داستانک ۷۵. تهران. سال ۲۰۲۶
این پله‌های آجری سرخ، برای ایرج ورودی جزیره گنج دوران کودکی‌اش بود. حالا نشسته بود روی همان‌ها و تکیه زده بود به دیوار راه پله. اما راه‌پله دیگر جادویی نبود. بلکه تنگ بود و نمناک و خالی. زیرزمین همیشه بوی خاک نم‌خورد می‌داد. خنکایش بوی گرم گلاب کهنه و تندی عرق تنش را می‌بلعید. خاک و عرقی که از پذیرایی زیر آفتاب تیز قبرستان بر تنش نشسته بود.
زیر لب گفت « خانه‌ی پدری. » هرچند که حالا دیگر خانه‌ی او بود. پدر خیلی پیشتر داده بودش به ایرج. همانطور که ویلای شمال را به تورج و زمین ملارد را به سلیم داده بود. اما ایرج مدت‌ها همینجا با پدرش زندگی کرده بود، در همین خانه.
از همان روی پله‌ها خودش را در آینه‌ی کدر روبرو می‌نگریست. مردی میانسال می‌دید، با عینکی گرد که غبار غم رویش نشسته بود؛ غباری حتی سنگین‌تر از خاک مزار. دستش را گذاشته بود کف سرش. موهایش کمی بلند شده بود. آنقدر که به انگشت حس شود. و تهِ ریشی که چهره‌اش را خشن‌تر کرده بود. به چشم‌های خودش در آینه خیره شد؛ که حتی از پشت زنگار آینه هم قرمز می‌زدند. چشم‌هایی که شاید دو روزی بود که رنگ خواب ندیده بودند.
نگاهش رفت سمت قفسه‌ی شیشه‌ای. قفسه‌ی ممنوعه‌ی کتاب‌های پدر. دست کرد در جیبش و کلید را بیرون کشید. کمی نگریست. کمی با شست رویش کشید. نفس عمیقی گرفت و ایستاد. رفت سمت قفسه. قفل برنجی با چرخش نرم کلید باز شد. برابرش شاید صد جلد کتاب بود؛ یکی با جلدی سوخته، یکی دست‌ساز، با بوی تندِ روغنِ گردو و کاغذِ کاهیِ ضخیم. اما یک نسخه‌ی خطی بزرگ شاهنامه هم بود. درست آن وسط مانند الماس می‌درخشید. از جلد چرمی کلفت و طرح‌دار با کنج‌های فلزی نقره‌ای معلوم بود یک گنجینه است.
حافظه گاهی خیلی بی‌رحم است. در ذهن ایرج درد کمربند خوردن‌ها زنده شد. یادگاری شیطنت سیزده سالگی، که یواشکی آمده بود سراغ این کتاب.
دوباره یک نفس عمیق کشید. این‌بار دیگر دستش نمی‌لرزید. کتاب را گذاشت روی میز چوبی. کتاب سراپا دست‌ساز بود؛ از جلد و صحافی گرفته تا اشعار نستعلیق و نگاره‌هایش. صفحه‌ای را باز کرد؛ نگاره‌ی مینیاتوری زرکوب برابرش درخشید. مردی ببرینه پوش با کلاه‌خودِ شاخ‌دار در میانه‌ی دریایی از طلا و لاجورد ایستاده بود و تیغ کشیده بود روی گلوی اژدها.
ایرج غرق شده بود در لابلای نقش‌ها. نگاهش به دنبال رقص قلم نگارگر می‌دوید، که از حیاط صدای سگ آمد.
با عجله کتاب را بست و پله‌ها را دوتا یکی بالا دوید. رسید بالای پله‌ها که دید تورج توی حیاط ایستاده است.
پرسید: « اینجا چکار می‌کنی؟ چطور آمدی داخل؟! » تورج سگ سیاه بزرگش را ول داد توی حیاط، خونسرد و طلبکارانه گفت: « با کلید! آمده‌ام خانه‌ی پدرم. بعد از مراسم پدر، کجا می‌خواستی بروم؟! »
بله. تورج هم کلید خانه را داشت. چیزی درون سینه‌ی ایرج می‌جوشید و مانند آتش بالا می‌خزید. این بار به جای سکوت گفت: « اینجا خانه‌ی من است. باید خبر می‌دادی. »
تورج نگاه سنگینی به ایرج انداخت و پوزخندی تحویلش داد. با تمسخر گفت: « خانه‌ی تو؟! » سگ تورج که از دویدن دور حیاط خسته شده بود، ایستاد و شروع کرد پارس کردن به ایرج. ایرج همیشه از این سگ می‌ترسید. به ویژه که چند بار نزدیک بود پایش را گاز بگیرد. حتی متوجه شده بود تورج عمدا سگ را به سمت او می‌فرستد. کنار در زیرزمین ایستاده بود و تکیه زده بود به دیوار. انگشتانش دور ترکه‌ی کنار در حلقه شده بود و محکم می‌فشردش. انگار می‌خواست تمام ترسش را از نوک انگشت به ترکه‌ی بلند فرو کند.
