
کاخ دولما باغچه یکی از زیباترین و اصیلترین بناهای تاریخی استانبول است. این بنا حوادث بسیار عظیمی مانند فرمانروایی پادشاهان عثمانی، تولد و مرگ آتاتورک و هزاران حادثه دیگر را به چشم دیده است. شاید اگر این بنا زبان داشت و میتوانست سخن بگوید، رازهای بسیاری از پادشاهان مختلف را برایتان فاش میکرد. به نظرتان چرا یک کاخ باید آنقدر مهم باشد که هر روز نسبت به روز قبل، عاشقان و طرفدارانش بیشتر و بیشتر شوند؟ اگر دنبال پاسخ این پرسش هستید، تا پایان این نوشته همراه ما باشید. امروز بنا داریم در کاخ دولما باغچه گشتوگذار کنیم. همچنین با کمک راهنمای خرید بلیط هواپیما استانبول ، شما را بهسوی خرید بهترین بلیط این مسیر و سفری آرام و بیدغدغه میبریم. پس همراهمان باشید.
شاید از زبان برخی افراد شنیده باشید که این کاخ را «دولمه باغچه» صدا میکنند. اجازه دهید همین ابتدای راه برایتان توضیح دهیم که دولما باغچه به چه معناست. کلمه دولما در زبان ترکی استانبولی به معنی پرشده از گل و گیاه یا باغچههای مختلف است. دولما باغچه جایی است که در وجببهوجبش میتوانید باغچههای متعدد پوشیده از گل و آلاچیقهای رؤیایی پیدا کنید. شاید به همین دلیل هم باشد که زوجهای جوان دوست دارند بخشی از ماه عسلشان را در این کاخ زیبا بگذرانند.

همان اوایل بحث گفتیم که این کاخ دورههای مختلف پادشاهی را به چشم دیده است. برای اولینبار سلطان عبدالمجید اول بود که دستور ساخت این باغ باشکوه را داد. قبل از این ماجرا، کاخ توپکاپی یا توپقاپی، مقر پادشاهی بود. پس از ساخته شدن دولما باغچه، مقر حکومتی به آنجا منتقل شد. شاید برایتان جالب باشد که بدانید فضای داخلی کاخ را طراح خانه اپرای پاریس انجام داده است. در این کاخ میتوانید شاهد ریزترین جزئیات در فن معماری باشید. این کاخ در سال ۱۸۵۴ بالاخره بهعنوان قصر بزرگ شاهنشاهی معرفی شد.این قصر شاهد خاطرات بسیاری در زمینه سیاست بود. حتی پس از سقوط دولت عثمانی و روی کار آمدن مصطفی کمال آتاتورک هم کاخ دولما باغچه همچنان جایگاه عالی خودش را حفظ کرد. آتاتورک تا آخرین روزهای عمرش، در این کاخ زندگی کرد. امروزه محل درگذشت وی در کاخ، جایگاه مشخصی است و افراد بسیاری به احترامش از آنجا دیدن میکنند.

همان طور که گفتیم، دولما باغچه یکی از بهترین و بزرگترین باغهای استانبول است. دولما باغچه سه طبقه دارد که در آنها کارمندان، خدمتکاران و بانوان حرمسرا زندگی میکردند. این باغ حدود ۴۵هزار مترمربع وسعت دارد و در این وسعت، ۲۸۵ اتاق قرار داد. این اتاقها در ۴۶ تالار هستند. مسلم است که این تعداد اتاق، تعداد بسیاری حمام و سرویس بهداشتی هم میطلبد. معماران به این قضیه هم توجه ویژه کرده و ۶ حمام و ۶۸ سرویس بهداشتی در کاخ ایجاد کردهاند. معماری بخشهای مختلف این باغ با توجه به استفاده آن با بخش دیگری متفاوت است. در نهایت همه این بخشها با تلفیقی از سبک معماری اروپایی و عثمانی ایجاد شده است.

