
استانبول از دیدنیترین شهرهای دنیاست. این شهر به لطف داشتن جاذبههای گردشگری متعدد و متنوع، به مهد گردشگری خاورمیانه تبدیل شده و محبوبترین مقصد گردشگران ایرانی است. به همین دلیل تاکنون بارها و بارها راجعبه این بهشت زیبا سخن گفتهایم؛ از راهنمای جامع خرید بلیط هواپیما استانبول گرفته تا راهنمای سفر به استانبول، جاذبههای گردشگری این شهر و…. اکنون میخواهیم به وصف زیباییها و شگفتیهای یکی دیگر از جاذبههای گردشگری مشهور و مهم در این شهر بپردازیم. برج دختر استانبول، با قدمتی چندهزارساله و کاربردهای مهمی که در طول تاریخ داشته، در دل فرهنگ و تاریخ این دیار جای گرفته و جزء سنبلهای استانبول بهشمار میآید. این برج که در قلب آبهای تنگه بسفر جا خوش کرده، شاهد وقایع تاریخی بسیاری بوده و داستانهای واقعی و افسانههای خیالی بسیاری، در سینه دارد. برای آشنایی بیشتر با برج دختر و دریافت اطلاعات لازم برای بازدید از آن، با ما همراه باشید.

برج دختر از جمله جاهای دیدنی استانبول است که در جزیرهای کوچک، میان آبهای تنگه بسفر، قرار دارد. این جزیره در بخش آسیایی استانبول و منطقه اسکودار واقع شده است. جزیره کوچکی که از آن سخن میگوییم در فاصله بسیار کمی از ساحل شهر استانبول قرار دارد؛ اما همچون کودکی یکه و غریب از این شهر پرهیاهو به دور مانده است.

برج دختر (Maiden's Tower) از جمله جاذبههای نامآشنای تاریخی در استانبول است که در طی سالیان دراز، کاربریهای مختلف داشته و در آجربهآجر آن، داستانها و وقایع تاریخی مختلف حک شده است. امروزه این بنای چندهزارساله، به جاذبهای توریستی در میان آبهای تنگه بسفر تبدیل شده و از گردشگران، با آغوشی باز میزبانی میکند. در این برج رستورانی مجلل با محیطی دوستداشتنی و موزهای جذاب و تماشایی وجود دارد که در ادامه راجعبه آنها توضیح دادهایم:

موزه برج دختر استانبول در طبقات میانی این بنا قرار دارد. در این موزه مجموعهای از عتیقههای باستانی و تجهیزات قدیمی که طی سالیان در این قلعه برای کاربریهای مختلف استفاده میشدند، به نمایش گذاشته شدهاند. با بازدید از این موزه تاریخی میتوانید مسافر زمان شده و قلب تاریخی دور سفر کنید.
هزینه بازدید از موزه: ۲۵ لیر (حدود ۷۵ هزار تومان)

در بالاترین طبقه برج دختر استانبول، کافه رستورانی دنج و زیبا قرار دارد که چشماندازی ۳۶۰ درجه از تنگه بسفر و مناطق آسیایی و اروپایی استانبول را به چشمان شما هدیه میدهد؛ ازاینرو صرف وعدهای غذا در این رستوران هم فال است و هم تماشا. در این رستوران انواع غذاهای سنتی و بینالمللی طبخ و سرو میشود. به گفته گردشگران غذاهای این رستوران بسیار لذیذ است. تنها کافی است برای گذران اوقاتی خوش و صرف وعدهای غذا به این رستوران بروید تا طعم غذا و محیط بینهایت زیبا و دلنشین آن، هیچگاه از خاطر شما دور نشود.
هزینه صرف غذا در رستوران: صبحانه ۵۰ تا ۷۰ لیر (حدود ۱۵۰ تا ۲۱۰ هزار تومان) و ناهار و شام ۱۷۰ تا ۲۰۰ لیر (حدود ۵۱۰ تا ۶۰۰ هزار تومان)

جالب است بدانید که امکان برگزاری انواع جشنها و مراسمات در رستوران این برج وجود دارد. ازاینرو اگر بهدنبال مکانی منحصربهفرد و رؤیایی هستید که مراسم خود را در آن برگزار کنید، درهای برج دختر به روی شما باز است. بیشک رستوران برج دختر، با محیط دلنشین و چشمانداز خیرهکنندهای که از آبهای نیلگون تنگه بسفر و شهر زیبای استانبول دارد، مکانی بینظیر برای برگزاری مراسمی زیبا و بهیادماندنی است.

