
تاب آوری رسانه یک اقدام راهبردی است که به معنای ظرفیت و توانایی سازمانها و سیستمهای رسانهای برای پیشبینی، آمادگی، جذب، تطبیق و بهبود سریع از شوکها و استرسهای مختلف است. این شوکها میتوانند شامل بحرانهای مالی، تحولات فناورانه نوین، تغییرات مقرراتی، حملات سایبری، از دست دادن مخاطب یا بحرانهای اعتباری باشند.
تاب آوری رسانه توانایی حفظ عملکرد اصلی رسانهها مانند اطلاعرسانی، نظارت و ایجاد گفتمان و حتی رشد و نوآوری در مواجهه با چالشها را در بر میگیرد.
تاب آوری رسانه به عنوان یک اقدام راهبردی، نیازمند برنامهریزی پیشگیرانه و سرمایهگذاری استراتژیک پیش از وقوع بحرانهاست. این برنامهریزی شامل تنوع بخشی به منابع درآمدی، سرمایهگذاری در امنیت سایبری و زیرساختهای فناوری مقاوم، آموزش مستمر نیروی انسانی و توسعه پروتکلهای مدیریت بحران میشود. همچنین، رسانههای تابآور به جای واکنش منفعلانه، پاسخهای فعالانه و مبتنی بر سناریوهای از پیش تمرین شده ارائه میدهند که این امر موجب کاهش اثرات بحران و حفظ اعتماد عمومی میگردد.
تاب آوری رسانه بر چند پایه اصلی استوار است که عبارتند از: تنوع منابع درآمدی، استقلال در محتوا، امنیت سایبری و آمادگی برای بحران. رسانههایی که تنها به یک منبع درآمدی متکی هستند، در شرایط بحران اقتصادی آسیبپذیرتر خواهند بود. همچنین استقلال در تولید محتوا، به رسانهها امکان میدهد تا بدون فشارهای سیاسی یا اقتصادی، اخبار دقیق و بیطرفانه منتشر کنند. امنیت سایبری نیز از اهمیت بالایی برخوردار است تا رسانهها در برابر حملات سایبری محافظت شوند و آمادگی برای بحران به معنای داشتن برنامههای اضطراری و زیرساختهای مقاوم است.
تاب آوری رسانه نه تنها به سازمانهای رسانهای محدود نمیشود بلکه شامل مصرفکنندگان محتوا نیز میشود. آموزش تاب آوری رسانهای به افراد و جوامع این امکان را میدهد تا اطلاعات معتبر را از نادرست تشخیص دهند و با مهارتهای تحلیلی و تفکر انتقادی، در برابر تأثیرات منفی رسانهها مقاومت کنند. این آموزشها به افزایش آگاهی رسانهای، توانایی انتخاب منابع معتبر و تحلیل انتقادی کمک میکند و از این طریق جامعه را در برابر اخبار جعلی و تحریفهای رسانهای محافظت مینماید.
تاب آوری رسانه نقش مهمی در مدیریت بحرانها و حفظ ثبات اجتماعی ایفا میکند. رسانههای تابآور قادرند در شرایط بحرانی به سرعت به تغییرات محیطی پاسخ دهند، اطلاعات دقیق و قابل اعتماد ارائه کنند و اعتماد عمومی را حفظ نمایند. این توانایی به رسانهها امکان میدهد تا در مواجهه با بحرانها، نه تنها عملکرد خود را حفظ کنند بلکه به عنوان ابزارهای کلیدی در اطلاعرسانی و مدیریت بحران عمل کنند.
در عصر تحولات سریع فناوری و افزایش تهدیدات سایبری، تاب آوری رسانه به یک ضرورت تبدیل شده است. رسانهها باید با بهرهگیری از فناوریهای نوین، ساختارهای منعطف و مدیریت ارتباطات مؤثر در بحرانها، تاب آوری خود را افزایش دهند. همچنین ایجاد شبکههای ارتباطی جایگزین و استفاده از پلتفرمهای مختلف انتشار، از دیگر راهکارهای تقویت تاب آوری رسانه است که به حفظ جریان اطلاعات و کاهش آسیبپذیری رسانهها کمک میکند.
تاب آوری رسانه یک اقدام راهبردی است که نیازمند تحلیل عمیق محیط داخلی و خارجی، شناسایی نقاط قوت و ضعف، فرصتها و تهدیدها و تدوین برنامههای عملیاتی همسو با چشمانداز سازمان است.
خاطره اکبری نویسنده کتاب راه سلامتی در پایان آورده است این اقدام مستلزم تخصیص بهینه منابع مالی، انسانی و فناوری، اولویتبندی اهداف و داشتن انعطافپذیری لازم برای تطبیق با تغییرات غیرمنتظره است. رسانههای تابآور، با این رویکرد، قادرند پس از بحرانها قویتر و پایدارتر به فعالیت خود ادامه دهند.