به دیدن دولما باغچه که بروید، همان ابتدای راه به بخش مابین همایونی یا همان سلاملیک میرسید. این بخش در زمان خودش محل رفتوآمد سران حکومتی بوده است. جالب است بدانید حضور خانمها در این بخش ممنوع بوده است. این بخش کاخ بسیار شیک و سلطنتی طراحی شده است و به همین دلیل تا دقایقی شما را مبهوت خود خواهد کرد. چلچراغهای بزرگ و کریستالی بسیار زیبا، فرشهای ناب، تابلوهای فاخر، مبلهایی از بهترین چوبهای دنیا و سایر وسایل لوکس و باشکوه، همه و همه زیبایی این بخش را چندین و چند برابر میکنند.

آنچه در اتاق دبیرخانه بیش از پیش نگاه شما را به خود جلب میکند، تابلوهای نقاشی روی دیوار آن است. این تابلوها از ارزشمندترین داراییهای کاخ هستند. برای مثال تابلوی نقاشی پاریس در آتش را نقاشی فرانسوی-اتریشی به نام ارنست رودولف کشیده است. علاوه بر تابلوهای چشمنواز، مبلمان فرانسوی کاخ نیز از جاذبههای خاص کاخ دولما باغچه هستند.

اتاق سرخ کاخ دولما باغچه سرتاسر سرخ است. مبلها، فرشها و حتی چلچراغ این اتاق به رنگ قرمز است. همچنین طرحی از نقشه جهان در این اتاق است. برخی معتقدند این رنگ خونین با نقشه جهان، حکایت از کشورگشایی دولت عثمانی و تصرف کل پهنه کره زمین است.

وقتی مراجعهکنندگان به قصر دولما باغچه میرفتند، باید اندکی در انتظار میماندند تا فرصت ملاقات به آنها داده شود. اتاق یا سالن مدحال جایی بوده که مراجعان در آن به انتظار مینشستهاند. تصور اینکه در طول زمان انتظارشان چند غلام و کنیز با سینیهای شربت و میوه از مهمانان خود پذیرایی کردهاند، تصویر اینجا را گرمتر و پرشورتر میکند.

سالن سفرا هم که از نامش پیداست، جایی است که در آن از اتباع خارجی و سفیران کشورهای دیگر پذیرایی میکردهاند. پر واضح است که تجملات این سالن باید آنقدر چشمنواز باشد که دل هر بیگانهای را ببرد. از سویی باید این سالن چنان با ابهت تزيين شود که هر سفیر خارجی در بازگشت به کشورش از ابهت و شکوه آن تعریف کند.

شاید به تصاویر که نگاه کنید فرشی زیبا ببینید که روی پلهها پهن شده و هیچ خبری هم از کریستال در آن نباشد. پس چرا به این راه پله کریستالی میگویند؟ پاسخ واضح است. به نردههایش نگاهی بیندازید. این نردهها در نهایت ظرافت و زیبایی از جنس کریستالهای بسیار درخشان ساخته شدهاند.

اگر دوست داشته باشید از بالا تنگه بسفر یا باغ سرسبز کاخ را ببینید، بهتر است خودتان را به طبقه دوم کاخ برسانید. در این طبقه، سالنی به نام زولوچین وجود دارد که نمایی وسیع و چشمنواز از دریایی آبی پیش رویتان قرار میدهد. در یک عصر بهاری به این طبقه بروید و از بازی باد با موهایتان لذت ببرید.

