خیلی طول می کشد تا بفهمیم کووید 19 چه بر سر تمام ابعاد زندگی ما آورد. در مورد دنیای اجتماعی، امروز وقت نظر دادن نیست. اما در مورد زندگی خودم می توانم بگویم، کرونا طوفانی در برنامه روتین جوانی من بود. لحظه هایی که پیش از آن در معاشرت با دوستان، قدم زدن در خیابان و سرک کشیدن در مغازه ها و کتابفروشی ها می گذشت، همه به چهاردیواری اتاقم منتقل شد. معاشرت با دوستانم به صفحه ی موبایلم و تفریحاتم به فیلم ها و کتاب ها محدود شدند. طول کشید تا به خودم بفهمانم اینکه روزی چند ساعت فیلم می بینم به معنی وقت تلف کردن نیست و به سلامت روانم در این اتاق کوچک کمک می کند. به همین خاطر کرونا برای من مساوی بود با طوفان محصولات فرهنگی، فیلم ها، سریال ها، موسیقی ها، پادکست ها و چیزهایی که تا آن روز وقت پرداختن به آن ها را نداشتم، دنیای مرا درنوردیدند.
در همین طوفان با کالاهایی فرهنگی رو به رو شدم که زیر پوست زندگی فرهیخته وار امثال من به حیات خودشان ادامه می دادند. تا پیش از کرونا کسر شأن بود که سراغشان بروم. محصولاتی که با عنوان فیلم ها، موسیقی ها و سریال ها «تین ایجری» نادیده گرفته بودیمشان. ماجرا اول فقط جنبه سرگرمی و همراهی با دوستان را داشت. ولی کمی که گذشت جدی شد. «یعنی بچه ها با این ها زندگی می کنن؟» و همین طور هم بود. وارد دنیای جدیدی شدم. رابطه ام حتی با دوستان نزدیکم تغییر کرد. حالا از چیزهایی حرف می زدیم که تا پیش از آن در دنیای من مطرح نبودند. زندگی ای زیر پوست زندگی.
فهمیدم دوستانم فیلم هایی دیده اند و در مورد بازیگرهایی حرف می زنند که من حتی اسمشان را هم نمی توانم تلفظ کنم، دوست دیگرم سراغ یادگیری زبان فلان کشور رفته چون سریال هایشان را دوست داشته و توی گوشی هایشان موسیقی هایی هست که من حتی زبانش را هم نمی دانم و از همه چیز عجیب تر این بود که این دنیا از چشم دیگران مخفی بود، از چشم کسانی مثل منِ قدیم. اگر به اطرافیانم می گفتم با تحقیر می گفتند. «آره دیگه این فیلم های تین ایجری!» همان چیزهای پیش پا افتاده ای که ارزش دیدن و حتی فکر کردن هم نداشتند. «تین ایجر» ها هم بزرگ می شدند و فراموش می کردند. جای نگرانی نبود.
آیا «تین ایجری بودن» یک ناسزا بود؟ و به تبع آن «تین ایجر بودن» سنی پست و مسخره به شمار می آمد؟ «تین ایجری بودن» صفتی بود که ما به آثار فرهنگی پست و بی ارزش اطلاق می کردیم؟ یا یک محصول فرهنگی بود مناسب یک گروه سنی؟ پدر و مادرها، معلم ها، حتی آدم های توی خیابان از اینکه با یک کودک «کودکانه» رفتار کنند خجالت نمی کشند. پدر و مادرهایی که فرزند کوچک دارند، بازی های کودکانه میکنند، فیلم های کودکانه می بینند، کتاب های کودکانه می خوانند و هیچ کس از آن ها نمی پرسد چرا؟ و همه چیز طبیعی به نظر می رسد. اما چرا وقتی ماجرا به نوجوان ها می رسد ورق برمی گردد؟ چرا نوجوان بودن و رمان نوجوانانه خواندن و فیلم نوجوانانه دیدن عملی پست و سطح پایین محسوب می شود و حتی پدر و مادرهای نوجوان ها هم به ندرت احساس می کنند که باید درگیر چنین چیزهایی شوند؟ همه ی این ها در کنار این مساله است که همه می دانیم خیلی از آثار گروه سنی نوجوان مخاطب جوان و حتی بزرگسال را هم جذب می کند. هیچ فرد بزرگسالی خجالت نمی کشد اگر بگوید که انیمیشن داستان اسباب بازی های 4 را دیده است. اما در مورد محصولات مربوط به نوجوانان ورق برمیگردد.