دانستن اینکه تولد برج دختر استانبول به چه زمانی بازمیگردد کمی دشوار است؛ چراکه برخی از باستانشناسان میگویند، براساس یافتههای تاریخی از حدود ۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح هم بنایی برج مانند در محل کنونی این بنا وجود داشته است. بااینحال اطلاعات و مستندات زیادی از نحوه ساخت و کاربری این برج در آن زمان وجود ندارد؛ ازاینرو صفحات ابتدایی دفتر سرگذشت این بنا را ورق میزنیم و روایت داستان آن را از زمان امپراتوری روم شرقی آغاز میکنیم.

در سال ۱۱۱۰ میلادی، الکسیس یکم (امپراتور وقت روم شرقی)، دستور ساخت دو برج مراقبت در تنگه بسفر را صادر کرد که یکی از این برجها، همان برج دختر بود. این برجها با هدف مراقبت و کنترل رفتوآمدهای کشتیهای خارجی از تنگه بسفر ساخته شدند. گذشت و گذشت تا اینکه در قرن چهاردهم میلادی، امپراتوری عثمانی جان گرفت و روزبهروز قدرتمندتر شد. این امپراتوری با تصرف بخشهای بسیاری از بالکان و سرزمینهای امپراتوری روم شرقی، تا اروپا پیش رفت. در طی آن سالها درگیریها و جنگهای بسیاری در منطقه تنگه بسفر صورت گرفت. برج دختر استانبول نیز در آن زمان پایگاه نظامی امپراتوری روم شرقی و جمهوری ونیز بود و در آن برهه تاریخی و آن منطقه، نقشی نسبتاً مهم داشت.

زمانی که امپراتوری عثمانی قسطنطنیه را تصرف کرد، دستور داد تا برج دختر استانبول را با سنگ بازسازی کرده و چندین توپ جنگی را درون آن قرار دهند. هدف از این کار این بود که درصورت حمله دشمن، کشتیها و قایقهای آنها را از درون برج، با توپهای جنگی، منهدم کنند. البته در اکثر مواقع از این برج برای دیدهبانی و برگزاری تشریفات نظامی استفاده میشد. این برج در طول امپراتوری عثمانی بارها بازسازی شد و تغییر کاربری داد. بهعنوان مثال در سال ۱۵۱۰ در اثر زلزلهای شدید تخریب شد و سپس بازسازی آن به دستور سلطان سلیم صورت گرفت. سپس از آن بهعنوان فانوس دریایی استفاده میشد.

برج دختر در سالهای ۱۸۳۰ و ۱۸۳۱ میلادی، به محلی برای قرنطینه بیماران مبتلا به وبا تبدیل شد. این برج در سالهای ۱۸۳۶ و ۱۷۳۷ نیز دوباره برای قرنطینه بیماران تحت استفاده قرار گرفت؛ اما این بار جایی برای قرنطینه بیماران مبتلا به طاعون بود. در اواخر دوره حکومت عثمانی که بار دیگر جنگ و درگیری در این منطقه جان گرفته بود، این برج دوباره به برج مراقبت تبدیل شد و توپهای جنگی آن بهکار گرفته شدند. همچنین خوب است اشاره کنیم که آخرین بازسازی این برج در دوره حکومت عثمانی، در سال ۱۸۴۵ میلادی، توسط شرکتی فرانسوی صورت گرفت.

در زمان جنگ جهانی دوم بود که بار دیگر برج دختر استانبول توسط جمهوری ترکیه بازسازی شد. این بار بخشهای چوبی و پوسیده این بنا حذف شدند و بخشهایی محکمتر برای تقویت ساختمان برج، به آن اضافه شدند. بعدها در سال ۱۹۴۳ تخته سنگهایی در اطراف جزیره قرار داده شد تا از برخورد موجها به بدنه برج و فرسایش آن، جلوگیری کنند. چندین سال گذشت و در سال ۱۹۵۹ میلادی، برج دختر به ایستگاه رادار و مرکز کنترل جهت یابی دریایی و هوایی تبدیل شد.
امروزه برج دختر پس از گذراندن سرگذشتی پرفراز و نشیب، به جاذبهای گردشگری در استانبول تبدیل شده و با آغوشی باز از گردشگران میزبانی میکند.

