
کسانی که ابتکار عمل دارند منتظر نمیمانند که دیگران آنها را ترغیب و یا تحریک به انجام کاری کنند. مسئولیت خود را میشناسند که باید از آسایش خویش بگذرند و هر روز این کار را انجام میدهند. وقتی که رهبران میدانند که چه میخواهند و خود را آماده عمل میکنند، باز هم مانعی جلوی پا دارند که باید از آن عبور کنند و آن اراده خطر کردن است. اما یکی از دلایلی که رهبران خوب تن به خطر میدهند این است که میدانند برای خطر نکردن هم باید بهایی بپردازند. هر برنامه اقدام و عمل، مخاطرات و هزینههایی در بر دارد اما به مراتب مخاطرات و هزینههای بلند مدت آن اقدمات از راحت نشستن و کاری نکردن کمتر است.
ابتکار عمل رهبر در زمانهایی که پروژه در مسیر خود متوقف میشود یا یکی از تیمها به دلیل شرایط سخت مسیر از حرکت باز میایستد، موضوعی حیاتی است. برخی از افراد با دیدن کوچکترین مشکل بی خیال ادامه مسیر میشوند و حتی ممکن است برگردند. اما برخی دیگر با در دست گرفتن ابتکار عمل و تشکیل اتاق فکر راهی برای دور زدن یا حل مشکل بوجود آمده پیدا میکنند. بی خیالی در صدر چیزهایی است که رهبران باید از آن بترسند. "رهبران در گشودن درِ ارتباط با پیروان خویش مسئولیت دارند. اما این تنها موردی نیست که رهبران باید ابتکار عمل نشان دهند. باید همیشه در مواجهه با مشکلات و بحرانها آماده اقدام و عمل باشند. رهبران موفق از عمل باز نمیایستند. اشتباه میکنند اما دست نمیکشند.
اگر آن را به زبان میآورید، آن را انجام دهید. بسیاری از رهبران و مدیران در جلسات و بازدیدها مطالبی را به زبان میآورند که در عمل هیچگاه آنها را اجرایی نمیکنند. یکی از فرهنگهای غلط سازمانها، وعده و وعیدهای زیادی است که افراد در قبال افراد دیگر و یا تیمها مطرح میکنند ولی هیچگاه اجرای آنها را آغاز نمیکنند و یا اگر هم آغاز کنند به پایان نمیرسانند. میزان وفاداری شما به گفتههایتان به عنوان یک عامل "اعتمادساز" شناخته میشود.
رهبران واقعی بیش از وعدهها عمل میکنند و برای رسیدن به یک چشمانداز مشترک سخت تلاش میکنند. آنها پتانسیلهای تیم، ریسکها و تلاش لازم را محاسبه میکنند. رهبران واقعی به خوبی میدانند که در مورد اعمال واقعی و وعدههای عملی قضاوت خواهند شد. وعده دادن بیش از حد برای رهبران نالایق است.
برای افرادی که به گفته خود عمل میکنند بسیار ارزش قائل باشید. آنها نسبت بالایی از عملکرد-به-گفتار (Do-To-Say) را دارند. شما فقط به افرادی نیاز دارید که کار را تا آخر پیگیری میکنند و وقتی با افرادی کار میکنید که اینگونه هستند، کار مفرحتر خواهد بود. میتوانید روی آنها حساب کرده و کار را با لایههای مدیریتی کمتر و جریان ارتباطی بیشتر انجام دهید.
یکی از مهمترین وظایف رهبران، ایجاد حس تعهد در افراد و مهمتر از آن حفظ آن است. تعهد یعنی پایبندی به یک سازمان، هدف يا باور خاص و تمايل داشتن به مشارکت در امور مرتبط با آن. مردم به این دلیل به یک گروه یا سازمان متعهد میشوند که، از آن پایبندی چیزی مهم به دست میآورند. وقتی آنها را به مشارکت فرا میخوانید، فقط طلب کمک نمیکنید بلکه به آنها فرصتی نیز میدهید تا:
بنابراین شما چیزی را به آنها تحميل نمیکنيد، به آنها چیزی را پیشنهاد میکنید که دارای ارزش است. تعهد در يک لحظه خاص رخ نمیدهد بلکه به مرور زمان در درون افراد رشد میکند. به طور کلی، تعهد وقتی رشد میکند که مردم:
در مواقعی که نیروها خلاف اینها را ببینند میزان تعهدشان کاهش پیدا میکند. هر چند تعهد به شکلی طبیعی رشد میکند، اما شما در نقش رهبر يا عضو تیم میتوانيد باعث تقویت تعهد در سازمانتان شويد. افرادی که متعهد به یک سازمان یا تلاش هستند عمیقا باور دارند که کارشان مهم است و برای انجام آن کار حاضر میشوند، پیگیری میکنند و آن را رها نمیکنند. هر چه شمار افراد متعهد به سازمان شما بیشتر باشد، میزان حرکت و سرعتی که برای انجام کار نیاز دارید بیشتر خواهد بود.
