
ساعتهای هوشمند دیگر فقط برای نمایش زمان، شمارش قدمها و ثبت فعالیتهای ورزشی استفاده نمیشوند. شرکتهای سازنده در سالهای اخیر تلاش کردهاند قابلیتهای مرتبط با سلامت را نیز به این محصولات اضافه کنند؛ از اندازهگیری ضربان قلب و بررسی کیفیت خواب گرفته تا پایش اکسیژن خون و ثبت نوار قلب.
در این میان، شرکت گارمین (Garmin) در حال گسترش دسترسی کاربران به قابلیت ECG یا الکتروکاردیوگرام است. این شرکت در اکتبر ۲۰۲۶ از ارائه این قابلیت به کاربران آفریقای جنوبی خبر داد و در ۳ نوامبر ۲۰۲۶ نیز بازار هند به کشورهای پشتیبانیشده اضافه شد.
این توسعه میتواند برای افرادی که از ساعتهای هوشمند گارمین استفاده میکنند خبر خوبی باشد؛ اما ECG دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟ کدام ساعتها از آن پشتیبانی میکنند و آیا میتوان به نتیجه اندازهگیری آن اعتماد کرد؟
ECG مخفف Electrocardiogram و به معنای الکتروکاردیوگرام یا نوار قلب است. این فناوری فعالیت الکتریکی قلب را ثبت میکند و اطلاعاتی درباره ریتم ضربان قلب در اختیار کاربر قرار میدهد.
در روش پزشکی، نوار قلب با استفاده از الکترودهایی که در نقاط مشخصی از بدن قرار میگیرند ثبت میشود. اما ساعتهای هوشمند مجهز به ECG معمولاً از الکترودهای تعبیهشده در بدنه و حسگرهای مخصوص استفاده میکنند تا یک ثبت الکتریکی محدود از فعالیت قلب انجام دهند.
قابلیت ECG گارمین میتواند نشانههایی از دو وضعیت را بررسی کند:
ریتم طبیعی سینوسی قلب
نشانههای احتمالی فیبریلاسیون دهلیزی یا AFib
فیبریلاسیون دهلیزی نوعی اختلال ریتم قلب است که در آن فعالیت الکتریکی دهلیزها نامنظم میشود. این وضعیت ممکن است در برخی افراد بدون علامت باشد و گاهی بهصورت دورهای رخ دهد.
نکته مهم این است که ECG ساعت هوشمند گارمین جایگزین نوار قلب کامل در مراکز درمانی یا تشخیص پزشک نیست. این قابلیت بیشتر برای ثبت یک بررسی کوتاه و کمک به شناسایی برخی نشانههای غیرطبیعی طراحی شده است.
یکی از محدودیتهای قابلیتهای سلامت ساعتهای هوشمند، وابستگی آنها به مجوزهای قانونی و تأییدیههای پزشکی در کشورهای مختلف است.
گارمین نیز برای ارائه قابلیت ECG در هر بازار باید الزامات قانونی و مقررات مربوط به تجهیزات پزشکی را رعایت کند.
در تحولات اخیر سال ۲۰۲۶، دو بازار جدید به فهرست کشورهای پشتیبانیشده اضافه شدهاند:
آفریقای جنوبی: گارمین در ۶ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که قابلیت ECG برای کاربران ساعتهای سازگار در این کشور فعال شده است.
هند: در ۳ نوامبر ۲۰۲۶ نیز گارمین دسترسی کاربران هندی به برنامه ECG را اعلام کرد. این قابلیت برای مدلهای سازگار از جمله fēnix 9، Venu 4 و Forerunner 970 و برخی مدلهای دیگر ارائه شده است.
پیش از این نیز قابلیت ECG گارمین در بازارهای مختلفی فعال شده بود. اتحادیه اروپا و استرالیا از ژانویه ۲۰۲۵ به فهرست مناطق پشتیبانیشده اضافه شدند و در آوریل همان سال، بریتانیا و سوئیس نیز این قابلیت را دریافت کردند.
