من گریه میکرد، گاهی با من دعوا میکرد که از دست گریه هایم خسته شده. اما قرآن خدا غلط میشد اگر بهجت خانم میخواست نظر آقاطاهر را در این باره عوض کند. نه برای اینکه آقا طاهر حرف بهجت خانم را حساب نمیکرد، به این خاطر که بهجت خانم هرگز نمیخواست از کوپن مخالفتش برای این استفاده کند که من از زیر دستش در بروم شهرستان. بهجت خانم رسالت هدایت من را بر عهده داشت تا لحظه ای که مثل خواهرم عاطفه شوهر کنم. حالا این وسط اگر در یک دانشگاه خوب توی تهران آسته می رفتم و می آمدم، ایرادی نداشت. اینگونه میتوانستم در معیت رهنمون های بهجت خانم خواستگارهای درس خوانده و سطح بالاتر هم پیدا کنم. اما نشد.
«لحظات مرگ آور» داشت کش می آمد و اگر تا دو روز دیگر وضعیت تغییر نمیکرد ممکن بود از این مرگ آورتر هم بشود. به خودم قول داده بودم اگر بابا قبول نکرد یک بلایی سر خودم بیاورم. صبح جمعه بود و داشتم توی تختم گریه میکردم.صدای زنگ در خانه پیچید توی گوشم. به قاعده همیشه خواهر و برادرم با خانواده شان آمده بودند که روز جمعه به ما سر بزنند. صدای محسن برادرم در خانه پیچید. در سومین جمله اش گفت:«پس کو آتی؟ آبجی بدو بیا بستنی گرفتم»
گریه ام شدت گرفت. دلم برای محسن تنگ شده بود. دلم میخواست مثل بچگی هایمان که میخوردم زمین محسن بغلم میکرد، می آمد و بابا را راضی میکرد بروم شهرستان و از این «لحظات مرگ آور» نجاتم میداد. لاقل او تنها مهندس خانه ما بود و مثل بازاری ها مرغش یک پا نداشت. زن خودش، لاله هم، اصفهان درس خوانده بود.
در اتاقم را زد و آمد تو. لبخند روی لبش ماسید«براچی گریه میکنی؟»
برایش گفتم که چه بر سرم آمده. محسن از همان اول گفت که من حق دارم بروم هرجای دنیا که میخواهم درس بخوانم نه فقط شهرستان های ایران. گفت که گریه نکنم و مطمئن باشم که بابا را راضی میکند. آنقدر حرفمان به درازا کشید که لاله و عاطفه و مامان هم کم کم آمدند توی اتاق و هرکدام یک چیز گفتند. این وسط فقط نگاه عاطفه کمی آزارم میداد. بچه اش را در آغوشش تکان میداد و طوری نگاهم میکرد که انگار حق ضایع شده از او، دارد دودستی تقدیم من میشود.
نتیجه دورهمی خانوادگی آن روز، شد صحبت طولانی مدت محسن با بابا و در نتیجه موافقت دلچرکین بابا طاهر با شهرستان رفتن من. همان شب با کمک محسن دفترچه را پر کردم و ابتدا اصفهان را زدم، چراکه میدان نقش جهان را دوست داشتم، بعد شیراز و مشهد و باقی شهرستان ها.
از فردای آن روز بابا طوری نگاهم میکرد که انگار مرتکب یک جرم بزرگ شدم. البته تا پیش از این قضایا هم بابا همیشه به من به چشم یک مظنون نگاه میکرد. یک روز مثل مجرم ها با من برخورد می کرد و روزی دیگر مثل متهم هایی که هنوز جرمشان ثابت نشده. رابطه من و بابا محدود میشد به سه چیز: بازجویی، تهدید، تفهیم اتهام.
