در معاملات سرمایهگذاری، زمانی که مذاکرات با یک سرمایهگذار جدی میشه، معمولاً سرمایهگذار وارد فرآیندی پرهزینه و زمانبر میشود: Due Diligenceبررسی اسناد و اطلاعات مالی، مذاکره روی ساختار معامله و در نهایت تهیه و نهاییکردن اسناد سرمایهگذاری.
در این مرحله، یک نگرانی کاملاً قابلدرک برای سرمایهگذار وجود داره: اگر من چند هفته یا چند ماه برای این معامله وقت و هزینه صرف کنم، آیا شرکت همزمان با سرمایهگذار دیگری مذاکره میکنه و در نهایت پیشنهاد بهتری را میپذیره؟
No-Shop وExclusivity دقیقاً در پاسخ به همین نگرانی وارد معامله میشوند.
برای مثال، فرض کنید یک VC پس از چند دور مذاکره، با یک استارتاپ روی شرایط اصلی سرمایهگذاری به توافق رسیده است. طرفین هنوز موافقتنامه سرمایه گذاری رو امضا نکردن و بررسی اسناد هم در حال انجامه. سرمایهگذار ممکنه از شرکت بخواد برای مدت ۳۰ یا ۶۰ روز، از مذاکره با سایر سرمایهگذاران درباره یک معامله مشابه خودداری کند.
در ظاهر، این تعهد ساده به نظر میرسد؛ اما در زمان تنظیم قرارداد، چند سؤال مهم مطرح میشه.
آیا شرکت صرفاً نباید پیشنهاد جدیدی را درخواست کنه یا اساساً حق مذاکره با سرمایهگذار دیگری را هم نداره؟ اگر یک سرمایهگذار ثالث بدون دعوت شرکت، پیشنهاد سرمایهگذاری ارائه کنه، آیا شرکت موظف است آن را نادیده بگیره؟ اگر فرآیند Due Diligence توسط سرمایهگذار اول طولانی بشه، آیا دوره انحصار همچنان ادامه پیدا میکنه؟ و مهمتر از همه، اگر معامله نهایتاً به دلیل اقدام سرمایهگذار اول نهایی نشه، شرکت چگونه میتونه از این محدودیت خارج بشه؟
اینجاست که تفاوت بین یک تعهد دقیق و یک تعهد کلی خودش را نشان میدهد.
اصطلاح No-Shop معمولاً برای محدود کردن فعالیتهایی مثل درخواست، مذاکره یا پیشبرد پیشنهادهای رقیب به کار میره؛ در حالی کهExclusivity میتونه تعهد گستردهتری ایجاد کنه و طرف معامله را برای یک بازه مشخص، به مذاکره انحصاری با طرف مقابل متعهد کنه.
بنابراین، مسئله فقط درج عبارت «No-Shop» یا «Exclusivity» در Term Sheet نیست. مسئله اصلی این است که: دامنه تعهد دقیقاً چیست، برای چه مدتی برقرار است و در چه شرایطی خاتمه پیدا میکند؟
از منظر شرکت، Exclusivity میتونه قدرت چانهزنی را در برابر سایر سرمایهگذاران کاهش بده.
از منظر سرمایهگذار، نبود چنین تعهدی میتونه به معنای صرف زمان و هزینه برای معاملهای باشه که شرکت همزمان در حال بررسی گزینههای دیگه برای آن است.
به همین دلیل، این بند یکی از همان بخشهایی از اسناد سرمایهگذاریه که شاید چند خط بیشتر نباشه، اما در مذاکره میتونه تأثیر قابلتوجهی بر جایگاه معاملاتی طرفین داشته باشد.
#VentureCapital #Investment #TermSheet #NoShop #Exclusivity #Startup #ContractDrafting #CorporateLaw #InvestmentAgreement
