احتمالا بسیاری از ما در مورد انقلاب صنعتی چهارم شنیدهایم. حتی اگر آن را با جزئیات نشناسیم حداقل میتوانیم به فناوریهای آن اشاره کنیم: هوش مصنوعی (AI)، پرینتر سه بعدی، کلان دادهها، واقعیت مجازی (VR)، واقعیت افزوده (AR) و ... که هر کدام به خودی خود میتوانند دنیا را تغییر اساسی دهند.
در همین جا لازم است به نکتهی اشاره کنم که شاید از چشم بسیاری از ما دور مانده باشد یا به آن دقت نکرده باشیم. انقلاب صنعتی چهارم (IR4.0) و صنعت نسل چهار (I 4.0) یکسان نیستند. در واقع صنعت نسل چهار زیرمجموعه انقلاب صنعتی چهارم است. در صنعت نسل چهار ما در مورد صنایع و تغییراتی که در آنها رخ میدهد صحبت میکنیم اما در انقلاب صنعتی چهارم در مورد تغییر زیرساختهای صنعتی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی صحبت میکنیم. تغییراتی که دیر یا زود گریبانگیر همه ما خواهد شد و به قول یکی از اساتیدم: اینجا بحث برنده یا بازنده بودن نیست بلکه بحث بودن یا نبودن است. این موضوع خیلی وسیع است و من دوست دارم در پستهای بعدی در مورد آن بیشتر بنویسم، اما فعلا میخواهم خیلی کوتاه در مورد اثرات انقلاب صنعتی چهارم در انرژی دنیا صحبت کنم. همانطور که میدانیم انقلاب صنعتی اول به انرژی بخار مرتبط شد، انقلاب صنعتی دوم به انرژی برق و در این انقلاب جدید با انرژیهای تجدیدپذیر روبه رو هستیم. انرژیهای که قرار است محیط زیست را آلوده نکنند، تمام نشوند و منبع پایدار انرژی برای کشورهای در حال توسعه باشند. شاید بالاترین نقطه این انرژیها گداخت هستهای باشد که منبع بسیار زیاد انرژی است و هم اکنون موسسه ایتر فرانسه با هزینه هنگفت در حال کار بر روی آن است. البته باید بگویم که این سکه دو روی متفاوت دارد. اگر در مورد خوبیها صحبت میکنیم خوب است که به چالشها و نقاط منفی هم توجه داشته باشیم. بیکاری، احتمال انحصار و اختلاف طبقاتی، تغییرات ژئوپولتیک در منطقه از جمله خطرات این تغییرات است.
میدانم که خیلی کوتاه به موضوع اشاره کردم اما برای اینکه پست طولانی نشود همینجا بحث را متوقف میکنم و در پستهای بعدی به این موضوع میپردازم.