اولین پروژه تولید محتوایی که افتخار انجام آن را داشتم، یک مطلب با موضوع رباتیک بود. به این فکر میکردم که بدون دانش فنی در مورد این رشته، چگونه میتوانم یک راهنمای جامع و کامل بنویسم؟ این موضوع را که با مدیر محتوا در میان گذاشتم، این پاسخ را دریافت کردم: «فقط منابع معتبری که در اختیارت گذاشتهایم را مطالعه کن و به زبان خودت بنویس» و من همین کار را کردم و از قضا آن مطلب با بازدید و استقبال خوبی هم مواجه شد. از آن روز به بعد، من درباره آموزش آفیس، برنامهنویسی، تحصیل و کار در خارج از کشور، سلامتی و دهها موضوع دیگر نوشتهام و همه چیز از روبرو شدن با یک ترس شروع شد؛ترسی که هر نویسندهای باید با آن رفیق باشد؛ ترس یادگیری موضوعات جدید.
برای هر نویسنده محتوایی، لحظه مواجهه با یک موضوع کاملاً غریبه، شبیه به پرتاب شدن وسط یک جزیره ناشناخته، آن هم بدون چتر نجات است. فرض کنید تخصص شما ادبیات یا هنر است و حالا کارفرمایی از شما میخواهد مقالهای جامع درباره «مکانیزم پمپهای هیدرولیک صنعتی» یا «استانداردهای جدید حسابداری مالیاتی» بنویسید. در اولین برخورد، احتمالاً حس غرق شدن به سراغتان میآید.
اما حقیقت این است: نویسنده محتوا نیازی ندارد از قبل متخصصِ یک موضوع باشد، او باید متخصصِ «تحقیق کردن» و بیان یافتهها با لحنی متناسب با مخاطب هدف باشد.
در این مقاله، نقشه راهی گامبهگام را مرور میکنیم که به شما یاد میدهد چگونه در کوتاهترین زمان، درباره ناشناختهترین موضوعات چنان بنویسید که انگار سالهاست در آن حوزه نفس کشیدهاید.
قبل از دستبهقلم شدن، لازم است از خود بپرسیم «این متن را برای چه کسی قرار است بنویسم؟»؛ زیرا در نهایت این مخاطب است که انتخاب میکند وارد سایت شما شده و مطلب را مطالعه کند. این مخاطب است که بین چند لینک در جستجوی گوگل، یک لینک را انتخاب میکند و در صورتی که محتوای آن لینک باب میلش نباشد، از صفحه خارج میشود. در نهایت همین کلیکها میتواند سایت شما را به بالاترین یا پایینترین رتبه در گوگل برساند.
شخصیت یا پرسونای مشتری (برای مثال جوانان ۱۸ تا ۲۵ سال یا بانوان شاغل در شرکتهای تکنولوژیمحور) لازم است توسط کارفرما به شما ارائه شود و در غیر این صورت لازم است خودتان دست به کار شده و با مطالعه سایر مطالب وبسایتی که قرار است برایش بنویسید و همچنین بررسی رقبا، شخصیت مخاطب هدف را بشناسید.
سال ۱۴۰۰ من با یکی از وبسایتهای فروش دوره آنلاین همکاری داشتم. مخاطب این وبسایت عموم مردم است و دورههای مختلفی از ویندوز تا برنامهنویسی پیشرفته در آن بهفروش میرسد؛ در نتیجه یک لحن ساده، بیتکلف و همهفهم برای آن در نظر گرفتم، تا جای ممکن از به کار بردن کلمات پیشرفته تخصصی و انگلیسی پرهیز کردم و سعی داشتم معادل فارسی روان هر کلمه خارجی را ارائه کنم. همان سال با یک مجله علمی در زمینه مدیریت همکاری داشتم که مخصوص دانشجویان، مدیران و پژوهشگران حوزه مدیریت بود و بالطبع، لحن مقالات آن باید کاملا جدی و علمی تعیین میشد و کلمات، با املای اصلی لاتین در متن قرار داده میشدند تا ترجمه در پاورقی قرار گیرد.
این ضربالمثل نهچندان محبوب، در زمینه تولید محتوا بسیار کاربرد دارد. چون اکثر کارهایی که بهعنوان نویسنده یا کارشناس محتوا به شما سپرده میشود، از طرف برندهایی است که قبل از آن هم تولید محتوا داشتهاند؛ در نتیجه شما باید سبک پرداخت مطالبتان را با مطالب پیشین آن برند هماهنگ کنید. در همان مثالهای قبلی، برای وبسایتی که دوره آموزشی میفروشد، لازم نیست زیاد وارد جزئیات آموزشها شوید؛ ولی برای مجله علمی دقیقا باید همین کار را بکنید.
یک درخواست محتوای استاندارد از طرف کارفرما باید حتما فهرستی از رقبای مد نظر داشته باشد. چرا که در نهایت ما باید بتوانیم مطلبی را ارائه دهیم که تمام سرفصلهای پوششداده شده توسط رقبا را در بر گرفته و علاوه بر آن، سرفصلهای جدیدتری را نیز به مخاطب ارائه کند. خواندن نظرات کاربران روی محتواهای رقبا هم به ما کمک میکند بفهمیم مخاطب هدف ما به چه چیزهایی واکنش مثبت نشان میدهد و چه مواردی را منفی تلقی میکند.