شاید برای شما نیز این سوال مطرح شده باشد که چرا این قلعه را «دختر» نامیدهاند؟ علت انتخاب این اسم به افسانهای قدیمی باز میگردد. در گذشتههای دور، پادشاهی بر قسطنطنیه حکومت میکرد. وی دختر ماهچهره و عزیزی داشت که بسیار به او محبت و عشق میورزید. روزی از روزها، غیبگوی دربار به نزد پادشاه رفت و با غمی بیحد، خبر ناگواری را به وی رساند. غیبگو در عالم ماورا دیده بود که شاهزاده خانم خوشچهره و عزیز پادشاه، در تولد ۱۸سالگیاش براثر گزش ماری زهرآلود، به آغوش مرگ میرود. پادشاه که از این خبر بسیار افسرده و پریشان شده بود، تصمیم گرفت تا با ساختن برجی بلند در جزیرهای کوچک و دورافتاده، دخترش را از گزند هر ماری به دور نگه داشته و با سرنوشت بجنگد. این شد که «قلعه دختر» بنا شد.
پادشاه و دخترش سالها در آن قلعه زندگی کردند تا بالاخره روز تولد ۱۸سالگی دختر فرا رسید. از آنجایی که از سرنوشت گریزی نیست، غیبگویی سبدی پر از میوههای رنگارنگ را بهعنوان هدیه نزد دختر میبرد. در زیر میوهها، ماری افعی وجود داشت. دخترک با خوشحالی میوههای سبد را برداشت و در همان زمان مار افعی، به او حمله کرد و زهرش را به جان دختر نازنین پادشاه وارد کرد. دختر در دستهای پدرش جان داد و داستان زندگیاش به تلخی پایان یافت.

افسانه یونانی هیرو و لیندر از دیگر افسانههایی است که به برج دختر استانبول نسبت میدهند. روزی روزگاری، دختری زیبارو بهنام «هیرو» در شهر افسانهها زندگی میکرد. این دختر ماهرو و پاکدامن، با شروع جوانیاش، در محضر آفرودیت (الهه عشق) سوگند میخورد که تقدس خود را حفظ کند. وی برای تحقق سوگندش، درون قلعهای بلند در میان آبها میرود و در آنجا بهتنهایی و به دور از همگان، زندگی میکند. روزی از روزها، جوانی بهنام «لیندر» سوار بر قایقش از کنار «برج دختر» گذر میکند و یک نظر روی ماه دختر را میبیند. لیندر پس از آن نگاه کوتاه، یک دل نه صد دل عاشق و دلباخته دختر میشود. از آن روز به بعد، هرشب برای دیدن دختر و بدست آوردن قلبش، بهسوی برج شنا میکرد.
هیرو در ابتدا از لیندر دوری میکرد؛ اما چیزی نگذشت که تب عشق تمام وجودش را فرا گرفت و او نیز دلبسته لیندر شد. از آن پس هیرو هر شب برای راهنمایی لیندر، مشعلی در بالای برج روشن میکرد و به انتظارش مینشست. یکی از شبها، چشمان هیرو تسلیم خواب شد. از سویی همان شب طوفان سختی درگرفت و دریا متلاطم شده بود. با این حال لیندر که حتی برای یک شب تاب دوری هیرو را نداشت، خود را به آب زد و سوی برج شنا کرد. بادهای بیرحم شعله مشعل را کشتند و لیندر در میان دریایی خروشان سرگردان شد. چیزی نگذشت که موجهای دریا این عاشق دلباخته را از پای درآوردند. صبح و روشنی که از راه رسید، هیرو از خواب بیدار شد و سراسیمه و نگران، خود را به پایین برج رساند و تن بیجان لیندر را روی صخرهها دید. هیرو که تاب غم از دست دادن محبوبش را نداشت، خود را از بالای برج به پایین انداخت تا در دنیایی دیگر، به لیندر بپیوندد.

