
کلیسای ننه مریم از از کهن ترین و متفاوت ترین بناهای تاریخ ایران در داخل شهر ارومیه و در استان آذربایجان غربی قرار دارد. طبق بررسی محققین، دومین کلیسای جهان پس از کلیسای بیت لحم فلسطین، این کلیساست. قدمت این بنا به تمدن آشوریان مسیحی در دوره حکومت ساسانیان می رسد. نوشته های مورخین نشان میدهد که این بنا در ابتدای امر به عنوان آتشکده زرتشتیان بوده است و اموات خود را در این محل دفن می کردند. پس از پذیرش مسیحیت این مکان به کلیسا تبدیل شد. ساخت اولیه کلیسا را به سال 32 میلادی نسبت می دهند.
کلیسای ننه مریم به نام های کلیسای حضرت مریم و شرق آشور نیز شناخته می شود و در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد.
کلیسای ننه مریم در خیابان خیام جنوبی شهر ارومیه واقع شده است. در صورتی که قصد سفر با اتوبوس دارید حتما برای خرید بلیط اتوبوس به پایانه سر بزنید.
معماری این مجموعه به سبک ساسانی با تلفیقی از معماری پارتی است. داخل کلیسای ننه مریم با تمام کلیساهای دیگر تفاوت های چشمگیری دارد. در داخل این بنا تمام قسمت ها به صورت بسیار ساده و بدون تزیین ساخته شده است. همین سادگی کلیسا نظر بیننده را در نگاه اول جذب می کند. سادگی در ساخت این بنا به دلیل اعتقاد آشوریان در عدم تجمل گرایی در مکان مذهبی است. این مکان دارای مسیرهای تودرتو است. مصالح به کار رفته برای این بنا خشت، سنگ و ساروج است. این کلیسا بر خلاف بقیه اصلا سقف بلندی ندارد و دارای طاق های هشت ضلعی کوتاه ست که برای عبور نیاز به خم شدن دارد.
محراب کلیسا بسیار ساده ولی سرشار از حس معنوی است. محرابی کوچک به ابعاد 12 متر با فرم گنبدی و تودرتو. کلیه دیوارها و سقف های کلیسا به کمک سنگ های نامنظم ساخته شده که به زیبایی و با مهارت فوق العاده در کنار هم چیده شده اند. استفاده از دیوارهای قطور، طاق و گنبد و فضای داخلی محدود در این بنا، شباهت آن را به آتشکده های ساسانی نشان میدهد.
این کلیسا بارها مورد تعمیر و بازسازی قرار گرفته است. می گویند اولین بار یک خاقان چین به نام «بافری» در قرن 7 میلادی در زمان بازگشت به کشورش در ارومیه اقامت گزید و بخش هایی از کلیسا را مرمت کرد. بسیاری از تغییرات اساسی در شکل و ظاهر کلیسا پس از ورود زرتشتیان روسی در قرن 19 اتفاق افتاده است که تعدادی از سنگ قبرهای موجود در کلیسا این موضوع را تایید می کند. در نهایت در سال 1342 و 1343 برج دیگری به کلیسای ننه مریم اضافه شد. همچنین امروزه سقف شیروانی بر روی این بنا دیده می شود که قاعدتا با معماری اولیه بنا در تعارض است.

به طور کلی کلیسا شامل بخش های ورودی، سالن نیایش، محراب و اتاقک های پشت محراب است. در دالان ورودی در دو سمت چپ و راست سنگ قبرهایی دیده می شود که محل دفن روحانیون مسیحی بوده است که احتمال می رود متعلق به مبلغان کلیسای ارتودکس روسیه باشند. در سمت راست محراب، دالانی تنگ دیده می شود که در یک سمت آن اجاق دیواری برای پخت نان مقدس و در روبروی آن یک حوضچه سنگی برای غسل تعمید کودکان می باشد.
قالی های دست بافت داخل کلیسا نیز از جاذبه های توریستی دیگر در این سازه محسوب می شود. نکته بسیار جالب در این کلیسا نبود نیمکت و جایگاه اعتراف است.
در گذشته مردم آشور روی زمین کلیسا می نشستند و امور مذهبی خویش را انجام میدادند.
به دلیل سردسیر بودن منطقه ارومیه، تابستان بهترین فصل تماشای این بنای عظیم است. از ساعت 8 الی 17 می توانید به بازدید از این کلیسا بپردازید. البته که زمستان و منظره برف های سنگین ارومیه، سکوت و خلوتی این کلیسا به شما اجازه می دهد با فراغ بال و راحتی از این بنا دیدن کنید.
پیشنهاد می کنیم قبل از سفر حتما به ما سر بزنید!


