ویرگول
ورودثبت نام
پویا میری
پویا میریعلاقمند به پژوهش در دنیای علوم انسانی و تکنولوژی | مدیر محصول | ورزشکار |‌ عکاس | نویسنده
پویا میری
پویا میری
خواندن ۴ دقیقه·۷ سال پیش

مرز باریک میان انتخاب و تصمیم گیری



در این نوشته قصد دارم به مرز باریک میان انتخاب و تصمیم گیری اشاره کنم. آنچه می فهمم را با شما سهیم می شوم. آنچه حاصل از تجربه ی زیستی ناشی از سال های مهاجرت، جدایی از یک رابطه عاطفی و بازگشت به وطن به دست آمده است.


دوستی میگفت انتخاب کردن خیلی قدرت دارد. انتخاب یعنی قبولِ مسئولیتِ هر آنچه قرار است اتفاق بیافتد. زمانی که انتخاب می کنیم هیچ تضمین و گارانتی وجود ندارد. چیزی که کاملاً در تصمیم گیری متفاوت است. معمولا تصمیم گیری بعد از بررسی دلایل و نتایج احتمالی گرفته می شود. در تصمیم گیری از تحلیل هزینه/فرصت استفاده می کنیم. در هنگام تصمیم گیری با آینده توافق می کنیم. بدین منظور که آینده، شرایط کنونی مان را از آنچه هست بهتر کند. ما از این نکته غافل می شویم که آینده ممکن است هرگز از راه نرسد. هیچ کس از سرنوشت خود خبر ندارد مگر این که بخواهد همه چیز را بر اساس تصمیم گیری شرایط موجود در دنیای بیرون پیش ببرد. اینجا ما هنوز مفهوم انتخاب را به درستی نشناخته ایم.


به ندرت پیش می آید که درباره ی شرایط کنونی مان فکر کنیم. کمی درنگ کنیم در می یابیم که آنچه امروز بر سرمان آمده است نتیجه انتخاب های گذشته مان است. انسان فراموشکار است و شگفتا که انتخاب های خود را به یاد نمی آورد. تنها به این موضوع فکر می کند که وضع از آنچه هست (آنچه خود پیش تر انتخاب کرده) باید بهتر شود. بنابراین در چرخه تصمیم گیری بر اساس وضع موجود به دام می افتد. همین باعث می شود که در طی زمان از اصیل ترین انتخاب هایش فاصله بگیرد و به موقعیتِ تصمیم گیری های سطحی برسد. تصمیم هایی که تنها شرایط او را از وضع موجود به وضع دیگری تغییر می دهد. تغییری در دنیای درون اش ایجاد نمی کند. بسیار مهم است که بتوانیم بین شرایط بیرونی و آنچه در درون اتفاق می افتد تمایز قائل شویم. وقتی از وضع موجود ناراضی هستیم. وقتی حاضر به روبرویی با خود حقیقی مان نیستیم. وقتی در خرج شهامت خساست به خرج می دهیم، دور از انتظار است که معجزه ای رخ دهد. اتفاقاتی مثل شیفت کامل از دنیای مجردی به متأهلی، مهاجرت از سرزمینی به سرزمین دیگر و یا تولد فرزند جدید.


این اتفاقات به ظاهر بزرگ و اساسی خیلی زود به چرخه تکراری عادت باز می گردند. ما همانی می مانیم که تاکنون بوده ایم. چرا که تنها به تصمیم گیری های مقطعی اکتفا کرده ایم. تنها به این نکته که وضع را از آنچه هست بهتر کنیم. بدون توجه به آن نوعِ بودنی که درون ما زنده است. آن موجودی که خود انتخاب کند و فرمان زندگی را به دست بگیرد. مشخص است که "انتخاب" قدرت عجیبی دارد. به همان میزان اضطراب و دلهره ای در ذات انتخاب وجود دارد. چرا که قدمی دراز است به سوی خود آگاهی کامل انسان.


دلهره ی موجود در "انتخاب" مثل راننده ای است که خود فرمان زندگی را به دست می گیرد. زندگی را در فراز و نشیب های بی انتهایش می راند. راه را می پیماید مثل یک کوه بدون قله. زندگی را در مسیری منحصر به فرد زیست می کند و معنایش را می سازد. ممکن است بن بست روحی روانی را تجربه کند یا کنترل خود را در سراشیبی راه از دست بدهد. هیچ تضمینی وجود ندارد. انتخاب های انسان ممکن است درست یا غلط باشد اما ارزشمند است چرا که تجربه را غنی تر می کند. تجربه ای که انسان را از خامی به پختگی می رساند. لازم است که به یاد آوریم که انتخاب هایمان ممکن است اشتباه باشد اما لازم است. در واقع انسان با اشتباهات اصیل خویش است که رشد می کند و می بالد و به بار می نشیند در خدمت آینده ای که خود خلق می کند. در خدمت مسیری که هرگز بر اساس وضع موجود طراحی نشده است. مسیری که مسافران زندگی را به تنهایی به سمت خود می کشاند.


انتخاب خالی از دلیل است. چرا که دلایل و علت ها در طول زمان رنگ می بازند. وضع موجود که تغییر کند دلایل نیز به سرعت عوض می شوند. یکی یکی محو می شوند و سر انجام انسان را با اصیل ترین حالت موجودش تنها می گذارد. یعنی حالتی که انسان در لبه پرتگاهِ انتخاب برای سرنوشتِ خود ایستاده است. و اگر این انتخاب هرگز به عرصه امکان راه پیدا نکند انسان می ماند و زندگی نازیسته ای که هرگز زیست نشده است.


مرز بی نهایت باریکی میان تصمیم گیری و انتخاب وجود دارد. ما هرگز متوجه آن نمی شویم که هیچ نقشی در انتخاب اسم، رنگ، نژاد و مذهب خود نداشته ایم. همه چیز بر ما غالب می شود. مهم است به یاد آوریم که ما در بستر آن چه بر ما تحمیل شده است تصمیم گیری می کنیم. یادمان می رود انسان می تواند چیزی فراتر از خود باشد. تنها با تجربه ی عمیق و خودکاوی هر دو این حالت ها یعنی انتخاب و تصمیم گیری در لحظات زندگی می توان به فهم درست از آن رسید. بر این باورم که اگر بتوانیم هنر تشخیص این دو عامل مهم را در زندگی بدست آوریم بیش از نیمی از پیچیدگی های راه طی می شود.


آنگاه تنها یک چیز باقی می ماند.

انتخاب و اقدام به حرکت با اراده ای قوی در راستای آینده ای که خود خلق می کنیم.

نلسون ماندلا در جایی درباره اهمیت انتخاب می گوید:

May your choices reflect your hopes, not your fears.

خودشناسیفلسفهزندگیانتخابروانشناسی
۸
۰
پویا میری
پویا میری
علاقمند به پژوهش در دنیای علوم انسانی و تکنولوژی | مدیر محصول | ورزشکار |‌ عکاس | نویسنده
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید