
کاربرد های بلاک چین چیست؟
اگرچه بلاک چین یک مفهوم جدید است و هنوز بسیاری از جنبههای آن مشخص نیست، به طور کلی با استفاده از یک بلاک چین میتوان کارهای زیر را انجام داد:
ثبت و ذخیره سوابق و اطلاعات
روی یک بلاک چین میتوان هر اطلاعات و دادهای را به صورت ایمن و توزیعشده ثبت کرد. مثلا بلاک چین بیت کوین اطلاعات مربوط به تراکنشها را ذخیره کرده و هر کس که به آن متصل میشود یک نسخه از این اطلاعات را دریافت میکند. با استفاده از هش و رمزنگاری و توزیع دادهها، هیچکس قادر نخواهد بود که اطلاعات ثبت شده روی بلاک چین را حذف کند یا تغییر دهد. بنابراین میتوانیم بگوییم که دادههای ثبت شده روی بلاک چین تغییرناپذیرند.
به طور کلی دادهها روی بلاک چین به سه روش میتوانند ذخیره شوند:
دادههای رمزگذارینشده:
همه مشارکتکنندگان در یک بلاک چین میتوانند دادهها را به صورت کاملا شفاف و واضح مشاهده کنند.
دادههای رمزگذاریشده:
این دادهها رمزگذاری شده هستند و فقط کسانی که کلیدهای رمزگشایی را داشته باشند قادر به مشاهده آنها خواهند بود. به این ترتیب در این روش فقط افراد خاصی که کلید رمزگشایی را دارند میتوانند دادهها را به صورت شفاف و واضح مشاهده نمایند.
دادههای هششده:
این دادهها با یک تابع خاص، به هش تبدیل میشوند تا ثابت شود که تقلبی در کار نخواهد بود.
ایجاد هویت دیجیتال
در این فناوری با استفاده از کلیدهای رمزنگاری میتوان هویت را تعیین کرد. مثلا شبکه بیت کوین از کجا متوجه میشود که یک نفر چقدر بیت کوین دارد؟ یا از کجا مطمئن میشود که فرستنده مقدار کافی بیت کوین برای ارسال به گیرنده دارد؟ بلاک چین بیت کوین برای این مسئله از کلیدهای رمزنگاری بهره میبرد. در بلاک چین با استفاده از کلید عمومی و کلید خصوصی میتوان هویت دیجیتالی را تعیین کرد.
کلید خصوصی و کلید عمومی هر دو یک رشته متنی از حروف و اعداد هستند که با آنها میتوان به عنوان یک عضو در بلاک چین فعالیت کرد. کلید خصوصی را مثل یک کلمه عبور در نظر بگیرید که نباید به جز خودتان کسی آن را داشته باشد.
اما بدون افشای کلید خصوصی چگونه میتوان صحت درست بودن کلید خصوصی را تایید کرد؟ کلید عمومی اینجا به کمکتان میآید. با استفاده از کلید عمومی میتوان بدون در اختیار داشتن کلید خصوصی، صحت آن را تایید کرد. ترکیب کلید خصوصی و کلید عمومی مفهوم جدیدی به اسم «امضای دیجیتال» را تشکیل میدهند که کاربردش مثل امضاهای سنتی است با این تفاوت که قابل جعل نیست.
انتخابات و رایگیری
یکی از مشکلاتی که امروزه در جوامع انسانی وجود دارد، عدم شفافیت در رایگیریها و انتخابات است که خطر تقلب و پایمال شدن حقوق فردی را افزایش میدهد. انتخابات و رایگیری از مهمترین کاربردهایی است که برای بلاک چین متصور میشوند. با استفاده از بلاک چین میتوان یک انتخابات شفاف و غیرمتمرکز را برگزار کرد که رایها در آن به صورت خودکار شمارش میشوند و امکان تقلب در نتیجه آن وجود ندارد. با این حال، به دلیل عدم وجود زیرساختهای مناسب، تاکنون از این فناوری برای رایگیریهای مقیاس بزرگ (مثل انتخاباتهای مهم سیاسی) استفاده نشده است. در چند کشور توسعه یافته مثل کره جنوبی و آمریکا اخیرا به صورت آزمایشی چند انتخابات کوچک با استفاده از بلاک چین برگزار شد و شرکتکنندگان توانستند با استفاده از تلفنهای همراهشان به راحتی روی بلاک چین رای بدهند.
