داستانک ۶۵. قراکول، قرقیزستان. سال ۲۰۳۶
چکمه‌اش توی خاکِ نرم و سیاه فرو می‌رفت. ایستاده بود. قله‌ی برفی پالاتکا را می‌نگریست. که چشم در چشم خورشید، چقدر تابناک است. کوه سنگی سفید از برف، انگار دو زانو نشسته بود. جایی در امتداد دره. بین دیواره‌های سنگیِ عظیمی که از دو طرف بالا رفته بودند. با دامنه‌هایی مفروش از درخت‌های سروِ کوهی؛ سبزِ تیره و انبوه. اما درّه... هنوز از علف‌های بلند آخر تابستان سبز بود. ابرها سایه‌های کشیده‌ای روی سبزیِ چمنزار می‌انداختند. هرچند زیر نور کم رمق عصرگاهی به زردی می‌زدند.
غروب کوهستان زودتر تاریک می‌شود. سوز بادِ سایه‌ی کوه، گونه‌هایش را می‌خراشید. سرمای اینجا عادت کردنی نیست. خنکی زمین چنان تا رگ‌هایش بالا می‌کشید، که فهمید دیگر باید برگردد سمت یورت‌ها.
چند اسب هنوز داشتند در دشت می‌چریدند. از میانِ علف‌های بلند و گل‌های وحشیِ ریزِ زرد و بنفش گذشت. گاه علف تا زانو می‌رسید. و در باد موج می‌خورد. باد سردی که از سمت کوهستان برفی می‌وزید. با بوی خنک و تری از یخ آب‌شده، صمغ و کاج.
خروش وحشی رودخانه‌ی آلتین آراشان، صدای نرم موج خوردن علف‌زار را می‌بلعید. انگار همین خوی وحشی رودخانه است که در رگ‌های این اسب‌ها جاریست. همین قدرت است که به آن‌ها چنین ویژگی خاصی داده. عطش زیستن حتی در این پاندمی وحشت.
نزدیک یورت‌ها رسید که جایی در فرورفتگی‌ای کم‌عمق، پای تپه نشسته بودند. چند اسب هنوز اطراف می‌چریدند. از نزدیک، آن لکه‌های گرد و سفید روشن، جای خود را به پارچه‌هایی ضخیم و دودگرفته داده بود. بوی یورت اصلا شبیه بوی یک خانه‌ی معمولی نیست. از چند قدمی بویی شبیه پشم خیس و شیر ترشیده، همراه با بوی دودیِ گس و شیرین پِهِن نیم‌سوز، می‌زند زیر دماغت.
صدای قهقهه‌ی مستانه‌ی دختری به گوشش آمد. دخترک با اسب سفیدی همبازی بود و بلند بلند می‌خندید. کلاهی قرمز داشت که گیسوان بلند و بافته‌اش را از زیر آن آویخته بود. و هنگامی که می‌دوید همچون کمندی در پی او تاب می‌خورد.
هرکول ایستاد. نگاهش از روی یورت‌ها و اسب‌ها رد شد؛ سرسری و بی‌حوصله. این بو به مشامش سنگین بود. شانه‌هایش کمی جمع شد. گره‌ای هم به ابروانش انداخت، هرچند... چیزی نگفت. مردک جا افتاده سر برداشت و او را نگریست. قانات بود. « برگشتی... » با همان آهنگ آرام و خش دار، که انگار از همین کوه وام گرفته بود.
سوزِ کشنده‌ی بیرون از هوای خفه، ترشیده و سنگینِ داخل یورت، آغوشی عاشقانه می‌سازد. هرکول نزدیک‌تر رفت. چکمه‌هایش را به هم زد تا خاک را بتکاند. نگاهش مستقیم به قانات بود. آمد و نشست؛ چهره‌اش از بیزاری تیره شده بود.
قانات بی‌آنکه نگاهش کند، ملاقه‌ی چوبیِ کهنه را فروبرد درون ظرفِ بزرگِ دوغ، و همان ملاقه‌ی پر را گرفت سمت هرکول. بوی تیز شیر ترشیده و الکل خفیف پیچید توی دماغ هرکول. اما او حتی دستش را جلو هم نیاورد. رویش را برگرداند و زیر لب غرّید: « نمی‌خورم. » قانات خیلی خونسرد خودش آن را سرکشید... و ملاقه را سر داد داخل ظرف.
نورِ سفید و باریکِ عصرگاهی، هنوز از توندوک سرک می‌کشید داخل. ذراتِ دودِ پِهِن در ستونِ نور می‌رقصیدند. اما یورت در تاریکی چرک و سیاهی فرو رفته بود. قانات چراغ مهتابی سفری را روشن کرد.