موتور جستجوی گوگل یا Bing همزمان بهترین رفیق و بدترین دشمن شما بهحساب میآید. بیدلیل نیست که تحقیق و پژوهش، بهعنوان یک مهارت مهم در بزرگترین کسبوکارهای دنیا مطرح میشود. یک نویسنده حرفهای همان ابتدای کار، سایتهای مرجع را برای موضوع مد نظرش شناسایی کرده و تمام مطالب را از الک این وبسایتها میگذراند. در همین راستا لازم است از کارفرما اطلاعات کافی را دریافت کنید. برای مثال یک کسبوکار پزشکی، سایت healthline را بهعنوان منبع اصلی به من معرفی کرد. اما کسبوکار دیگری،که موضوع تخصصیتری در مورد تعمیرات ساختمانی داشت، منابع مخصوص خودش را در قالب PDF ارائه کرد تا مطالب موجود در اینترنت را با این فایل بسنجم. در صورتی که این اطلاعات توسط کارفرما ارائه نشد، لازم است با استفاده از سواد رسانهای یا پرسش از متخصصان، معتبرترین مراجع را در زمینه مد نظرتان پیدا کنید.
هوش مصنوعی نیز یک تیغ دولبه است که میتواند به شما در کارهای روزمره کمک کند و همزمان دستتان را نیز زخمی کند. اگر به یک دستور ساده و کلی بسنده کنید -مثلا بگویید «یک مقالهی هزار کلمهای با موضوع مقایسه آیفون و سامسونگ به من بده»- در واقع روی اعتبار خود قمار کردهاید؛ چرا که در چنین شرایطی، هوشمصنوعی نیمی از اوقات جواب درست را میدهد، ولی نیمی از اوقات هم دچار مشکل میشود. گاهی هم ممکن است ۶۰ درصد مطلب درست باشد اما یکسری جزئیات مشکل داشته باشند که باز هم برای اعتبار شما خطرناک است.
روش اصولی کار با هوش مصنوعی برای تولید محتوای غیرتبلیغاتی (آموزشی و بلند)
۱. پرامپت دقیق
به جای اینکه فقط عنوان مقاله را به هوش مصنوعی بدهید و انتظار داشته باشید بهطور هوشمند، بهترین مطلب ممکن را برایتان تولید کند، مسئله را دقیق برایش تعریف کنید:
«تو یک نویسنده حرفهای در زمینه تکنولوژی هستی و قرار است برای مجله دیجیاتو مطلب بنویسی. لحن امروزی و صمیمانه مورد نیاز است. موضوع مطلب: «مقایسه آیفون و سامسونگ» تعداد کلمه ۱۸۰۰. سرفصلهای پیشنهادی مزایا و معایب آیفون، مزایا و معایب سامسونگ، مقایسه جدیدترین مدل آیفون و سامسونگ، خرید قسطی آیفون و سامسونگ»
برای پیدا کردن سرفصلهای پیشنهادی کافی است کلیدواژه مورد نظر را یک بار در جستجوی گوگل یا bing وارد کرده و سرفصلهای سه لینک اول را بهخاطر بسپاریم.
۲. راستیآزمایی مطالب
وقتی دستور گفته شده در بخش قبلی را وارد کنید، یک نمونه از مطلب شما تولید میشود که اطلاعات آن توسط هوشمصنوعی گردآوری شده است؛ در نتیجه لازم است یک منبع معتبر را در پنجره کناری باز کرده و مطلب تولیدشده را با استفاده از آن، خطبهخط راستیآزمایی کنید. در این مرحله لازم است دقت ویژهای به آمار و ارقام داشته باشید؛ چرا که هر اشتباه کوچکی میتواند اعتبار شما و کسبوکاری که برای آن مینویسید را خدشهدار کند.
۳. اضافه کردن روح انسانی
متنهای تولیدشده توسط هوشمصنوعی، حتی اگر تماما درست و بدون خطا باشند، باز هم خشک و بیروحاند. این مطالب با جملات کلیشهای مثل «امروزه اکثر افراد از آیفون یا سامسونگ استفاده میکنند» آغاز میشود و خلاقیت در آنها بسیار کمرنگ است. چرا که در نهایت فقط یک انسان مسلط به نویسندگی میتواند جملاتی بنویسد که قابلیت برانگیختن همذاتپنداری در مخاطب را داشته باشند. برای همین است که در جهانی پر از محتواهای تولیدشده با هوش مصنوعی، در نهایت پربازدیدترین محتواها توسط انسانها تولید شدهاند.
۴. جراحی ساختار
مقاله شما باید یک داستان داشته باشد تا بتواند مخاطب را درگیر و همراه کند. همانطور که من از یک مثال شخصی آغاز کردم و یک راهنما برای تولید محتوا ارائه دادم. با ارائه داستان در ابتدا، شما را با قهرمان قصه (یعنی خودم) همراه کردم و تا اینجا با هم قدمبهقدم، نویسندگی آنلاین را تمرین کردیم. شما هم سعی کنید در ابتدای مطلب، مخاطب را با خود همراه کرده و او را با خود به دنیای کلمات ببرید تا مفهوم مورد نظرش را پیدا کرده و به جواب سوالش برسد.
---
نقلقول معروفی در فضای مجازی دستبهدست میشود به این ترتیب که «جهنم آشنا بهتر از بهشت ناآشنا است»؛ اشاره به اینکه ذهن ما از موضوعات ناآشنا و فضاهای غریبه فرار میکند. عیار واقعی یک نویسنده اما دقیقا در همینجا مشخص میشود؛ جایی که لازم است یک موضوع کاملا جدید را فرا گرفته و با یک لحن روان و ساده، به مخاطب ارائه دهد. در این مطلب سعی شد با تکیه بر مثالهای واقعی، تولید محتوا در مورد موضوعات جدید را مرحلهبهمرحله بررسی کنیم. فراموش نکنید قلم شما در صورتی میدرخشد که قبل از نوشتن، با کارفرما تعامل کافی داشته باشید و منابع مناسب خود را انتخاب کنید.
