
سرِ کلاس روانشناسی محیط، استاد گفت:«هیچوقت چیزی از ذهن ما پاک نمیشه. همه چیز در ذهن، به صورت طبقهبندیشده باقی میمونه. ما فقط فعلا اونها رو به یاد نمیاریم.»
راستش را بخواهی از این حرفش خیلی خوشحال شدم. مثل کسی که دارد دنبال چیزی در حافظهاش میگردد و پیدا نمیکند؛ اما حالا این امید را دارد که بتواند بالاخره پیدایش کند. مثلا چیزی دربارهی اینکه در آن روزهای گرم، بین من و بقیه بچههای اکیپ راهنمایی (اوه گاهی حتی اینکه راهنمایی بود یا نه را هم فراموش میکنم) چه میگذشت. ما به هم نگاه میکردیم و احساس میکردیم همدیگر را دوست داریم. این احساس خیلی عجیب بود. دختربچههایی که انگار به صورت هدفمند و سازمانیافته، گرد هم مینشستند و از چیزهای عجیبی حرف میزدند که من عموما معتقد بودم ارتباطی به ما ندارد.
با وجود درست بودن حرف استاد، این شانس را دارم که هیچوقت خاطرهی اتفاقات این لحظه را از دست ندهم. نه خاطرهی این لحظه و نه هیچ لحظهی دیگری را. همه چیز باقی میماند، ریز به ریز. این مثل این است که به من بگویی انیمیشن اسباب بازیها واقعی بود و عروسکهایت هر از گاهی به یاد روزهایی میافتند که ترتیب اجزای خانهشان را با هارمونی خاصی میچیدی. تمام آن معانی که در وجود عروسکها میدیدی واقعی بود و تا همیشه باقی خواهد ماند. و آن روزهای خاطرانگیز تعطیلات که صرف گشتن به دنبال گنجهای مخفی و حکاکیهای کشفنشدهی روی دیوارها بودی و تمام روزهایی که به جوجه اردکها عشق میورزیدی.
آن روز در اکیپ راهنمایی، برای اولین بار میتوانستم خودم را عضوی از یک گروه مهم بدانم. گروهی که چیزهای زیادی وجود داشت که بتوانند به آن بخندند. و عضوهای مهمی از یک تشکیلات منسجم که به تمام قسمتهای حساس کتاب آنشرلی با خوانش پر از تپق من گوش میدادند. مثل آن موقعی که آنشرلی داشت توی رودخانه غرق میشد. صدای من از هیجان میلرزید و آنقدر بلند بود که به گوش هر کسی که پشت در کتابخانه ایستاده بود، میرسید. و من برای همه کتاب میخواندم، حتی برای کسی که فکر میکردم ممکن است پشت در کتابخانه ایستاده باشد. آن روز همه چیز خیلی مهم بود و من میتونستم مهم باشم.
به این فکر میکنم که چه دلیلی میتواند درباره گذشته وجود داشته باشد که باعث میشود همیشه گوشهای از نوشتهام را به سمت خودش بکشاند. همان چیزی که فراموش شده؛ اما میتوانم حضور پررنگش را حس کنم. میتوانم تعلق عمیقم را به تک تک ثانیههای لحظهی وقوعش بفهمم. و میتوانم درک کنم که چطور تمام گزارههای پنهانی که از آن اتفاق سرچشمه گرفتند، معانی آینده را به هم گره میزنند. میتوانم بفهمم که چطور همهی آدمها این مفهوم را درک میکنند. درد مشترکی به نام رشتههای نیمه گسستهی گذشته که هنوز سیگنالهایی را به مغز میفرستند. آنها هنوز حس میشوند، هنوز درد میکنند، هنوز حضور دارند و هنوز از حافظهی زندگیمان پاک نشدهاند. تمام احساسهایی که در گذشته جا ماندهاند. در آن روز بارانی در ایستگاه قطار، حتما باید چیزی از درون چمدان بیرون افتاده باشد.
به تمام مدت زمانی که به آدمها داده میشود تا درباره گذشتهشان حرف بزنند، گوش میدهم. در تمام برنامههای تلویزیونی و پادکستهای طولانی و کلیپهای چند دقیقهای. تمامشان سوالات مهمی که درباره امروز پرسیده میشود، با فعلهای گذشته پاسخ میدهند. از آن روزی شروع میکنند که مطمئن نیستند وجود داشته است؛ اما میدانند قطعا چیزی در آنجا، در بین عقربههای گذشتهی ساعت، متعلق به آنهاست. شاید تکهای از خودشان.