این روند نشان میدهد گارمین بهتدریج در حال گسترش دسترسی جغرافیایی به امکانات سلامت ساعتهای هوشمند خود است.
تمام ساعتهای گارمین مجهز به حسگر ضربان قلب، قابلیت ثبت نوار قلب ندارند. برای استفاده از ECG، دستگاه باید سختافزار سازگار داشته باشد و نرمافزار آن نیز از نسخه موردنیاز پشتیبانی کند.
از جمله خانوادهها و مدلهای سازگار که در فهرست پشتیبانی گارمین قرار دارند میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
Garmin fēnix 9 و fēnix 9 Pro
Garmin fēnix 8
Garmin fēnix 7 Pro
Garmin Venu 4
Garmin Venu 3 و Venu 3S
Garmin Venu 2 Plus
Garmin Forerunner 970
Garmin epix Pro (Gen 2)
Garmin Enduro 3
Garmin quatix 7 Pro و quatix 8
Garmin tactix 7 AMOLED و tactix 8
این فهرست به معنی فعالبودن قابلیت در تمام کشورها و تمام نسخههای نرمافزاری نیست. همچنین ممکن است پشتیبانی از یک خانواده محصول به نسخه مشخصی از سختافزار یا نرمافزار وابسته باشد.
بنابراین پیش از خرید ساعت یا انتظار برای دریافت قابلیت ECG، باید مدل دقیق دستگاه و وضعیت پشتیبانی آن در کشور محل استفاده بررسی شود.
فرآیند ثبت نوار قلب در ساعتهای سازگار نسبتاً ساده طراحی شده است.
کاربر برنامه ECG را روی ساعت اجرا میکند و طبق دستورالعمل، انگشت خود را روی بخش مشخصی از بدنه فلزی ساعت قرار میدهد. در این حالت، مدارهای الکتریکی و حسگرهای دستگاه فعالیت الکتریکی قلب را ثبت میکنند.
مراحل معمول ثبت ECG عبارتاند از:
۱. ساعت را بهدرستی روی مچ دست قرار دهید.
۲. برنامه ECG را از فهرست برنامههای ساعت اجرا کنید.
۳. طبق دستورالعمل نمایشدادهشده، انگشت خود را روی محل تعیینشده قرار دهید.
۴. حدود ۳۰ ثانیه در وضعیت ثابت بمانید.
۵. پس از پایان اندازهگیری، نتیجه روی ساعت نمایش داده میشود.
کاربر میتواند نتیجه را در برنامه Garmin Connect نیز مشاهده کند و سوابق ثبتشده را بررسی کند.
یکی از امکانات کاربردی این سیستم، امکان تهیه گزارش از نتایج و اشتراکگذاری آن با پزشک است.
بسیاری از کاربران تصور میکنند اگر ساعت هوشمند ضربان قلب را اندازهگیری میکند، پس میتواند نوار قلب هم ثبت کند. اما این دو قابلیت از نظر فناوری و کاربرد یکسان نیستند.
ویژگیاندازهگیری ضربان قلبثبت ECGهدفاندازهگیری تعداد ضربان در دقیقهثبت فعالیت الکتریکی قلبروش رایجحسگر نوریالکترودهای الکتریکینتیجهعدد ضربان قلبنمودار و تحلیل ریتم قلبکاربردپایش فعالیت روزمره و ورزشیبررسی نشانههای برخی اختلالات ریتمنیاز به اقدام کاربرمعمولاً نداردنیازمند اجرای برنامه و رعایت دستورالعمل
حسگر نوری ضربان قلب معمولاً با تاباندن نور به پوست و بررسی تغییرات جریان خون، تعداد ضربان را تخمین میزند.
