
اگر تمام ادبیات «توسعه فردی» را مرور کنیم (از فلسفههای باستانی گرفته تا موج کتابهای مدرن)، تقریباً همهی مفاهیم، ابزارها و روشها در نهایت به سه مکتب بنیادین برمیگردند.
این سه مکتب با اینکه کاملاً از هم جدا هستند، اما در زندگی واقعی معمولاً به هم گره میخورند و هر کدام نقطهی ضعف دیگری را پوشش میدهد.
این سه نگاه، سه پرسش اساسی از انسان میپرسند:
من کیستم؟
چگونه عمل میکنم؟
برای چه زندگی میکنم؟
اینها همان سه رکن اصلی رشد فردی یعنی آگاهی ، عمل و معنا هستند
دانستن این مکاتب به ما کمک می کند تا هر گاه در حوزه ای از توسعه فردی مطالعه می کنیم بدانیم کجای این ماجرا قرار داریم، چرا که به اندازه ی افراد مطرح در این حوزه کانسپت و مفهوم وجود دارد که وقتی همه ی انها را برایند می گیریم به سه دسته ی بنیادین می رسیم.
با این مکاتب کمی اشنا می شویم:

بزرگترین اشتباه ما این است که فکر میکنیم تغییر با عادت جدید یا برنامهریزی دقیق شروع میشود.
اما حقیقت سادهتر از این حرفهاست:
تغییر واقعی همیشه از شناخت خود آغاز میشود.
وقتی نمیدانیم چرا رفتارمان تکرار میشود، چرا در برخی بحثها منفجر میشویم یا چرا تصمیمهای مهم را عقب میاندازیم، هیچ سیستمی در دنیا کمکمان نمیکند.
اینجاست که مکتب آگاهی اهمیت پیدا میکند.
خودشناسی
آگاهی هیجانی
ذهنآگاهی
بررسی باورها
شناخت الگوهای فکری
مدیریت احساسات
کار با ناخودآگاه و سایهها
از «خودت را بشناس» سقراط گرفته تا سنتهای مراقبه شرقی و تحلیلهای عمیق یونگ، همه یک چیز میگویند:
بدون شناخت خود، هیچ تغییری پایدار نیست.
Карл یونگ – سایه و فردیتیابی
دنیل گلمن – هوش هیجانی
اکار تول – قدرت حال
برنه براون – شجاعت脆弱 بودن
مارک منسون – هنر ظریف بیخیالی
نویسندگان تیپشناسی (اِنیاگرام)
سوزان دیوید – چابکی هیجانی
جو دیسپنزا – تغییر عادتهای ذهنی

یک مثال واقعی
حتماً شده وسط بحثی، ناگهان خیلی بیشتر از حد منطقی ناراحت شوید.
معمولاً مشکل از موضوع نیست؛
از زخمی است که قبلاً خوردهاید اما آگاهانه نمیبینید.
مکتب آگاهی کمک میکند این الگوهای پنهان را پیدا کنیم و رفتارهای خودمان را بهتر بفهمیم.

اگر مکتب اول به این میپردازد که «چه کسی هستیم»، این مکتب میگوید:
خب، حالا باید چه کار کنیم؟
ایده اصلی ساده و دقیق است:
نتایج زندگی، محصول رفتارهای روزانه و سیستمهای ماست.
یعنی اگر سیستم درست نداشته باشیم، همهچیز بر پایه انگیزه میماند؛ و انگیزه هم مثل باتری گوشی، هر روز خالی میشود.
عادتها
هدفگذاری
بهرهوری
نظم شخصی
تصمیمگیری
مدیریت زمان
طراحی سیستمهای عملکرد
روانشناسی رفتار
مدیریت
علوم بهرهوری و اجرا
جیمز کلیر – عادتهای اتمی
استیون کاوی – هفت عادت مردمان مؤثر
دیوید آلن – انجام کارها (GTD)
کال نیوپورت – کار عمیق
چارلز داهیگ – قدرت عادت
تونی رابینز – قدرت شخصی
برایان تریسی – قورباغهات را قورت بده
تیم فریس – هفته کاری ۴ ساعته

مثال واقعی
فرض کنید هر روز تصمیم میگیرید «کمتر شبکههای اجتماعی را چک کنید».
اما بعد از دو روز برمیگردید به عادت قبلی چون مشکل شما نیستید.
سیستم شما مشکل دارد!
اگر گوشی در دسترس باشد، نوتیفیکیشن روشن باشد و زمان خالی داشته باشید، مقاومت در برابرش سخت است.
با یک سیستم ساده مثل: خاموش کردن اعلانها، انتقال اپها به صفحه دوم یا تعیین ساعت مشخص برای استفاده
نتیجه ناگهان عوض میشود و این، قدرت مکتب عملکرد است.

بعضیوقتها تمام ابزارهای خودشناسی را استفاده کردهاید و سیستمهای خوبی هم ساختهاید، اما باز هم انگار چیزی در زندگی «کم» است.
این کمبود معمولاً چیز سادهای است : معنا
این مکتب با این سؤال شروع میشود:
«اصلاً چرا این مسیر را میرویم؟»
معنای زندگی
رسالت فردی
ارزشها
شکوفایی
هدف و جهتگیری
رشد وجودی
اگزیستانسیالیسم
روانشناسی انسانگرا
فلسفه اخلاق
ویکتور فرانکل – انسان در جستجوی معنا
مزلو – خودشکوفایی
راجرز – انسان کامل عملکردی
جردن پیترسون – معنا و مسئولیت
سایمون سینک – با چرا شروع کن
گریگ مککیون – اسنشیالیسم
مارتین سلیگمن – روانشناسی مثبت
مفهوم ژاپنی «ایکیگای» – دلیل بیدار شدن صبح

مثال واقعی
آدمهایی را دیدهاید که:
درآمد خوبی دارند
شغل بدی ندارند
حتی مهارت هم دارند
اما انرژی ادامه دادن ندارند؟
دلیلش معمولاً این است که کارشان برایشان «معنا» ندارد.
آگاهی، سیستمها و معنا
میتوان تمام توسعه فردی را در سادهترین حالت ممکن اینطور تعریف کرد:
انسان با شناخت خود، ساختن سیستمهای عمل، و یافتن معنای زندگی رشد میکند.