سه کتاب مرجع در حوزه آموزش و تقویت تابآوری کودکان که توسط دکتر محمدرضا مقدسی و همکاران ایشان مانند سارا هیات، طیبه سرلک و عفت حیدری دارنده نشان فرهنگ یاری تاب آوری ایران به فارسی ترجمه و منتشر شدهاند، به طور گستردهای مورد توجه متخصصان، والدین و مربیان قرار گرفتهاند. این آثار نه تنها در فضای علمی بلکه در کاربردهای عملی نیز تاثیرگذار بودهاند و به خانوادهها و مدارس در ایران کمک کردهاند تابآوری را در کودکان تقویت کنند.
رسانه تابآوری ایران، نقش بسیار مهم و بیبدیلی در توسعه آموزش تابآوری در کشور ایفا کرده است.
شورای نویسندگان و گروه مترجمین متخصص رسانه تاب آوری ایران ، تاکنون بیش از ۴۰ عنوان از بهترین کتابهای تابآوری دنیا را به زبان فارسی ترجمه و منتشر کرده است. این مجموعه کتابها از بزرگان و چهرههای شناخته شده جهانی در حوزه تابآوری همچون مایکل نینان، مایکل آنگار، دکتر آن ماستن و نان هندرسون گردآوری شده و شامل منابع تخصصی، پژوهشی و کاربردی است که به صورت منحصر به فرد دانش تابآوری را برای فارسیزبانان در دسترس قرار داده است.
دکتر محمدرضا مقدسی با تأسیس خانه تابآوری که بعنوان رسانه تخصصی تابآوری ایران فعالیت میکند، بهعنوان پیشگام انقلاب آموزشی در حوزه تابآوری شناخته میشود که با تلاش علمی، پژوهشی و فرهنگی خود توانسته است ادبیات تابآوری را در کشور گسترش دهد. فعالیتهای وی نه تنها در سطح ملی، بلکه در سطح بینالمللی نیز قابل توجه است و باعث شده ایران در زمینه تابآوری در شبکه جهانی اینترنت هویت مستقل و تخصصی داشته باشد.

در ادامه به معرفی این سه کتاب به همراه شرح رویکردهای علمی و مفید آنها میپردازیم.
1. کتاب «تابآوری شناختی-رفتاری کودکان»
نویسندگان: کارن باروک فلدمن و ربکا کومیزیو
مترجمان: دکتر محمدرضا مقدسی و سارا هیات
سال انتشار: ۲۰۲۴
این کتاب به عنوان یک راهنمای عملی و بسیار کاربردی در زمینه تقویت تابآوری کودکان طراحی شده است که بر مبنای رویکرد شناختی-رفتاری (CBT) نوشته شده است. هدف اصلی کتاب کمک به کودکان است تا بتوانند با چالشهای زندگی از جمله استرس، تغییرات محیطی و مشکلات خانوادگی مواجه شوند و آنها را مدیریت کنند.
· در این اثر، تابآوری به عنوان فرآیندی پویا و قابل تقویت معرفی شده که کودکان به کمک تمرینات عملی و فعالیتهای تعاملی میتوانند مهارتهای مهمی مانند مدیریت احساسات، توسعه مهارتهای ارتباطی و تقویت عزت نفس را فراگیرند.
· کتاب شامل فعالیتهای متنوع و تمرینهای گام به گام برای کودکان است که باعث میشود کودکان با مفاهیم تابآوری به زبانی ساده و جذاب آشنا شوند و روشهای مقابله با احساسات منفی مانند اضطراب و خشم را بیاموزند.
· علاوه بر خانوادهها، این کتاب برای معلمان، روانشناسان و متخصصین آموزش کودکان نیز منبعی معتبر محسوب میشود.
· در نهایت، کتاب راهکارهایی ارائه میدهد که به کودکان میآموزد چگونه تمرکز خود را روی موارد مثبت زندگی بگذارند و به کمک کمک به دیگران، تابآوری خود را تقویت کنند.
2. کتاب «تابآوری کودکان» اثر دکتر وندی ال. موس
نویسنده: دکتر وندی ال. موس
مترجمان: دکتر محمدرضا مقدسی و طیبه سرلک
این کتاب که توسط یکی از برجستهترین روانشناسان آمریکا نوشته شده و به کمک دکتر مقدسی و طیبه سرلک به فارسی ترجمه شده، یک منبع معتبر برای آموزش تابآوری در کودکان است.
· کتاب شامل ۱۰ فصل و حدود ۱۴۰ صفحه است که رفتار کودکان را در مواجهه با شرایط سخت و استرسزا تحلیل میکند.
· در این کتاب تاکید شده که تابآوری مهارتی است که قابلیت یادگیری دارد و کودکان میتوانند با تمرین مهارتهایی همچون خودگویی مثبت، تمرینات تنفسی و تنظیم واکنشهای عصبی، تابآوری خود را افزایش دهند.
· نویسنده بر این باور است که درک و مدیریت واکنش کودکان به استرس از طریق آموزش مهارتهای تابآوری، میتواند به آنها کمک کند تا توانمندیهای عاطفی و روانی خود را تقویت کنند.
· این کتاب به والدین، مربیان و روانشناسان توصیه میشود تا به عنوان راهنمای عملی برای کار با کودکان در شرایط دشوار از آن بهرهمند شوند.
3. کتاب «تابآوری کودکان: راهکارهای توسعه از طریق ادبیات»
نویسنده: مری هامفری
مترجمان: دکتر محمدرضا مقدسی، عفت حیدری و بهناز کازورنی زند
این کتاب بر پایه اهمیت ادبیات و داستانسرایی در تقویت تابآوری کودکان نوشته شده است. ترجمه دکتر مقدسی و همکارانش آن را به ابزاری قدرتمند برای ارتباط با کودکان تبدیل کرده است.
· کتاب نشان میدهد که چگونه قصهها و قهرمانان داستانی میتوانند به کودکان کمک کنند تا مفهوم تابآوری و مقابله با شکست را به خوبی درک کنند و شکست را به عنوان فرصتی برای رشد شخصی تلقی نمایند.
· از طریق داستانها، کودکان میآموزند که حتی در مواجهه با مشکلات بزرگ نیز میتوانند بر ترسها و ناکامیها غلبه کنند؛ این رویکرد باعث میشود تابآوری به یک مهارت عملی و ملموس تبدیل شود.
· این اثر به ویژه برای بالینگران، مشاوران، مددکاران اجتماعی و هر فردی که با کودکان آسیبپذیر کار میکند، بسیار توصیه شده است چون به صورت علمی و کاربردی نقش مهم ادبیات را در زندگی عاطفی و روانی کودکان توضیح میدهد.