چشمِ هرکول در سایه‌ها می‌گشت. دیری نپایید که فلاسک استیل را دید. پادتن ارزشمند اسب‌ها که بی‌خیال گذاشته شده بود در یک گوشه، کنارِ تسمه‌های اسب. انگار نه انگار چند میلیون دلار قیمت دارد. از دیدن این بی‌توجهی، اخم‌هایش را در هم کشید و لب‌هایش را محکم بر هم فشرد. سپس خشمش را فرو خورد و با نفسی داد بیرون. گفت: « چرا چسبیده‌ای به اینجا. با این سختی زندگی کردن... آن‌هم به سبک قرن گذشته، چه فایده‌ای دارد... قانات ما خیلی وقت هست که دوست هستیم. می‌توانی بیایی خانه‌ی من، و تا هر وقت بخواهی بمانی. »
قانات سرش به زین اسبش بند بود. آرام گفت: « هر چیز قدیمی، دور انداختنی نیست... مثل این کوه... یا این رودخانه... این‌ها ریشه‌های من هستند. اگر از این‌ها ببرّم، دیگر آن کسی نیستم که می‌شناختی. »
هرکول با تمسخر زیر لب زمزمه کرد « ریشه... » پوزخندش را با روی گرداندن و چشم چرخاندن بر گرداگرد یورت نمدی و بویناک، پنهان کرد. اما حوصله‌ی بحث نداشت. محکم و قاطع گفت: « ببین قانات... تو چیزهای زیادی از دنیای خودت به من آموختی. اما چیزی هم من باید از دنیای خودم به تو بگویم. از دنیای تجارت. » کمی مکث کرد و سپس با لحنی دلسوزانه ادامه داد: « مثلا این پادتنی که از اسب‌هایتان می‌گیرید. در نهایت فقط تا دو ماه دیگر بازار فروش دارد. خیلی زود واکسن این بیماری هم به بازار می‌آید. به بعدش فکر کرده‌ای؟ قانات من مشتری خیلی خوبی سراغ دارم. بیا تا فرصت هست همین ظرف را برداریم و برویم پی یک زندگی واقعی. اصلا شاهانه زندگی می‌کنیم. چون... اینکه به آن چسبیدی فقط زنده ماندن است. نه زندگی... حتی اگر هنوز هم می‌خواستی همان‌جا در حیاط خانه‌ی من برای خودت یک یورت بزن. »
قانات بی‌آنکه از زین سر برگرداند پاسخ داد: « این مال من نیست. امانتِ قبیله است. فردا می‌روم بیشکک، تحویل مشتری می‌دهم. »
هرکول نگاهی به فلاسک انداخت. بعد به قانات. قانات هنوز سرش به زین بند بود. یک قدم برداشت سمت فلاسک. و بعد یکی دیگر. دستش را دراز کرد تا ظرف را بردارد. قانات بی‌آنکه برگردد گفت: « نگهدار. »
هرکول ایستاد. دستش هنوز دراز بود و انگشتانش نزدیکِ بدنه‌ی سردِ استیل. نفسش را داد بیرون. « فقط می‌خواهم ببینمش. » اما این حرفش یک دروغ بود. قلبش در نوک انگشتانش می‌تپید. برای لمس چیزی به ارزش زندگی.
« گفتم نگهدار. » این‌بار صدای قانات محکم‌تر بود.
هرکول پوزخند زد. « تو هنوز نفهمیدی. این ظرف مال تو یا این قبیله نیست. برای آینده است. برای چیزی که تو حتی اسمش را هم نمی‌دانی. اصلا نمی‌دانی چه کارهایی می‌توانم با این پول بکنم. » سپس دستش را جلوتر برد و فلاسک را برداشت. زیر لب گفت: « قانات... تو نمی‌فهمی. این فقط پول نیست. این زندگی است. برای من... برای تو. »
قانات ایستاد و قدمی جلو گذاشت. می‌خواست چیزی بگوید که همان دخترک کلاه قرمز با لبخندی وارد یورت شد. به زبان خودشان چیزی گفت. ظرف کوچک غذایی در دست داشت. چشمانش اول به قانات افتاد، بعد به هرکول، و سپس به فلاسک که اکنون در دستِ هرکول بود. لبخندش محو شد. ظرف از دستش رها شد و دوان‌دوان از یورت بیرون رفت. کسانی را صدا می‌زد.
قانات حالا با دستی که به سمت هرکول دراز شده بود و چشمی که به در خیره مانده بود. نفس عمیقی کشید. صداهای پا از بیرون برخاسته بود. صدای گفتگو و فریاد با صدای چکمه‌هایی که در گل و خاکِ اطراف یورت می‌دویدند، درهم آمیخته بود. چیزی نگذشت که مردانی با چهره‌هایی تیره و چکمه‌هایی گِلی آمدند داخل یورت. یکی‌شان فریاد می‌زد: « دزد! دزد! »
هرکول تفنگ را بالا آورد. « عقب بایستید! »
اما کسی عقب نایستاد. در چشم بر هم زدنی درگیر شدند. درهم و برهم شد، قانات خواست جلو بیاید. دستش را گرفت روی بازوی هرکول و گفت: « نکن! »
اما هرکول چرخید. تفنگ در دستش بود. شلیک کرد. برای یک لحظه چشمانش گشاد شد؛ شاید خودش هم انتظار این صدای بلند را نداشت. اما قانات... تکانی خورد. دستش را گذاشت روی شکمش. خون از لای انگشتانش بیرون زد. به دستش نگریست. سپس برگشت و ناباورانه در چشمان هرکول خیره شد. و کمی بعد افتاد. سکوت یک‌باره خیمه زد روی یورت. حتی نور خفه‌ای که از توندوک می‌ریخت داخل هم خاموش شده بود. ستون نازک دود هنوز در آن میانه می‌رقصید. هرچند دیگر کسی نمی‌دیدش. حالا بوی دیگری هم به این یورت اضافه شده بود. بوی آهنِ گرم، باروت و خون. بیرون اسبی شیهه می‌کشید. گرچه فریادش در زوزه‌ی بلند باد گم می‌شد.