بطال نام قهرمان و دلاوری عرب است که در دوران اموی (قرن هشتم میلادی) میزیست و جنگاوریهایش زبانزد خاص و عام بود. شهرت وی باعث شد تا نامش در میان افسانههای مختلف نیز شنیده شود. این بار میخواهیم از افسانهای سخن بگوییم که در آن بطال برای بدست آوردن دختر پادشاه بیزانس، بهسوی قلعه دختر استانبول میرود:
در زمانی که حکومت عثمانی، روزبهروز قدرتمندتر میشد و سرزمینهای بیشتری از امپراتوری روم شرقی را تصرف میکرد، امپراطور بیزانسی چارهای جز گریز نداشت. او برای محافظت از همسر و دختر عزیزش، آنها را به برجی بلند در جزیرهای کوچک، واقع در تنگه بسفر برد و چند کشتی بزرگ در اطراف جزیره قرار داد تا حافظ جان آنها باشند. در آن زمان جنگاوری بهنام بطال، که عاشق دختر امپراطور بیزانسی شده بود، به محض اطلاع از محل قرارگیری آنها، بیدرنگ بهسوی قلعه حرکت کرد. او که جنگاوری بینظیر بود، در چشم به هم زدنی دختر را قلعه ربود و سوار اسب جنگیاش کرد. سپس کشتیها را نیز به آتش کشید و در زمانی کوتاه، فرسخها از آنجا دور شد و داستان او و دختر عزیز و ماهچهره پادشاه برای همیشه در یادها باقی ماند.

آدرس: ترکیه، استانبول، منطقه آسیایی اسکودار، محله سالاجاق، برج دختر
شماره تماس: ۴۷ ۴۷ ۳۴۲ ۲۱۶ ۹۰+
ساعات بازدید: شنبهها و یکشنبهها از ساعت ۱۰:۰۰ تا ۱۸:۴۵ برای صبحانه و نهار و ۲۰:۱۵ تا ۲۴ بامداد برای سرو شام. دوشنبه تا جمعه از ۹:۱۵ تا ۱۸:۴۵ غروب برای صبحانه و نهار
هزینه بازدید: ۳۰ لیر (حدود ۹۰ هزار تومان)
تکتک لحظات سفر ارزشمند بوده و هر دقیقه سفر فرصتی تازه برای دیدن شگفتی جدید است. آشنایی با جاذبههای گردشگری که در نزدیکی هم قرار دارند، به شما کمک میکند تا با یک تیر چند نشان زده و از تمام لحظات سفر خود بهخوبی استفاده کنید. به همین سبب در این بخش برخی از جاذبههای گردشگری استانبول که در نزدیکی برج دختر قرار دارند را معرفی کردهایم:

آدرس: ترکیه، استانبول، محله اروپایی سلطان احمد، میدان ایاصوفیه، موزه ایاصوفیه
فاصله با برج دختر: ۴.۸ کیلومتر

آدرس: ترکیه، استانبول، منطقه سلطان احمد
فاصله با برج دختر: ۴.۷ کیلومتر

آدرس: ترکیه، استانبول، محله برکت زاده
فاصله با برج دختر: ۳.۵ کیلومتر

آدرس: ترکیه، استانبول، منطقه بیاوغلو، خیابان چوکور جوما، بنبست دالگیچ
فاصله با برج دختر: ۲ کیلومتر

آدرس: ترکیه، استانبول، ناحیه اروپایی بشیکتاش، محله ویشنزاده،، خیابان دلمه باغچه، کاخ دلمه باغچه
فاصله با برج دختر: ۷ کیلومتر
برای اینکه بتوانید از برج دختر استانبول دیدن کنید، ابتدا باید خود را به اسکله کاباتاش (Kabataş) واقع در منطقه اسکودار، برسانید. در این اسکله میتوانید بهصورت رایگان سوار قایق شوید و روی آبهای تنگه بسفر، بهسوی جزیرهای که برج دختر در آن جا خوش کرده است، بروید.
نکته: قایقهایی که در این مسیر رفتوآمد میکنند، از ساعت ۹:۰۰ تا ۲۱:۰۰ سرویس دارند.
در این مطلب از مجله گردشگری ره بال آسمان، سوار بر بال نوشته، بهسوی آبهای نیلگون تنگه بسفر سفر کرده و در برج دختر استانبول که از زیباترین و مهمترین جاهای دیدنی این شهر است، قدم گذاشتیم. سپس در گوشهای دنج نشستیم و از سرگذشت این بنا و افسانههای مربوط به آن سخن گفتیم. اکنون زمان آن رسیده تا بار سفر ببندید و برای ماجراجویی در استانبول و دیدن برج دختر برنامهریزی کنید. این برج رازها و قصههای بسیاری در سینه دارد؛ ازاینرو اگر شما نیز اطلاعات جالبی راجعبه آن دارید یا تجربه بازدید از آن را داشتهاید، اطلاعات و تجربیات ارزشمند خود را با ما و مخاطبان خوشسفر ما به اشتراک بگذارید.