این روزها هر چند دقیقه یک بار رشتهتوییت یا پستِ تلگرامی آمار مربوط به بازیکنان را کنار هم میگذراند و به نتیجهای میرسند، اما چطور باید به این آمار نگاه کنیم؟ راس داوست، نویسندهی کتاب The Mind Game به «سوگیری اعتقادی» پرداخته که باعث میشود ما آماری را به اشتباه بپذیریم یا نپذیریم.
نویسنده: راس داوست
ترجمهی محمدرضا امینی
همین که شما در حال خواندن این متن هستید یعنی از محتوای تولیدی تولیدکنندگان محتوا و جامعه فوتبالفانتزی لذت میبرید. با این حال، باید هنگام خواندن، شنیدن و تماشای محتوای فانتزی حواسمان به تعدادی از سوگیریهای شناختی باشد که اولین آنها سوگیری اعتقادی است.
این سوگیری به تمایل افراد برای ارزیابی و اعتبارسنجی یک بحث یا موضوع بر اساس قابلقبول بودن نتیجه آن اشاره دارد. به عبارت دیگر، اگر نتیجه متقاعدکننده و/یا منطبق بر باورهای قبلی ما باشد، احتمالا صرف نظر از کیفیت محتوای استدلال، با تمام آن موافقت میکنیم.
در اینجا یک رشته توییت فرضی آماده کردهام تا نمونهای از سوگیری اعتقادی را نشان دهد. در این سناریوی فرضی، تصور کنید که با واردی به عنوان گزینه محبوب کاپیتانی خود به ددلاین هفته 15 نزدیک میشوید.

در این رشته توییت من آمارهای کلیدی سه گزینه اصلی کاپیتانی را مقایسه میکنم: صلاح، رشفورد و واردی. و همچنین آمارهای کلیدی حریفهای این بازیکنان را در بخش دفاعی مورد بررسی قرار میدهم.

صلاح در حال حاضر و طی 5 هفته گذشته رتبه ششم لیگ در تعداد گلهای مورد انتظار را به خود اختصاص داده است (2.65). او همچنین رتبه نهم در تعداد شوتهای داخل محوطه است (12). حریف او، برنلی، رتبه بیستم تعداد گلهای مورد انتظار دریافتی (13.51) و رتبه نوزدهم شوتهای متحمل شده است (38).

رشفورد طی 5 هفته گذشته رتبه دوازدهم لیگ در تعداد گلهای مورد انتظار است (1.31). او همچنین رتبه پانزدهم در تعداد شوتهای داخل محوطه است (7).
حریف او، استون ویلا، رتبه دوازدهم تعداد گلهای مورد انتظار دریافتی (7.54) و رتبه نهم شوتهای متحملشده است (19).

واردی طی 5 هفته گذشته رتبه دوم لیگ در تعداد گلهای مورد انتظار است (2.98). او همچنین رتبه اول در تعداد شوتهای داخل محوطه است (16).
حریف او، وستهم، رتبه سوم تعداد گلهای مورد انتظار دریافتی (2.84) و رتبه پنجم شوتهای متحمل شده است (12).

نتیجه: هیچ شکی نیست که واردی بهترین گزینه کاپیتانی است. آمارهای کلیدی او در لیگ بهترین هستند و همه ما میدانیم زمانی که واردی روی فرم باشد هیچ چیزی جلودار او نیست.
از شما میخواهم یک سری چیزها را در مورد این رشته توییت در نظر بگیرید. آیا این اطلاعات با اولویتهای شما منطبق است؟ بله. آیا نتیجه متقاعدکننده بود؟ بله. آیا نتیجه به طور دقیق تحقیقات و اطلاعات داخل رشته توییت را به تصویر میکشد؟ نه، کاملاً که نه.
بله با توجه به این آمار، جیمی واردی در بهترین فرم خودش است. اگرچه، هیچ بحثی درمورد فرم عالی حریف او یعنی وستهم وجود ندارد. بهعلاوه، با وجود اینکه واردی رتبه دوم تعداد گلهای مورد انتظار (2.98) و رتبه اول شوت داخل محوطه (16) و صلاح به ترتیب رتبه ششم (2.65) و نهم (12) است ولی درواقع اختلاف زیادی بین اعداد وجود ندارد. بله، صلاح ششم و نهم است ولی فقط با 0.33 کمتر در گلهای مورد انتظار و 4 شوت داخل محوطه کمتر نسبت به واردی. اختلاف صلاح و واردی در آمارهای کلیدی کمتر از آن است که در نگاه اول به نظر میآید.
علاوه بر اینها، من داشتم به این هم فکر میکردم: «اگر واردی، بهترین گزینه کاپیتانی، رتبه دوم گلهای مورد انتظار است پس رتبه اول کیست؟»
البته که این یک رشته توییت فرضی بود اما محتواهای زیادی میبینید که نتیجهشان بهشکلی عجیب، قانعکننده و منطبق بر دیدگاههای قبلی شما است اما لزوماً تمام موارد را در نظر نمیگیرند.
توصیه کلیدی من این است که هنگام خواندن یک مطلب یا رشته توییت، قبل از خواندن بدنه اصلی مستقیم به سراغ انتهای آن و نتیجه نروید. بهعلاوه، قبل از خواندن نتیجه براساس نتیجهای که از بخش عمده محتوا گرفتهاید از خودتان بپرسید: «باتوجه به آنچه این تولیدکننده محتوا بیان کرده، خودم چه نتیجهای برای بهترین تصمیم ممکن میگیرم؟»
دربارهی نویسنده:
«راس داوست» فارغالتحصیل کارشناسی روانشناسی و کارشناسی ارشد روانشناسی ورزشی است که هر دو مقطع را به عنوان دانشجوی ممتاز به پایان رسانده است. هم اکنون در حال گذراندن دوره دکتری روانشناسی ورزشی و همچنین بررسی نقش واقعیت مجازی در تسریع یادگیری مهارتها است. و در کنار اینها راس به تدریس آمار و روانشناسی ورزشی به دانشجویان دوره کارشناسی علوم ورزشی هم مشغول است.
راس خودش هم سابقه ورزشی دارد و از 7 تا 15 سالگی در تیمهای پایهی تاتنهام بازی میکرده است.