در این مرحله شما نیازی را شناسایی و برای پاسخ به آن راهکاری را طراحی میکنید. در اولین قدم باید به خودتان و دیگران نشان دهید که تشخیص شما واقعیست. پس شروع به مطالعه و شناخت مشتری، اعتبارسنجی راهکار خود و ساخت محصولی مطابق با نیاز مشتری میکنید و از او میخواهید آن را تست کند و بازخورد بگیرید. در این مرحله شما اصطلاحاً در دوره Pre-Seed یا پیش بذری هستید. در برخی موارد ساخت محصول شما واقعا هزینهبر است و بدون میزان مشخصی از سرمایه حتی نمونه اولیه محصول را نیز نمیتوانید به اندازه کافی برای ورود به بازار بسازید. در این مواقع، راهکارهایی برای اثبات مفهومی که در ذهن هست وجود دارد که نیاز به ساخت محصول ندارد.
معمولاً در این دوره استارتاپ یا درآمدی ندارد یا درآمدش بسیار کم است و حتی هزینههای اولیه را پوشش نمیدهد. این دوره زمانی از طول عمر یک استارتاپ، به «دره مرگ» مشهور است؛ چرا که بسیاری از استارتاپها در این مرحله شکست میخورند. باید توجه داشته باشید برای اینکه بتوانید از مرگ زود هنگام کسب وکارتان در دره مرگ، جلوگیری کنید باید در این مرحله هزینهها را در کمترین حد ممکن نگه دارید. ورود سرمایه بالا نیز در این مرحله میتواند به اعتماد به نفس بالای صاحبین استارتاپ بینجامد یا باعث شود هزینههایی صورت پذیرد که واقعاً لازم نیستند و استارتاپ را از مسیر اصلی یعنی اثبات مفهوم (Proof of concept) دور کند.
گفتیم که هزینههای یک استارتاپ در این مرحله احتمالاً بسیار کم است و در اکثر مواقع سرمایه شخصی فرد میتواند این هزینهها را پوشش دهد. با این حال برخی شتابدهنده ها میتوانند با در اختیار قرار دادن میزانی پول و برخی خدمات که میتواند برای شما هزینهبر باشد، این بخش از هزینهها را کاهش دهند. نکته حائز اهمیت این است که در این مرحله ریسک کار شما بسیار بالاست. قبل از اثبات مفهوم، شانس موفقیت شما تقریبا به صفر میل میکند! همین موضوع گرفتن وام را کاری بسیار خطرناک و شکست را بسیار دردناک میکند. متأسفانه تیمهایی را میبینیم که با یک استارتاپ شکستخورده و میزان زیادی بدهی باقی ماندهاند. سرمایهگذاران خطرپذیر برای این به وجود آمدهاند تا ریسک مالی شما را کاهش دهند نه اینکه ریسک مالی جدیدی به شما اضافه کنند.
در این مرحله محصول شما برای ارائه به مشتری آماده است و نیاز دارید که ارتباطتان را با مشتریان عمیقتر کنید تا بتوانید از آنان بازخورد بگیرید و سعی در بهبود محصول خود نمایید. در حقیقت عمده فعالیت شما به عنوان یک استارتاپ صرف بررسی رفتار مشتری در قبال محصولتان و علل آن، اصلاح محصول و آزمایش دوباره خواهد شد. این روند بازخوردگیری و اصلاح آنقدر ادامه پیدا میکند تا محصول شما بتواند مشتریانش را نگه دارد و یا باعث شود افراد آن را به یکدیگر معرفی کنند. در این مرحله است که سعی میکنید مدل کسب وکاری مناسب برای شروع را پیدا کنید، نوع درآمد و قیمتگذاری محصولتان را مشخص کنید، با شریکانی که برای پیادهسازی کارتان لازم دارید صحبت کنید و البته کانالهایی که از طریق آن میتوانید مشتریانتان را وارد محصولتان کنید بررسی کنید. عمده بودجه مورد نیاز شما نیز صرف حرکت در این مسیر خواهد شد.
شما در این مرحله باید نشان دهید توانایی ساخت محصولی را دارید که مشتری آن را دوست دارد، حاضرست برایش هزینه کند و آن را به دیگران معرفی کند. با توجه به نوع محصولی که میسازید هزینه مورد نیازتان متفاوت است؛ هزینههایی مثل هزینه زندگی اعضای تیم، اطلاعرسانی و کنترل کانالهای جذب مشتری، خرید تجهیزات و مواد اولیه یا زیرساختهایی که ممکن است نیاز داشته باشید و… دقت کنید انتظار میرود که تیم توانایی ساخت محصول خود را داشته باشد. در غیر این صورت هزینههای شما به شدت افزایش خواهد یافت. در این مرحله نیز توصیه میشود این هزینهها را در کمترین حد ممکن نگه دارید. فراموش نکنید که همچنان در دره مرگ هستید.
در این مرحله احتمالاً دارای یک محصول جذاب هستید که در میان مخاطبانش شناخته شده است. مدام هم در حال بهبود عملکرد و گسترش مشتریانتان هستید. همچنین مدل کسب وکاری دارید که برای شروع قابل قبول بوده و جواب خود را تا حدی پس داده است. احتمالاً هم میدانید مشتریانتان را از چه طریقی میتوانید پیدا کنید. از این به بعد مسیر شرکت شما مسیر رشد سریع و بهبود و بهینهسازی است.
بهینهسازی محصول، پیادهسازی کمپینهای مارکتینگ، عملیات فروش، گسترش زیرساختها، فکر کردن و ورود به بازارهای جدید، پیادهسازی استراتژی های رقابتی، استخدام نیروی انسانی، همه و همه مواردی هزینهبر هستند و البته باید به سرعت انجام شوند. درست است که شرکت شما از دره مرگ خارج شده و درآمدتان در لحظه احتمالاً برای زنده ماندن شرکت کافی است؛ اما انتظار برای اینکه درآمد شرکت هزینه طرحهای فوق را پوشش دهد، در اکثر موارد کاری خطرناک و در برخی موارد غیرممکن است.
پس شما نیاز به جذب سرمایه جدی دارید و این اتفاق میتواند در مراحل مختلف صورت گیرد. زیرا در طول مسیر توسعه خود ممکن است به طرحها و استراتژیهای مختلفی برای پیادهسازی در شرکت خود برسید و با توجه به افزایش بازار و حیطه عملیاتی شرکتتان احتمالاً هربار بیشتر از بار قبل هزینه خواهید داشت. ممکن است درگیر سریهای مختلف جذب سرمایه شوید؛ سری A، سری B، سری C و این روند ادامه دارد… اما این موضوع کجا تمام میشود؟ در حقیقت رویای اصلی هر کارآفرین و البته سرمایهگذار استارتاپ، فروش سهام شرکت به یک شرکت دیگر (که به آن خروج گفته میشود) و یا عرضه سهام اولیه در بورس یا IPO است.
منبع: