داستانک ۷۰. پاریس. سال ۲۰۲۶
« پول حلال تمام مشکلات است.
ولی هر مشکلی را نمی‌توان با پول حل کرد.
حتما پولت کافی نبوده... » و سپس صدای خنده‌ی گوینده که در گوشش می‌پیچید... تنها چیزی که در ذهنش مانده بود همین جملات پادکست بود. یادش بود چراغ عابر سبز شد و کسی به او تنه زد. همین.
مچ‌های جمیل به میز فلزی دستبند خورده بود. دوربین کوچکی بالای در چشمک می‌زد. ساعت دیواری نه و هفده دقیقه را نشان می‌داد. جمیل با خودش اندیشید گویا این ساعت لعنتی خراب است. یا شاید هم... اصلاً زمان اینجا ایستاده است.
بازجو درست روبه‌رویش تبلتی را روی میز چرخاند. تصویر مردی را نشان می‌داد که وسط خیابان ایستاده بود و دستش را بالا برده بود.
« این شما هستید. »
جمیل به جلو خم شد.
بازجو فیلم را پخش کرد. جمیل، خودش را دید که وسط شلوغی گیر کرده است. پشت به پلیس‌های ضد شورش ایستاده. دستش را بالا می‌آورد. به جمعیت چیزی می‌گوید. آن‌ها ساکت می‌شوند؛ و سپس متفرق. همین. فیلم تمام شد.
بازجو پرسید: « خب... پس تو رهبر این اغتشاشات هستی؟ »
جمیل چند لحظه به صفحه نگاه کرد. چیزی یادش نبود. هرچند می‌دید که آن فرد خودش است. گفت « نه! »
بازجو نفسش را بیرون داد. نگاه سنگینی بر جمیل انداخت. پرونده را ورق زد: « جمیل فیلال، مهاجر مراکشی... » و زیر چشمی جمیل را برانداز کرد. جمیل در دل گفت دوباره شروع شد... حس کرد نه تنها الان، بلکه انگار بارها اینجا بوده است.
مدت‌ها بود که سنگینی نام مهاجر را بر دوش می‌کشید. دیگر نمی‌شمرد چند بار این پرسش‌های تکراری را پاسخ داده است. حتی شماره‌ی نمی‌دانم‌هایش را هم نداشت. به ناخن‌هایش نگاه می‌کرد و همان پاسخ‌های کوتاهش را تکرار می‌کرد.
بازجو کوبید روی میز. « کجایی؟! یعنی چی که یادت نیست؟! »
جمیل که جا خورده بود، نگاهش کرد. کمی سکوت کرد. آب دهانش را قورت داد و گفت: « صد بار دیگر هم که بپرسی جوابم همین است. من نه رهبر هستم، نه آدم خاصی. نه این کسی... که در این فیلم است. رفته بودم نان بگیرم. بعد… دیگر یادم نیست. »
بازجو چشمانش را ریز کرد و نگاه تیزی به جمیل انداخت. انگشتش را بر تصویر بزرگ چهره‌ی جمیل، روی تبلت گذاشت. « پس این کیست؟! بماند که ما، خود تو را نیز همانجا بازداشت کردیم. »
جمیل دوباره به صفحه نگاه کرد. آن مرد تنها شبیه او نبود؛ دقیقاً خودش بود. حتی هنوز همان لباس را بر تن داشت. اما یک چیزی هم فرق داشت. نگاهش غریبه بود. گفت: « این… من نیستم! »
صدایش لرزید. ادامه داد: « یعنی... می‌فهمم که شبیه من است. ولی... من نیستم! »
کمی مکث کرد. زیر نگاه سرد بازجو سرش را پایین انداخت. دوباره به ناخن‌هایش نگریست و در حالی‌که با سر انگشتانش بازی می‌کرد گفت: « خب... من... گاهی فراموش می‌کنم. یعنی... یک کارهایی را دوستانم از من به یاد دارند که من... انجام ندادم. مثلا با شفیق، همکلاسی‌ام، هفته‌ی پیش رفتیم قهوه خوردیم، حرف زدیم، لایو اینستاگرام گرفتیم. ولی من یادم نیست. هرچند فیلمش هست. انگار خودم هستم. ولی هیچ‌چیزش یادم نیست. » و عاجزانه به بازجو نگریست و خیلی نرم شانه‌ای بالا انداخت. مکثی کرد. چند لحظه چشم در چشم ماندند. سپس ادامه داد: « اصلا اگر رهبر اینها بودم چرا باید درست جلوی پلیس این نمایش را راه بیاندازم؟! »