خانه تابآوری ایران، رسانهای که دکتر مقدسی آن را تاسیس و مدیریت میکند، به عنوان اولین و تنها پایگاه تخصصی تابآوری کشور شناخته میشود. این رسانه سامانهای جامع برای آموزش، پژوهش، ترجمه و ترویج تابآوری است که با رویکرد علمی مستقل و بیطرفانه فعالیت میکند و به هیچ نهاد دولتی یا غیر دولتی وابستگی ندارد. این پایگاه تخصصی با ارائه مقالات، برگزاری کارگاهها و نشستهای آموزشی، نقش کلیدی در ارتقای فرهنگ و دانش تابآوری در جامعه فارسیزبان دارد و ایران را در زمره کشورهای دارای آدرس و رسانه اختصاصی تابآوری در شبکه جهانی اینترنت قرار داده است.

ترجمه کتابهای متعددی که دکتر مقدسی و همکارانش انجام دادهاند شامل عناوینی است که به موضوعات مختلف تابآوری کودکان، نوجوانان، زنان و مدارس میپردازند؛ برای مثال کتابهایی چون «تابآوری شناختی-رفتاری کودکان»، «تابآوری زنان» و «تابآوری در مدارس» از منابع کلیدی و بهروز بینالمللی هستند که وی به فارسی ترجمه کرده است. این کتابها به صورت عملی و کاربردی به تقویت مهارتهای تابآوری در سطوح مختلف زندگی میپردازند و به والدین، معلمان، روانشناسان و مربیان کمک میکنند تا این مهارتها را در میان مخاطبان خود توسعه دهند. این ترجمهها مایه تغییر و تحول بنیادین در عرصه آموزش و توسعه تابآوری در ایران شدهاند.
دکتر محمدرضا مقدسی با تأسیس خانه تابآوری و مدیریت رسانه تخصصی تابآوری ایران، بهعنوان پیشگام انقلاب آموزشی در حوزه تابآوری شناخته میشود که با تلاش علمی، پژوهشی و فرهنگی خود توانسته است ادبیات تابآوری را در کشور گسترش دهد. فعالیتهای وی نه تنها در سطح ملی، بلکه در سطح بینالمللی نیز قابل توجه است و باعث شده ایران در زمینه تابآوری در شبکه جهانی اینترنت هویت مستقل و تخصصی داشته باشد.