اما ECG سیگنالهای الکتریکی مرتبط با فعالیت قلب را ثبت میکند. به همین دلیل، این دو فناوری اطلاعات متفاوتی ارائه میدهند و نمیتوان یکی را جایگزین دیگری دانست.
این سؤال اهمیت زیادی دارد؛ زیرا قابلیتهای سلامت ساعتهای هوشمند گاهی بیش از اندازه واقعی آنها در تبلیغات و شبکههای اجتماعی مطرح میشوند.
برنامه ECG گارمین برای ثبت نوار قلبی مشابه لید I طراحی شده و میتواند نشانههایی از فیبریلاسیون دهلیزی یا ریتم طبیعی سینوسی را بررسی کند.
اما این قابلیت برای تشخیص تمام بیماریهای قلبی طراحی نشده است.
برای مثال، نتیجه طبیعی یک اندازهگیری به این معنا نیست که فرد هیچ مشکل قلبی ندارد. همچنین برخی اختلالات ممکن است در زمان ثبت ۳۰ ثانیهای قابل مشاهده نباشند.
اگر ساعت نتیجه غیرطبیعی نشان دهد، بهتر است کاربر برای بررسی دقیقتر با پزشک مشورت کند. در مقابل، اگر علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید، ضعف ناگهانی یا نشانههای سکته وجود دارد، نباید منتظر نتیجه ساعت ماند یا به آن تکیه کرد؛ مراجعه فوری به خدمات اورژانسی ضروری است.
گارمین نیز تأکید میکند که قابلیت ECG برای افراد ۲۲ سال به بالا در نظر گرفته شده و جایگزین روشهای معمول تشخیص و درمان پزشکی نیست.
ممکن است یک ساعت هوشمند در دو کشور مختلف امکانات متفاوتی داشته باشد. این موضوع همیشه به تفاوت سختافزاری مربوط نیست.
قابلیتهای مرتبط با سلامت، بهویژه ویژگیهایی که در دسته تجهیزات پزشکی قرار میگیرند، ممکن است به مجوزهای قانونی و تأییدیههای نهادهای نظارتی نیاز داشته باشند.
به همین دلیل، شرکتهایی مانند گارمین نمیتوانند تمام قابلیتهای سلامت را بدون محدودیت در همه بازارها فعال کنند.
عوامل مهم در این زمینه عبارتاند از:
دریافت تأییدیههای قانونی و پزشکی
رعایت مقررات مربوط به تجهیزات سلامت دیجیتال
سازگاری نرمافزار و سختافزار
الزامات مربوط به امنیت و نگهداری اطلاعات سلامت
محدودیتهای منطقهای در ارائه خدمات
بنابراین، اضافهشدن یک کشور جدید به فهرست پشتیبانی ECG میتواند نتیجه تکمیل فرآیندهای قانونی و فنی باشد.
برای کاربران ایرانی، موضوع فقط خرید یک ساعت سازگار نیست. فعالبودن قابلیت ECG به کشور محل استفاده، وضعیت حساب Garmin Connect، پشتیبانی منطقهای و الزامات نرمافزاری بستگی دارد.
حتی اگر ساعت از نظر سختافزاری قابلیت ثبت نوار قلب داشته باشد، این موضوع بهتنهایی تضمین نمیکند که برنامه ECG در تمام مناطق فعال باشد.
پیش از خرید ساعت گارمین با هدف استفاده از ECG، بهتر است موارد زیر را بررسی کنید:
مدل دقیق ساعت در فهرست دستگاههای سازگار قرار داشته باشد.
کشور محل استفاده در فهرست مناطق پشتیبانیشده باشد.
نسخه Garmin Connect بهروز باشد.
نرمافزار ساعت به نسخه موردنیاز رسیده باشد.
دستورالعمل رسمی فعالسازی قابلیت رعایت شود.
خرید یک ساعت گرانقیمت صرفاً با هدف استفاده از ECG، بدون بررسی پشتیبانی منطقهای، ممکن است به نتیجه مورد انتظار منجر نشود.