بازجو برگشت سمت تبلت. کمی صفحه را بالا و پایین کرد و بعد گفت: « پس حافظه‌ات مشکل دارد. مدارک پزشکی‌ات کو؟ دکتر که رفتی؟ معاینه‌ات که کرده‌اند؟ »
جمیل سرش را پایین انداخت. بازجو نیشخندی زد: « اینجا همه تا پایش می‌افتد یا دیوانه‌اند یا آلزایمر دارند. مدارک ثبت‌شده‌ات کو؟ » جمیل همچنان ساکت بود. فقط نفسش را بیرون داد. بازجو محکم با دو دست کوبید روی میز: « فیلم بازی نکن! سکوت فایده‌ای ندارد. اینجا کر و لال آمده و چهچهه زنان رفته بیرون. حرف بزن. کی هستی؟! با کی کار می‌کنی؟! از چه کسی دستور می‌گیری؟! »
جمیل یکه خورد. کمی در خودش فرو رفت. دستانش را محکم در هم گرفت. با لکنت گفت: « فکر نمی‌کردم مهم باشد... فکر می‌کردم یک حواس‌پرتی از استرس است. دکتر نرفتم. چون... خیلی گران بود. »
بازجو زیر لب تکرار کرد: « مهم نبود... حواست پرت بود... » کمی سکوت کرد. بعد دکمه‌ای را روی میز زد و شروع کرد آستینش را بالا زدن. افسر دیگری وارد اتاق شد و دست به سینه روبروی جمیل ایستاد.
بازجو هم ناگهان از جا برخاست. صندلی‌اش با صدای تیزی عقب رفت. آمد دور میز و ایستاد بالای سر جمیل. کف دستش را محکم زد روی میز. « پس ناچاریم کمکت کنیم یادت بیاد! »
خم شد، تا نزدیک صورت جمیل. نفسش به صورت جمیل می‌خورد. « سروان، گزارش بده آنجا چه اتفاقی افتاد. »
سروان خونسرد گفت: « من خودم آنجا بودم قربان. فیلال دستش را بالا آورد و داد زد “ساکت… بروید خانه‌هایتان”. جمعیت آرام شد و سپس متفرق شدند. »
بازجو انگشتش را محکم زد توی سینه‌ی جمیل. گفت: « خب... هنوز انکار می‌کنی؟! »
جمیل خودش را تا جایی که دست‌بندهای بسته به میز اجازه می‌داد جمع کرده بود توی صندلی. به چشمان بازجو خیره شده بود. همان جمله‌ی پول حلال مشکلات است و صدای خنده‌ی گوینده، یک بند در ذهنش پیچ و تاب می‌خورد. دهانش را باز و بسته کرد. نیم نگاهی از کنار سر بازجو به تصویر روی تبلت انداخت. هنوز هم غریبه بود. آن تصویر از خودش، برایش غریبه بود. موجودی را می‌دید که هیچ ترسی در او پیدا نیست. دوباره به بازجو نگریست، به آرامی و با تردید گفت: « شاید... مسخره باشد. ولی... گاهی فکر می‌کردم... یک چیزی مرا تسخیر می‌کند. یعنی... درست است. آنجا بدن من بوده. ولی من خودم آنجا نبودم. برای همین... چیزی یادم نیست. »
بازجو چند ثانیه به جمیل خیره ماند. انگشتش هنوز روی سینه‌ی او بود. بعد خنده‌ی کوتاه و خشکی کرد. شبیه یک پوزخند. تکرار کرد: « تسخیر... »
جمیل که هول شده بود، تند تند و کمی بلند گفت: « ما! ما به آن می‌گوییم غول. یک جور جن خیلی قدرتمند هست. پدربزرگم می‌گفت، شاه اجنه... شمهروش... در دامنه... دامنه‌ی کوه توبقال... » مکثی کرد. آب دهانش را قورت داد. لب‌هایش را بر هم فشرد. صدایش را پایین آورد و آرام ادامه داد: « من... من نمی‌دانم چطور اینطور شده. ولی این تنها توضیحی هست که دارم. »
بازجو چند لحظه به او خیره ماند. با همان چهره‌ی خشک و سرد زمزمه کرد: « شاه اجنه؟! غول؟! تسخیر شدی!! »
راست ایستاد، با تحکم غرّید: « فکر کردی اینجا کجاست مردک؟! » و دستش را بالا برد. جمیل چشمانش را بست و خودش را جمع کرد.