البته نه از روز اول زندگیم، که اتفاقا تا 10 11 سالگی بابا طاهرم مهربان ترین مردی بود که میشناختم. از وقتی سینه هایم برامده شد و کپل هایم از خط کمرم بیرون زد و به تعبیری مفهوم زنانگی در من شکل گرفت، ناخودآگاه تبدیل به یک مظنون به ارتکاب جرم هرزگی یا ناپاکی شدم.
اواخر شهریور، یک روز سوار پیکان دولوکس بابا شدیم و سه تایی رفتیم اصفهان. بهجت خانم تمام راه یا برای آقا طاهر میوه پوست می کند یا کتلت لقمه میکرد و تعارفی هم به من میزد اما من نمیتوانستم داخل ماشین چیزی بخورم. از اصفهان قبول شدن من یک سفر رمانتیک نصیب این دو نفر شده بود ولی تقریبا هر دو با هر نگاهشان از توی آینه، به من میگفتند «دختره سرکش، کار خودتو کردی!»
در رشته مهندسی شیمی دانشگاه صنعتی اصفهان ثبت نام کردیم. بابا آدرس خوابگاه را از مسئول امور دانشجویی دانشگاه گرفت و به سمت خوابگاه راه افتادیم.دم در خوابگاه بابا ترمز زد و برگشت عقب را نگاه کرد و مرا ورانداز کرد. نگاه کرد به مامان و بهجت خانم هم سراپا گوش منتظر شد آقا طاهر حرف بزند.«بهجت. پاشو باهاش برو ببین اوضاع چجوره. با کی قراره بیدار شه و بخوابه، ببین اهل خدا پیغمبر هستن، نمازخونن؟»
«چشم آقا طاهر. آتی پیاده شو»
سرم داغ کرده بود. یعنی مامان میخواست بیاید از تک تک هم اتاقی هایم نکیر و منکر بپرسد؟ توی راه پله گفتم«حالا اگه نمازخون نبودن...»
«برمیگردی خونه»
«مامان!»
«حرف نباشه»
آن روز بهجت خانم آمد و واقعا از تمام هم اتاقی ها سوال کرد که نماز میخوانند یا نه! و الحمدلله همه بعد از یک نگاه ترحم آمیز به من، پاسخ مثبت دادند. حتی دیدم یکی از آنها که روی تخت طبقه بالا نشسته بود قایمکی لاکش را زیر پتو پنهان کرد.
برگشتیم پایین بابا به ماشین تکیه داده بود و به آسمان نگاه میکرد. مامان رفت روبرویش، چادرش را از میان دندان هایش در آورد، زد زیر بغلش:«حاجی خیالت راحت. دخترای خوبی بودن.»
بابا تکیه اش را از ماشین برداشت و رفت که چمدانم را از صندوق عقب بیاورد. «آدم که دختر سرخود داره خیالش هیچوقت راحت نمیشه»
چمدان را گذاشت جلوی پایم. توی چشم هایش نگاه نمیکردم اما نفس هایش میخورد توی صورتم :«آتی اینجا فقط درس بخون»
بلندتر گفت:«منو نگاه کن!»
سرم را آوردم بالا
«مراقب خودت باش»
دوتا زد روی اپل های شانه ام و همزمان با نگاهش به سرتاپایم، مراتب نارضایتیش را از اینکه مانتویی شده ام به من رساند و برگشت و نشست توی ماشین. مامان بغلم کرد و کمی هم گریه کرد و روضه خواند، اما من مطلقا احساسی جز رهایی از دست بهجت خانم و شوهرش نداشتم و این رضایت بخش بود. آخرین جملات بهجت خانم هرگز از یادم نمیرود:«آتی جون، مادر تو ماشالا خوشکلی، بر و رو داری، قد و بالا داری، بابات میترسه برات. بخدا همش از سر اینه که دوست داره دخترم.»
مفهوم دوست داشتن در آن لحظه برای من تغییر کرد. یک طوری تغییر کرد که حالا هرجا کثافتی از زندگیم بیرون میزند، بوی دهان بهجت خانم در آن لحظه که داشت این جملات را میگفت، برایم تکرار میشود.