
به پشتوانه بیش از دو دهه فعالیت در حوزههای مشاوره و توسعه کسبوکار در ایران، که حاصل آن اعتبار و اعتمادی است که مشتریان معظم گروه نقشینه و شرکت فرانقشینه آوا را گرد همآورده است، به این نتیجه رسیدهام که بحرانها مهمان همیشگی اقتصاد ایران بوده و هستند و البته بحران های حاضر نقطه اوج و قله تمام بحرانهای گذشته است که در حال رسیدن به آن هستیم.
این بحرانها، هر یک به شیوه ای فضای کسبوکارها را ناآرام و ملتهب مینماید و در چنین شرایطی است که اعتماد عمومی که یکی از نخستین سرمایههای برند است آسیب میبیند و این مهم میتواند حتی در کوتاه مدت یک کسبوکار را زمین گیر نماید و دقیقا در چنین شرایطی است که باید به برندینگ به عنوان یک ستون بقا و رشد و نه یک کار لوکس بنگریم. اولین عکس العمل ذاتی یک برند در بحرانها، تدوین استراتژی بقا است اما بقا یعنی بودن و اعتماد یعنی ماندن. بنابراین نه تنها نباید در بحران ها فعالیتهای برندینگ را متوقف نمود بلکه باید با شناسایی آسیبهایی که زاینده بحران هستند، برندینگ را متمرکز بر رفع آن ها پیش برد.
اعتماد ستون اصلی هر کسبوکاری است و پشتوانه آن حتی موثرتر از پول میباشد. در قدیم اعتبار کاسب که بر اساس عملکرد او شکل میگرفت بسیار موثرتر از موجودی حساب بانکی اش کاربرد داشت و برای برند نیز بدین گونه است. در گستره ای وسیعتر رفتاری که یک برند از خود نشان میدهد مشخص کننده اعتماد و عمق رابطه در دنیای کسبوکار است. معمولا اولین اثر بحرانها بر مصرف کنندگان و سرمایهگذاران بی اعتمادی و بدبینی نسبت به آینده است که منتج به رفتار محافظکارانه میگردد. یک برند هوشمند تنها در حالتی میتواند به این شرایط غلبه کند که تعهد اعتبار و ماندگاری خود را به نمایش بگذارد.
اما برای حفظ اعتماد به برند در بحران چه باید کرد؟
تمرکز بر ارزشهای اصلی در درون و برون سازمان اولویت یک کسبوکار است. انتخاب و بیان شفاف ارزشها در درون سازمان و آموزش به پرسنل برای ترویج و ارائه آن در برون سازمان میتواند چراغ اول اعتمادزایی در بحران را روشن نماید.
در بحرانها بیش از هر زمان دیگری مشتریان تمایل دارند که شنیده شوند، بسیاری از چالش های یک سازمان اگر در مرحله اول در ارتباط با مشتری شنیده میشد، بسیار مطلوبتر و قابل حل و اصلاح بود اما عدم شنیده شدن مشتری ذهنیت مغلوب شدن در معامله را برای انسان ایجاد میکند و پاک کردن این تصورات ذهن مشتری کاریست بسیار دشوارتر از قبل. بنابراین ضروری است که برندها متناسب با امکانات خود و نوع مشتریان سازوکاری برای برقراری ارتباط سریع و مداوم با مشتریان توام با آموزش های لازم به پرسنل خود طراحی و اجرا نمایند.
شفافیت در ارتباط می تواند تا حد زیادی اعتمادزایی را حفظ نماید و از دغدغههای مشتری بکاهد. در بحران ها ارائه اطلاعات درست حتی درباره مشکلات و محدودیتهای ایجاد شده، نشان از صداقت در یک برند است و البته مکمل آن در یک برند حرفهای ایجاد اطمینان در مشتری است که محدودیتها منجر به آسیب به منافع مشتری نخواهد شد.
یکی از اقداماتی که می تواند مکمل اعتمادزایی باشد تلاش برند برای انجام تعهدات خود به مشتری بر اساس مدلهای جایگزین و راهکارهای منصفانه است. زمانی که مشتری شاهد تلاش و اهمیت برند برای انجام تعهد و غلبه بر تهدیدهای بحران باشد، قطعا تصمیم ایشان همراهی و همکاری ادامه دار با آن برند خواهد بود.
در بحرانها اگر برندها فقط به فکر سود خود باشند به سرعت حذف میشوند. اگر خود و مشتریانشان را جزیرهای جدا از اتفاقات اجتماعی بدانند، در مسیر توسعه آتی دچار گرفتاری خواهند شد. لذا بهترین استراتژی برای یک برند حفظ تعاملات خود با مشتریان فعلی بر اساس اصول تعریف شده و تعریف اقداماتی برای اثرگذاری بر کاهش بحران در صنف خود و یا حتی در جامعه است. با چنین عملکردی برند، قدرت و اصالتی را کسب مینماید که ایجاد آن با هیچ تبلیغی میسر نخواهد بود.
از نظر من برندینگ در دوران بی اعتمادی حاصل از بحران، به معنای بازگشت به اصالت و اخلاقیات حرفهای در کسبوکار است و صد البته اگر اصالت یک برند صداقت، تعهد، شجاعت و انصاف باشد، حتما پس از بحران قویتر و معتبرتر از قبل به مسیر خود ادامه خواهد داد.