«قربان!» سروان بی‌آنکه تکان بخورد گفت: « شاید چندشخصیتی باشد، قربان. »
دست بازجو در هوا ماند. سرش را آهسته به طرف سروان چرخاند: « چی؟ »
سروان نگاهی به جمیل انداخت و سپس دوباره به سمت مافوقش رو کرد: « می‌گوید کارهایی کرده که یادش نمی‌آید. دوستانش هم چیزهایی از او دیده‌اند که خودش نمی‌داند. شاید واقعاً مشکل حافظه داشته باشد. پسر عمویم همینطور بود. »
بازجو دستش را پایین آورد، اما از جمیل فاصله نگرفت، تشر زد: « چندشخصیتی؟ » با پوزخند ادامه داد: « حالا باید از کدام شخصیتش بازجویی کنیم... »
جمیل چشمانش را باز کرد. سرش را بالا آورد. با دهانی باز نگاهش بین آن دو افسر می‌چرخید. لب‌هایش را تکان داد. خواست چیزی بگوید. اما صدایی از گلویش بیرون نمی‌آمد. بازجو گفت: « شخصیت دیگرت را نشان بده. صدا کن. یا هر کار که می‌کنی. البته اگر نمی‌خواهی امشب را در انفرادی بگذرانی. »
جمیل تنها توانست بگوید: « چی؟! »
بازجو رو به سروان گفت: « اصلا چه فرقی دارد که رهبر اغتشاشات کدام شخصیتش باشد. اعتراف چندتا بازداشتی کافیست. » دکمه‌ی روی میز را زد و گفت: « کسی اعتراف کرده؟ ببینید کسی فیلال را می‌شناسد یا نه. »
جمیل بریده بریده پرسید: « چندشخصیتی چی هست؟! »
بازجو نیم نگاهی به جمیل انداخت و رو به سروان گفت: « ببرش انفرادی. » مکثی کرد و پرسید: « چندتا بازداشتی جدید داشتیم؟ »
سروان گفت: « دوازده نفر قربان. » بعد احترام گذاشت و به سمت جمیل گام برداشت. اما، دو گام جلوتر ایستاد. دستش را به گوشش گرفت. کمی مکث کرد. برگشت سمت بازجو و گفت: « قربان یک مشکلی داریم. هیچ یک از بازداشتی‌ها چهره‌ی جمیل فیلال را به یاد ندارند. حتی... اتفاقات این فیلم را هم نمی‌دانند. » و به تبلت اشاره کرد. « در گزارشی که الان به من دادند گفتند حالشان طوریست که انگار هیپنوتیزم شده باشند. » سروان حالا دیگر مردد بود. از جمیل فاصله گرفت و گفت: « ممکن است... آن داستان غول... » و سکوت کرد.
نگاه گیج جمیل بین آن دو در نوسان بود. ساعت را دید. نه و بیست و نه دقیقه. ابرویی بالا انداخت. پس زمان هنوز می‌گذرد.