بازار ساعتهای هوشمند بهتدریج از رقابت صرف بر سر طراحی، عمر باتری و امکانات ورزشی فاصله میگیرد. قابلیتهای سلامت اکنون به یکی از عوامل مهم انتخاب این محصولات تبدیل شدهاند.
گسترش ECG در ساعتهای گارمین میتواند چند پیامد داشته باشد:
افزایش توجه به سلامت قلب: کاربران بیشتری میتوانند در شرایط مناسب، ریتم قلب خود را بهصورت دورهای ثبت کنند.
رقابت بیشتر میان برندها: شرکتهایی مانند اپل، سامسونگ و گارمین برای ارائه قابلیتهای پیشرفته سلامت رقابت میکنند.
ارتباط بهتر با خدمات درمانی: امکان ذخیره سوابق و تهیه گزارش میتواند به گفتوگوی دقیقتر کاربر با پزشک کمک کند.
اهمیت بیشتر تأییدیههای پزشکی: کاربران بهتدریج متوجه میشوند که وجود یک حسگر در ساعت با تأیید رسمی قابلیت پزشکی آن تفاوت دارد.
بااینحال، آینده این بازار فقط به اضافهشدن حسگرهای بیشتر وابسته نیست. دقت اندازهگیری، کیفیت تحلیل دادهها، حفظ حریم خصوصی و امکان استفاده قانونی در کشورهای مختلف نیز اهمیت زیادی دارند.
خیر. فقط برخی مدلها سختافزار لازم برای ثبت نوار قلب را دارند. علاوه بر آن، قابلیت باید در کشور محل استفاده و نسخه نرمافزاری دستگاه پشتیبانی شود.
فرآیند ثبت نوار قلب در برنامه ECG گارمین حدود ۳۰ ثانیه زمان میبرد.
این برنامه میتواند نشانههایی از فیبریلاسیون دهلیزی را در ثبت نوار قلب بررسی کند؛ اما نتیجه آن تشخیص قطعی پزشکی نیست و نباید جایگزین بررسی پزشک شود.
برای راهاندازی و همگامسازی اطلاعات، استفاده از برنامه Garmin Connect روی گوشی سازگار لازم است. نتایج ثبتشده را میتوان روی ساعت مشاهده کرد و سپس در برنامه گوشی نیز بررسی کرد.
بله. گارمین در ژانویه ۲۰۲۵ دسترسی به قابلیت ECG را در اتحادیه اروپا اعلام کرد و آلمان نیز در میان کشورهای پشتیبانیشده این منطقه قرار دارد. بااینحال، مدل ساعت و نسخه نرمافزاری باید سازگار باشند.
گسترش قابلیت ECG به بازارهایی مانند آفریقای جنوبی و هند نشان میدهد گارمین همچنان روی توسعه امکانات سلامت در ساعتهای هوشمند خود تمرکز دارد.
این قابلیت میتواند با ثبت نوار قلب کوتاه و بررسی نشانههای احتمالی فیبریلاسیون دهلیزی، اطلاعات مفیدی در اختیار کاربران قرار دهد. امکان مشاهده سوابق در Garmin Connect و تهیه گزارش برای پزشک نیز از ویژگیهای کاربردی آن است.
بااینحال، ECG یک ابزار کمکی است، نه جایگزین معاینه، نوار قلب پزشکی یا تشخیص متخصص. همچنین پشتیبانی از این قابلیت به مدل ساعت و کشور محل استفاده وابسته است.
برای خریداران ساعتهای هوشمند، پیام اصلی روشن است: هنگام انتخاب یک محصول سلامتمحور، فقط به تعداد حسگرها و امکانات تبلیغشده توجه نکنید؛ بررسی کنید هر قابلیت واقعاً در کشور شما فعال است و چه محدودیتهایی دارد.
مجله اوپاکالا