هویتسنجی
همانطور که گفتیم، روی دفتر کل بلاک چین میتوان هر چیزی را ثبت کرد و دادهها حتی میتوانند اطلاعات هویتی باشند. با این کار خطر هک و از بین رفتن اطلاعات تا حد زیادی کاهش مییابد. چندی پیش، شهردار شهر زوگ سوئیس از آزمایش بلاک چین برای ثبت اطلاعات هویتی شهروندان و ارائه شناسه شهروندی خبر داد تا افراد بتوانند به صورت امن و با خیال راحت نسبت به ایمن بودن اطلاعاتشان، هویتسنجی انجام دهند.
زنجیره تامین و رهگیری
آیا این غذا سالم است؟ این محصول از مواد اولیه مرغوب تولید شده است؟ آیا این کالا اصالت دارد؟ اینها مسائلی هستند که با بلاک چین میتوان به آنها پاسخ داد. از این فناوری میشود برای رهگیری و سنجش زنجیره تامین بهره برد. مراحل برداشت و تولید محصول از ابتدا تا لحظه رسیدن به دست مشتری روی بلاک چین ثبت شده و مشتری میتواند با اسکن کردن یک کد QR از اصالت و کیفیت محصول مطمئن شود. امروزه شرکتهای زیادی مخصوصا در صنایع غذایی از بلاک چین برای رهگیری محصولاتشان استفاده میکنند تا هم خیال خودشان و هم مشتریانشان از کیفیت محصول راحت باشد.
حوزه سلامت و علوم
با استفاده از بلاک چین میتوان دادههای پزشکی و تحقیقاتی را ثبت کرد و آنها را برای محققان و پزشکان دیگر به اشتراک گذاشت. امنیت و ماندگاری دادههای تحقیقاتی و پزشکی همواره یکی از مشکلات اساسی در حوزه سلامت و علوم بوده است. دیتابیس های متمرکز از نظر امنیت خطرات زیادی را با خود به همراه دارند. همچنین بارها اتفاق افتاده است که همزمان چند تیم از چند نقطه مختلف دنیا بر روی یک موضوع کاملا مشابه کار کردهاند، بدون روحشان از این موضوع خبردار باشد. با بلاک چین میتوان جلوی اتلاف وقت و انرژی را گرفت.
مالکیت معنوی
یک اثر مخصوصا از نوع فایل (موسیقی، عکس، فیلم و …) پس از انتشار در فضای اینترنت به شدت در خطر نقض کپی رایت قرار دارد که ضرر زیادی به مالک اثر میرساند. بلاک چین برای این مشکل راهحل دارد و با استفاده از آن میتوان به صورت بینالمللی حق مالکیت یک اثر را به ثبت رساند یا با استفاده از قراردادهای هوشمند برای استفاده از آن یک سری شرایط خاص مثل پرداخت بها با یک توکن خاص را تعیین کرد. امروزه پروژههای زیادی برای این هدف در حال کار هستند.
سازمانها و نهادهای غیرمتمرکز
با بلاک چین میتوان درست مثل یک جامعه یا سازمان، نوعی حاکمیت را برای یک سیستم بهوجود آورد که همه بتوانند نسبت به سهامشان و اختیاراتی که دارند در جلو بردن آن سیستم سهیم باشند. با بلاک چین میتوان نوعی دموکراسی سالم را در جوامع کوچک و بزرگ برقرار کرد. بحث حاکمیتهای غیرمتمرکز مدت زیادی است که در دانشگاههای برتر جهان و محافل علمی معتبر مطرح است.
منبع : پینوپی