تورج سرش را کمی کج کرد و گفت: « از کی تا حالا زبانت اینقدر دراز شده برادر! دیگر پدر هم نیست که مراقبت باشد. شاید... باید... » ایرج محکم گفت: « سگت را جمع کن تورج. » تورج لبخند گشادی زد و گفت: « بگیرش جسی. » سگ دندان‌هایش را نشان داد. خرناس بلندی کشید و خیز گرفت سمت ایرج. ایرج جایی برای فرار نداشت. خواست عقب برود اما چسبیده بود به دیوار.
صدای خراشیدن پنجه‌های سگ روی سنگ‌فرش برخاست. ایرج فریاد زد و سگ پرید. سپس ترکه با ضربی سنگین فرود آمد؛ چنان‌که لرزشش از کف دست تا شانه‌ی ایرج دوید.
ایرج حتی نفهمید چطور ترکه را کوبیده بود توی سر و صورت سگ. ولی یادش بود که تورج در حالی‌که فریاد می‌کشید: « دیوانه... زده به سرت... » سگ نالانش را بغل گرفته بود و می‌دوید سمت ماشین تا برود به دامپزشکی.
حالا او در را بسته و چفتش را هم پشت سر تورج انداخته بود. روی لبه‌ی حوض نشسته بود و مرور می‌کرد. چیزی داغ و سوزنده درون رگ‌هایش می‌دوید. با خودش می‌گفت: « باید هرچه زودتر قفل‌ها را عوض کنم. » اما ذهنش هنوز لای نقش و نگار طلایی مینیاتور موج می‌خورد. انگار لحظاتی آن نگاره را زندگی کرده باشد. به جای آن مرد ببرینه‌پوش با ترکه‌ای در دست، به جای شمشیر. به دستش نگریست. ترکه هنوز در مشتش بود. آنقدر محکم فشرده بودش که دیگر انگشتانش را حس نمی‌کرد. لبخند زد. شمشیر چوبی‌اش را گذاشت لب حوض و برگشت توی زیرزمین.
چهار روز گذشته بود و بیشترش با آن کتاب، در زیرزمین. رسیده بود به خان هفتم رستم. ریشش کمی بلندتر شده بود و دیگر بوی خاک بر تنش حک شده بود. ایرج داشت در خیابان راه می‌رفت. اما ذهنش با پیچ و تاب داستان می‌چرخید. در خیالش به غار دیو سپید رسیده بود. درست همان وقت، سر پیچ کوچه، ناگهان سلیم را دید. ایستاد.
سلیم گفت: « کجایی؟! داشتم می‌آمدم خانه‌ی پدر. خوب شد دیدمت. این چه حرفی بود که دیشب به سمیرا زدی؟ برایم گریه کنان تعریفش کرد. یعنی چه که به او گفتی جادوگر سیاه‌روی؟ »
ایرج سکوت کرد. دیشب داشت خان چهارم را می‌خواند که سمیرا، نامزد سابقش، تلفن زده بود. لبخند رضایتمندانه‌ای زد. سپس با دقت به سلیم نگریست که با اخمی درهم‌کشیده، تیز بر او چشم دوخته بود. به نظرش موهای سلیم سفیدتر شده بود و پوستش تیره‌تر. درست شده بود خودِ دیوِ سفید؛ فقط با شکم و هیکلی پهن. با پوزخندی گفت: « دیدی... هر چیزی که در کتاب می‌خوانم، برابرم ظاهر می‌شود. »
سلیم آه بلندی کشید و با خشم تشر زد: « سمیرا به کنار. تورج، برادرت را چرا از خانه بیرون کردی؟ چرا سگش را آن‌طوری زدی... » نگاهی به دست ایرج انداخت. « با همین ترکه زدی؟! اصلا چرا ترکه را در خیابان دستت گرفته‌ای؟ »
ایرج با خنده‌ای کوتاه گفت: « دیو سپید. چرا روز از غارت بیرون زدی؟! »
سلیم به سختی خندید؛ خنده‌ای که بیشتر شبیه سرفه بود. « دیو؟! من؟! آه ایرج... من برادرت هستم! »
ایرج لبخند سردی زد. سلیم لب‌هایش را برهم فشرد. چپ چپ ایرج را نگریست و براندازش کرد. هرچند تکیده شده بود اما در چشمانش برق عجیبی داشت. گفت: « ایرج حالت اصلا خوب نیست. بیا ببرمت دکتر. اصلا داروهایت را می‌خوری؟ » ایرج همانطور لبخند زنان پاسخ داد: « حالم را به هم می‌زدند. ریختمشان دور. »
سلیم دیگر چیزی نگفت. ناگهان مچِ دستِ ایرج را محکم چسبید و کشید سمت ماشین.
