ویرگول
ورودثبت نام
r.anvari
r.anvari
r.anvari
r.anvari
خواندن ۵ دقیقه·۱ سال پیش

حباب AI ، توهم یا واقعیت؟

بر خلاف حباب دات کام و بازار مسکن در دهه های پیش، که عموم سرمایه گذاران به بازار دیدی مثبت داشتند، اکثریت در وجود حباب در سرمایه گذاری عظیمی که روی هوش مصنوعی می شود هم نظرند. اما اختلاف اساسی حباب های قبل و حباب هوش مصنوعی در نوع سرمایه گذاری است.

AI Bubble picture by Nano Banana Pro
AI Bubble picture by Nano Banana Pro

امید به بالا رفتن مداوم قیمت مسکن و سود همیشگی خانه دار شدن، دلیل اصلی سقوط بازار در سال 2008 نبود. مقررات زدایی گسترده از بازار مالی در دهه 90 میلادی، حجم عظیمی از منابع بانک های تجاری را به سمت سرمایه گذاری در بازار مسکن و سرمایه گذاری های پرریسک سوق داد. با عدم نظارت کافی ناشی از مقررات زدایی ، موسسات رتبه بندی اعتبار به مشتقات مالی جدید ارزشی دادند که از آن برخوردار نبودند و نهایتا اوراق مالی مرتبط با وام های مسکن افرادی که قادر به پرداخت و وام خود نبودند سر به فلک کشید. در سال 2007 حجم وام های معوقه به یک هزار میلیارد دلار رسید. 7.5 میلیون وام معوقه که منجر به مصادره حدود 4 میلیون خانه توسط بانک ها شد. چیزی شبیه به اینکه کسی چهار میلیون مسکن جدید بسازد و به بازار ارائه کند.

حباب دات کام شباهت بیشتری به وضعیت کنونی دارد. ورود نسبتا ساده شرکت های مبتنی بر اینترنت به بورس نزدک و سرمایه گذاری بزرگ بازار روی این شرکت ها در دهه نود، شاخص نزدک را تا بیش از 5100 واحد بالا برد. اما با شروع قرن جدید مشخص شد که جهان برای اینترنتی شدن خیلی جوان است و تبلیغات یک دهه گذشته بیشتر فروش رویا بوده و نه واقعیت. شاید عجیب باشد ولی بسیاری از ایده های شکست خورده آن سال ها امروز به حدی در زندگی روزمره ما نفوذ کرده که زندگی بدون آنها را نمی توانیم تصور کنیم. اما زیرساخت های مورد نیاز ایده های جهانی به اندازه خود ایده اهمیت دارند. در دهه نود، نه فقط اینترنت که حتی کامپیوترهای شخصی هم جهانی نشده بودند.

اما مشکل هوش مصنوعی، سرمایه گذاری روی شرکت های کوچک استارت آپی نیست. اگر بسیاری از این شرکت ها ورشکست شوند هم فقط بخشی از سرمایه شرکت های سرمایه گذاری در حد چند ده میلیارد دلار تلف میشود. سرمایه گذاری اصلی هوش مصنوعی توسط شرکت های بزرگی انجام می شود که خود بخشی از این بازی هستند. اما آیا این هزینه های هنگفت، فقط رویا فروشی هستند؟

قبل از ادامه این بحث باید متوجه باشیم که مدل های زبانی بزرگ یا LLM ها مانند ChatGPT و Gemini تنها یک محصول جدید هوش مصنوعی هستند و فقط بخشی از توسعه دیتاسنترها برای پیشرفت بیشتر این مدل ها استفاده خواهد شد. ولی سهولت بالای استفاده از این ابزار جدید، چنان موجب همه گیری آن شده که مفهوم AI و LLM را برای بسیاری از افراد یکی کرده است. اما خوشبختانه همین اشتیاق زیاد، راه را برای توسعه بیشتر هوش مصنوعی در تمامی زمینه ها فراهم کرده است. فراموش نکنیم که در دهه های گذشته، هوش مصنوعی موضوعی لوکس و گران محسوب می شد که طرفداران کمی در دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی داشت. حداکثر انتظار از AI دقت بیشتر در تبدیل گفتار به متن، تشخیص صحیح تصاویر و بردن بازی شطرنج بود!

سرمایه گذاری در هوش مصنوعی، عمدتا در ساخت دیتاسنترها و تجهیز آنها به GPU های سریعتر است. اما ساخت زیرساخت چرا باید سرمایه گذاری پر ریسک محسوب شود؟ بخش ساختمانی و تاسیسات الکتریکی و سرمایشی دیتاسنترها مشکلی ندارند و سرمایه گذاری بلندمدت و پایدار محسوب می شوند. اما تجهیزات دیجیتالی خصوصا GPU ها استهلاک اقتصادی بسیار سریعی دارند و بعضا بعد از سه سال باید با مدل های جدیدتر تعویض شوند. در رقابت شدیدی که بین شرکت ها وجود دارد، صدها میلیارد دلار از این تجهیزات نصب شده اند. اما سوال و نگرانی اصلی صاحبان سهام شرکت های بزرگ تک، این است که آیا این سرمایه هنگفت قبل از سوخت شدن باز می گردد؟ با توجه به عدم تولید ثروت قابل توجه محصولات هوش مصنوعی در این مدت، آیا بازه زمانی سه تا پنج سال قادر به تولید ارزش افزوده بالاتری هست؟

توسعه غیر قابل تصور قدرت محاسباتی برای استفاده ماشین لرنینگ و هوش مصنوعی در دو سال اخیر، بستری ایجاد کرده که نه در دوره ای طولانی که احتمالا هر سال شاهد تولید ثروتی شگفت انگیز برای صاحبان این صنایع خواهیم بود. شاید ذکر چند مثال این زمینه را روشن تر کند. صنایعی که همین الان در حال بکارگیری این قدرت هستند، مانند صنایع دارویی و پزشکی، خودروسازی، صنایع فضایی، آموزشی و سرگرمی، باید از سرویس های شرکت های بزرگ تک استفاده کنند. برای مثال، برای شرکت های داروسازی، طراحی ملکول های جدید داروها با هوش مصنوعی در زمانی بسیار کوتاه تر امکان پذیر می شود، تولید محصولات سینمایی سریع تر و ارزان تر خواهد شد، فرایند طراحی، شبیه سازی و بهینه سازی خودروها، هواپیماها و محصولات بسیاری دیگر از صنایع به شکل قابل ملاحظه ای کوتاه می گردد.

دیتاسنترها روی صنایع دیگری هم تاثیر مستقیم می گذارند. گسترش روزافزون راکتورهای مدولار کوچک یا SMR ها برای تامین برق آنها، توسعه شبکه های مخابراتی و ماهواره ای و افزایش تولید برق با منابع تجدید پذیر تنها بخشی از تاثیر مستقیم آنها است.

در نهایت اینکه حباب AI با اینکه واقعی است، اما آماده ترکیدن نیست. شاید رقیبی بتواند چیپ های کم مصرف تر و ارزان تر از Nvidia تولید کند و ارزش 5 هزار میلیاردی این شرکت شدیدا افت کند. اما بازار AI روز به روز ارزش افزوده بیشتری را تولید خواهد کرد. امروز تنها در آستانه راه هستیم و استفاده گسترده از این تکنولوژی هنوز شروع نشده است.

هوش مصنوعی
۱
۰
r.anvari
r.anvari
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید