
ماه ملی خودمراقبتی که از ۳ تیر تا ۳ مرداد سال جاری برگزار میشود، با شعار «سواد خودمراقبتی، گام اول مشارکت اجتماعی و تابآوری جامعه» فرصتی ارزشمند برای افزایش آگاهی و دانش مردم درباره اهمیت مراقبت از خود است. این ماه به عنوان یک برنامه ملی طراحی شده تا افراد جامعه را به سمت شناخت بهتر از وضعیت جسمانی، روانی و اجتماعی خود هدایت کند و آنها را در مسیر حفظ سلامت و ارتقای کیفیت زندگی یاری نماید. خودمراقبتی به معنای اقداماتی است که فرد برای حفظ سلامت خود انجام میدهد و شامل مواردی همچون تغذیه سالم، فعالیت بدنی مناسب، مدیریت استرس و پیشگیری از بیماریها میباشد. بالابردن سواد خودمراقبتی به مردم این امکان را میدهد که بهتر بتوانند نیازهای سلامت خود را شناسایی کنند و به موقع به آن پاسخ دهند.
در واقع، خودمراقبتی پایه و اساس سلامت فردی و اجتماعی است و بهرهمندی از آن به توسعه جامعهای سالم و پایدار کمک میکند. وقتی افراد مهارتها و دانش لازم برای مراقبت از خود را فرا میگیرند، میتوانند نقش فعالتری در بهبود سلامت خانواده و جامعه ایفا کنند و بار زیادی از فشار سیستم بهداشتی کشور را کاهش دهند. این مسئله مخصوصاً در شرایطی مانند بیماریهای مزمن، پاندمیها یا مشکلات روانی اهمیت بیشتری پیدا میکند، چرا که پیشگیری و کنترل این مشکلات تا حد زیادی به مشارکت فرد در مراقبتهای روزمره خود بستگی دارد. شعار امسال ماه خودمراقبتی «سواد خودمراقبتی، گام اول مشارکت اجتماعی و تابآوری جامعه» به خوبی نشان میدهد که ارتقای سواد سلامت، نه تنها منافع فردی بلکه منافع جمعی و اجتماعی نیز به همراه دارد.
مشارکت اجتماعی در حوزه سلامت زمانی محقق میشود که افراد جامعه نسبت به سلامت خود و دیگران مسئولیتپذیر باشند و در تصمیمگیریها و فعالیتهایی که به سلامت عمومی مربوط میشود، مشارکت کنند. خودمراقبتی با افزایش دانش و مهارتهای مربوط به مدیریت سلامت شخصی، زمینهساز شکلگیری این مشارکت میشود. افراد با شناخت بهتر از علائم بیماریها، نحوه پیشگیری و درمانهای مناسب قادر خواهند بود در عرصههای مختلف اجتماعی و حتی سیاسی ایفای نقش کنند و درخواستها و نیازهای خود را دقیقتر بیان نمایند. همچنین، این فرآیند باعث بهبود تعاملات اجتماعی و تقویت حمایتهای خانوادگی و محلی میشود که همه اینها منجر به افزایش تابآوری جامعه در مواجهه با مشکلات و بحرانهای گوناگون میگردد.
تابآوری جامعه به معنای توان پرورش یافتن و پایدار ماندن یک جامعه در برابر مشکلات و چالشها است. آموزش سواد خودمراقبتی باعث میشود که افراد علاوه بر حفظ سلامت خود، در مواقع بحرانها مانند بلایای طبیعی، اپیدمیها و مشکلات اقتصادی قادر به مقابله مؤثر و کاهش آسیبها باشند. این توانمندی شخصی و جمعی، زیربنای جامعهای است که توانایی بازسازی سریع و حفظ پویایی خود را دارد. بنابراین، ماه ملی خودمراقبتی نه تنها فرصتی برای ارتقای وضعیت سلامت مردم است بلکه یک گام راهبردی برای تقویت جامعهای مقاوم و پیشرفته به شمار میرود. در پایان، ترویج سواد و فرهنگ خودمراقبتی باید به یک گفتمان عمومی تبدیل شود تا سلامت و رفاه در همه سطوح جامعه جایگاه واقعیتری پیدا کند.