درد از مچ دست تا آرنجِ ایرج دوید. جهانِ اطرافش تیره شد. صدای نفس‌های سنگینِ سلیم، درست مثل خرناسِ سگِ سیاهِ تورج، در گوشش پیچید. دیواره‌های غار را پیش رویش می‌دید. ترکه در دست دیگرش می‌لرزید. بدون آنکه فکر کند، پیش از آنکه سلیم بتواند او را به زور سوار ماشین کند، از میان دندان‌های قفل‌شده‌اش نالید: « یکی تیغ تیزش بزد بر میان… »
ترکه را بالا آورد و کوبید روی کمرِ سلیم. سلیم با فریادی از درد و خشم، مچِ دستش را رها کرد، عقب پرید و ناسزاگویان دور شد.
سه روز گذشت. صبح روز چهارم در خانه را زدند.
ایرج در را گشود. با همان ترکه در دستش. تورج و سلیم کنار دو نفر مأمور ایستاده بودند. یکی از مأمورها لباس فرم انتظامی داشت و دیگری روپوش سفید. سلیم سرش را خم کرده بود و به تورج چیزی می‌گفت. تورج سرش را تکان می‌داد. با باز شدن در، چرخیدند سمت ایرج. ایرج گیج نگاهشان کرد. مأمور روپوش سفید جلو آمد و آرام گفت: « آقای... ایرج؟ باید با ما بیایید. » و حکم دادستانی را گرفت جلو.
ایرج لبخند زد و گفت: « پس لشگر افراسیاب هم رسید؟ »
تورج از پشت مأمورها داد زد: « ببینید! دارد هذیان می‌گوید. سگ مرا ناکار کرده، برادرم را زده، داروهایش را هم که نمی‌خورد، یک هفته هم هست که خودش را در زیرزمین حبس کرده. »
ایرج ترکه را بالا آورد و مأمور فرم‌پوش دستش را برد سمت کمرش. نفهمید چه شد. صدای تیزی شنید و لحظه‌ای بعد سرمای سوزنی را در بازویش حس کرد. جهان برای لحظه‌ای سفید شد.
چشم که باز کرد، سقف سفیدِ ترک‌خورده‌ای بالای سرش بود. بوی تند الکل و شاش کهنه شده روی ملافه، هوا را پر کرده بود. خواست برخیزد، اما بسته شده بود. به سختی خودش را بالا کشید. دید دست‌ها و پاهایش با تسمه‌های پهن سفید به تخت بسته شده بودند.
از کنار تخت، صدای زنانه‌ای گفت: « آرام باشید. تزریق آرام‌بخش بوده. الان حالت بهتر می‌شود. »
ایرج سرش را چرخاند. زن جوانی با روپوش آبی ایستاده بود. پشت سرش مردی با ریش کوتاه و پرونده‌ای در دست.
آن طرف هم پنجره‌ای کوچک و مشبک بود، که بیرونش تنها یک دیوار سیمانی بلند دیده می‌شد. آنقدر بلند که انگار تا خود آسمان بالا رفته بود.
آرام زمزمه کرد: « غار... ولی من ضحاک نیستم... چرا مرا بند کردید؟! »
مرد ریشو نزدیک‌تر آمد، عینکش را روی بینی‌اش جابه‌جا کرد و گفت: « آقای ایرج، من دکتر شما هستم. برادرهایتان نگران حال شما بودند. چند روزی اینجا می‌مانید تا... »
ایرج خندید. خنده‌اش کوتاه و خشک بود. « نگران؟ آن‌ها فقط تاج و تخت ایران را می‌خواستند. »
دکتر ابرویی بالا داد و چیزی در پرونده نوشت. پرستار به سمت در رفت و کلید را چرخاند. صدای سنگین قفل، در میان فریادهای گاه‌به‌گاه راهرو گم شد.
ایرج به دست‌های بسته‌اش نگاه کرد. ترکه‌اش دیگر در دستش نبود. اما در ذهنش هنوز سنگینی‌اش را حس می‌کرد. به سقف نگریست. به آسمان بی‌ستاره‌ی بالای سرش. خوابش برد.