اين تعهد است که به گروه قوت میبخشد. دلایل متعددی برای اهمیت تعهد میتوان برشمرد. از جمله:
اگر میخواهید رهبری کارآمد باشید، باید متعهد باشید و احساس مسئولیت کنید. تعهد راستین الهام میبخشد و مردم را جذب میکند. تعهد نشانه اعتقاد شماست. مردم وقتی به ما اعتقاد پیدا میکنند که به آرمان خویش معتقد باشیم. مردم اول تعهد خود رهبر را ارزیابی میکنند و بعد به حرفهای او گوش میدهند.
وقتی که سخن تعهد به میان میآید، چهار نوع آدم داریم:
تعهد در طیفی وسیع خود را نشان میدهد، در ساعتهای کار، در کوششی که در راه افزایش تواناییهای خود به کار میبرید، یا در ایثاری که برای همکاران خود انجام میدهید. تعهد مستلزم تقلای همراه با باور است، برای اهداف برگزیده و تقويت ارزشهای برگزيده است. (فراموش نکنیم که مردم از رهبران نامتعهد پیروی نمیکنند)
آیا تا به حال به عنوان یک رهبر و یا یک مدیر ارشد، برایتان پیش آمده است احساس کنید که محدودیت ساعتی یک روز برای انجام حجم کاری شما کافی نیست؟ اینکه در طول روز باید در جلسات متعددی شرکت کنید و با وجود برنامهریزیهای فراوان، باز هم باید برای انجام دادن کارها بیشتر از حالت معمول کار کنید. در چنین مواقعی مدیتیشن ذهن آگاهی به آرامش شما کمک میکند.
مدیتیشن با کاهش مداوم افکار منفی از میزان هورمونهای استرس در مغز و بدن میکاهد و احساس خستگی را رفع میکند. علاوه بر این مدیتیشن باعث میشود شما در لحظهی حال باقی بمانید و با کشیدن یک نفس عمیق و تمرکز روی وقایعی که در حال حاضر در جریان است، توجه بیشتری به افکار و اقدامات فعلی خود داشته باشید. شاید فکر کنید انجام این کار بهصورت روزانه، وقت زیادی هدر میدهد؛ اما نیازی به صرف زمان زیاد نیست. حتی ۱۵ دقیقه مدیتیشن در طول روز تاثیر فوقالعاده مثبتی روی روحیهی شما خواهد گذاشت. در طول چند دههی گذشته محققان به این نتیجه رسیدهاند که مدیتیشن ذهن آگاهی میزان سلامتی را افزایش میدهد و به بالا رفتن طول عمر کمک میکند.
اگر تمرکز خود را از دست دادهاید، برای بازیابی تمرکز بهتر است این کارها را انجام دهید:
رهبری که اولویتهای خود را میشناسد اما تمرکز ندارد، میداند چه باید بکند اما هیچگاه کاری نمیکند. اگر تمرکز داشته باشد اما اولویتها را نشناسد، کارش عالی است اما پیشرفتی ندارد. اما اگر مهار هر دو را در دست بگیرد، میتواند کارهای بزرگ انجام دهد.
کمال گرایی افراطی نه تنها کلید موفقیت نیست بلکه طبق پژوهشها حتی از رسیدن به موفقیت هم جلوگیری میکند. کمال گرایی با افسردگی، اضطراب و از دست دادن حس زندگی یا فرصتهای از دست رفته، رابطه متقابل دارد. چه پروژههای بزرگی که به دلیل کمال گرایی ما به تاخیر افتادند و یا هیچگاه به اتمام نرسیدند. چه گزارشاتی که به همین دلیل هیچگاه تکمیل نشدند. چه انسانهای شایستهای که به دلیل داشتن عیبی کوچک در جلسه مصاحبه هیچگاه استخدام نشدند. یکی از مهمترین وظایف رهبران برای انسانهای کمال گرا ، مشخص نمودن شاخص برای خروجی کار ، وظایف و اولویتهای آنان است تا آنها در تله کمال گرایی افراطی به دام نیفتند.