در میانه بیست و چهار سالگی سوالم این است که کدام یک از ما اتفاقات «نوجوانی»مان را فراموش کرده ایم؟ بعید است کمتر کسی خاطرات سال های 12 تا 18 سالگی اش را خوب یا بد فراموش کند. نوجوانی ما قرار بوده در 18 سالگی به پایان برسد، اما کش پیدا می کند و دست و پایش را در همه ی زندگی مان دراز می کند. ما هنوز هم اتفاقات اساسی زندگی مان را با اولین تجربیات نوجوانی مان مقایسه می کنیم. اولین باری که با دوستانمان از ته دل خندیده ایم، شیطنت هایی که کرده ایم، اولین باری که از دیدن کسی دلمان لرزیده است و روزهایی که با پدیده ی ناشناخته و عجیب «عشق» آشنا شده ایم. همه ی آن ها محصولات نوجوانی هستند. بعید است کسی در بزرگسالی هویتی خیلی متفاوت با هویت نوجوانی ش پیدا کند. زندگی بعد از 18 سالگی آن قدر ها به ما اجازه آزمون و خطا نمی دهد.
کرونا من را وارد دنیای زیرزمینی محتوای تین ایجری کرده بود. محتوایی که مخاطبانش به تین ایجر ها محدود نمی شدند و طیف وسیعی از جوانان ها را هم در برمیگرفتند. اما هر چه بود با این نام معروف بودند. دست آخر یک روز از خودم پرسیدم «مگر غیر از این است که نوجوان ها نزدیک ترین گروه سنی به «تولید» هستند؟» نقطه آخر اثرگذاری. هوشمندانه است اگر بخواهیم با سرعت بیشتری بر فرهنگی اثر بگذاریم دست روی نوجوان ها بگذاریم. نوجوان ها در نقطه پرتاب به دنیای واقعی هستند. هر اثری بر روی آن ها یعنی اثر جدی بر آینده نزدیک، بر صنعت آینده نزدیک، بر فرهنگ آینده نزدیک، به نظام خانوادگی آینده نزدیک.
کرونا هنوز تمام نشده. چند روز پیش کلیپی دیدم که می گفت فلان گروه موسیقی محبوب نوجوان ها ترویج همجنس گرایی می کند. راحت ترین کار به اصطلاح فرهنگی! همان طور که ده سال پیش هری پاتر به شیطان پرست بودن مشهور شد و پرونده اش در ذهن بزرگسالان بسته شد! اینکه ما محتوایی را بررسی کنیم، جوانب مختلف اثرگذاری مثبت و منفی آن را بسنجیم و در این مورد با نوجوان ها گفت و گو کنیم. کار وقت گیر و حوصله سر بری است. پس بهتر است همه چیز را با یک جمله و با یک برچسب تمام کنیم و درهای گفت و گو را ببندیم و خیال کنیم آینده را واکسینه کرده ایم.
اما نوجوان ها فراموشش میکنند؟ و جوان هایی که با این آثار بزرگ شدند کنارش گذاشتند؟ همه ی ما با قهرمان های نوجوانی مان زندگی می کنیم. حتی اگر پنهانش کنیم و به زبان نیاوریم. حتی اگر بزرگسال ها سعی کنند بدون فهم محتواهای فرهنگی با برچسب همجنس گرایی و شیطان پرستی پرونده را ببندند و سراغ زندگی جدی شان بروند. توجه بکنیم یا نکنیم این محصولات زیر پوست زندگی، آینده نزدیک را رقم می زنند....