به انتهای بخش اداری کاخ که بروید، متوجه میشوید که این بخش با سالنی بسیار دراز به بخش دیگر راه دارد. در این بخش اتاقهای و سوئیتهای مختلف و متنوعی وجود دارد که در هر کدامشان یکی از زنان دربار زندگی میکردند. اتاق ملکه مادر از همه اتاقها پرزرقوبرقتر بوده است. پس از آن اتاق سوگولیها و بعد اتاق زنان دیگر شاه بهترتیب، درجههایی از شکوه و زیبایی داشتهاند. برخی اتاقها نیز به زنان درباریان اختصاص داشته است. در بعضی از بخشها هم کودکان درباری به درس و تعلیم میپرداختهاند. حضور در این بخش فقط با مجوزهای خاص امکانپذیر بوده است. در واقع هیچ مردی به جز شخص شاه و برخی خواجگان، اجازه تردد به این بخش را نداشته است. خواجگان نیز در این بخش به مراقبت و پاسداری از زنان می پرداختهاند.

شاید تا اینجای مطلب پیش خودتان تصور کرده باشید که مردم عادی اجازه ورود به کاخ را نداشتهاند. باید بگوییم که این طور نیست. در مناسبتهای مختلفی مثل عید قربان یا مواقع دیگر، سلطان به همراه مادرشان و زنان درباری، به تالار آبی میرفتند و باز عام میدادند. در این روزهای خاص، بخشی از مردم میتوانستهاند به کاخ وارد شده و شاه را ببینند. مسلم است که این ورود نیز بدون حساسیتها و تدابیر امنیتی صورت نمیگرفته است.

این سالن به دلیل وجود فرشها و تزئینات آبی رنگش به این نام خوانده میشد. شاید علت انتخاب این رنگ این بوده باشد که مردم در حضور سلطان احساس امنیت و راحتی بیشتری داشته باشند.

بعد از عبور از تالار آبی، به تالار کوچکتری میرسید که پر از صندلی های ظریف و زیباست. روی دیوارهای آن نیز تابلوهایی بسیار چشمنواز دیده میشود. زمانی که سران کشورهای خارجی یا مقامات مهم دولتی به دیدار شاه میآمدهاند، ملکه مادر در این تالار از آنها استقبال کرده و بهشان خوش آمد میگفته است. رنگ مایل به صورتی مبل و فرش، دلیل نامگذاری این تالار است. این رنگ به زنانگی ملکه نیز نزدیکتر است و حس خوب مادری را منتقل میکند.
برای آن دسته افرادی که عاشق مطالعهکردن هستند، هیچ چیز لذتبخشتر از دیدن دنیایی از کتاب در کنار هم نیست. کتابخانه بزرگ و باشکوه کاخ دولما باغچه در بسیاری مواقع شاهد برگزاری جلسات مهم با سران کشورهای مختلف بوده است. کتابهای ارزشمند از سراسر جهان به این کتابخانه آورده شدهاند. شکوه و جلال کتابخانه همایونی، زبان همه منتقدان را کوتاه میکند.

سرسرای تشریفات یا تالار تشریفات همان طور که از نامش پیداست برای برگزاری نشستهای مهم استفاده میشده است. از عجایب این تالار باید به لوستر بسیار لوکس آن اشاره کرد. وزن این لوستر حدود ۴.۵ تن است. این سالن فقط ۵۶ ستون دارد که خود بهتنهایی گویای وسعت و عظمتش است. این سالن در عمر خود مجالس و برنامههای شلوغ و پرشکوهی را شاهد بوده است.

از سالنها، اتاقها و بخشهای درونی پر از تجمل کاخ که بگذریم، به زیباییهای طبیعی کاخ میرسیم که چشم هر بینندهای را صفا میدهد. در ورودی باغ یک فواره بزرگ میبینید که دو قوی زیبا روی آن قرار دارند. فضا پوشیده از درختان و گلهای زیباست و عطر و بوی خاصی دارد که هرگز از تماشایش سیر نمیشوید. در این محوطه اتاق خادمان و خواجگان قرار دارد. همچنین میتوانید در محوطه بیرونی باغ دولما باغچه شاهد کاخ ولیعهد هم باشید. جالب است بدانید در این محدوده کارگاههای مختلف و حتی داروخانه نیز وجود داشته است.

میدانید که اکثر مردم ترکیه مسلمان هستند و مسلماً درباریان برای ادای نماز یا انجام فرایض دیگر به مسجدی باشکوه و زیبا نیاز دارند که در خور و شأن حکومتیشان باشد. به همین دلیل بین سالهای ۱۸۵۳ تا سال ۱۸۵۵مسجدی زیبا به سبک عثمانیان در محوطه بیرونی کاخ بنا شد. حتماً خودتان متوجه شدهاید که حدود ۷۰ تا ۸۰ سال از بنای این مسجد میگذرد و چندان نیز قدیمی و نیست.

کاخی که سالهای سال ولیعهد پادشاه در آن سکونت داشت در سال ۲۰۱۴ به موزهای تبدیل شد که در آن از نقاشیهای خاص و فاخر نگهداری میشود. روی دیوارهای این کاخ چیزی حدود ۲۰۰ اثر نقاشی میبینید که از قرنهای ۱۹ و ۲۰ به یادگار ماندهاند.

شاید بهتر بود معرفی باغ را با برج ساعت شروع میکردیم؛ چرا که این برج دقیقاً در ورودی کاخ دولما باغچه قرار دارد. این برج زیبا به سبک اروپاییان ساخته شده است. ارتفاع برج حدود ۲۷ متر است و ۴ طبقه مجزا دارد. ساعتی که روی این برج خودنمایی میکند، ساخته دست یکی از بهترین ساعتسازان دنیا یعنی یوهان میار است.

اگر دوست داشته باشید در فضای سرسبز و زیبای کاخ دولما باغچه عکسهای یادگاری بگیرید، بهتر است فصل بهار را برای بازدید از این کاخ انتخاب کنید. از سویی اینجا در روزهای دوشنبه و مناسبتهای خاص و تعطیلات رسمی استانبول، بسته است. با این توضیحات یکی دیگر از روزهای اداری سال را برای رفتن به کاخ دولما باغچه در نظر بگیرید. بهترین ساعت روز هم اول صبح یا حدود ساعت ۱۵ است. در این مدت زمانی، کاخ کمی خلوتتر است و با فراغ بال بیشتری میتوانید در آن قدم بزنید و عکسهای یادگاری بگیرید.

برای رفتن به کاخ دولما باغچه از چند وسیله مختلف میتوانید استفاده کنید. راحتترین آنها تاکسی است. کافی است نام بنا را به راننده بگویید تا شما را به کاخ برساند. البته یادتان باشد که این راحتی مستلزم پرداخت هزینه است. اگر هم دوست دارید در هزینههایتان صرفهجویی شود، از استانبول کارت استفاد کرده و سوار مترو شوید. ایستگاه کاباتاش، نزدیکترین ایستگاه به کاخ دولما باغچه است. از این ایستگاه تا کاخ حدود ۲۰ دقیقه پیادهروی لازم دارید. روش دیگر برای رسیدن به کاخ دلما باغچه، استفاده از ترامواست.

اگر در محله سلطان احمد باشید، میتوانید سوار تراموای هیجانانگیز استانبول شوید و به اییستگاه بشیکتاس بروید. باقی مسیر حدود ۱۵ دقیقه پیادهروی دارد. برای افراد هم که با شلوغی اتوبوس مشکلی ندارند، خط ۴۲تی را پیشنهاد میکنیم. این خط از میدان تکسیم شما را به سمت ببک میبرد. شما باید بین راه در ایستگاه بشیکتاش پیاده شوید.
سخن آخر
امیدواریم شما هم مانند ما از گشتوگذار در کاخ دولما باغچه نهایت لذت را برده باشید. میدانید که این باغ بهگونهای چشم و چراغ مردم ترکیه است. به شما پیشنهاد میکنیم اگر روزی عازم شهر استانبول شدید، حتماً بازدید از این بنای باشکوه را در برنامه سفر خود قرار دهید. شما چه تجربهها یا خاطراتی از کاخ دلما باغچه دارید؟ برای ما بنویسید تا دوستانتان نیز از آنها بهره ببرند.