
دره ویژدرون که به منطقه ویژدربند نیز معروف است در 20 کیلومتری شهرستان ایلام و در نزدیکی سد چم گردلان واقع شده است. جایی حیرت انگیز در ایران و حتی جهان و یک فرصت طبیعت گردی سراسر هیجان و استثنایی با آمیخته ای از حس ترس و ماجراجویی. این دره در نزدیکی روستای مهر از توابع شهرستان ملکشاهی در استان ایلام است. وسعت منطقه حدود 20 هزار هکتار و شکل گیری آن مربوط به دوران دوم زمین شناسی در نظر گرفته شده است.
در قسمت پایین دست دره، سد چم گردلان ساخته شده است که آب آشامیدنی شهر ایلام را تامین می کند. پس از احداث این سد، جریان آب رودخانه کنجان چم در دره ویژدرون افت چشمگیری داشت. امروزه رودی را که شما در مسیر دره ویژدرون مشاهده می کنید حاصل از آبراه های کوچک و خروجی ها و سرریز چم گردلان است.
این منطقه از سال 96 به مدت پنج سال به عنوان منطقه شکار ممنوع تحت حفاظت سازمان محیط زیست است.
در خصوص معنای این منطقه دو نظر وجود دارد. این کلمه کلمه ای کردی است که «درون» به معنای دره و «ویژ» هم به معنای عمیق و هم به معنای باد است. در نتیجه می تواند مفهوم دره عمیق و یا دره بادخیز داشته باشد. زیرا هم به شدت ارتفاع صخره ها زیاد است و هم در لابلای مسیرهای پیچیده و تنگ دره باد می وزد.
از سمت جاده ارتباطی ایلام به سمت غرب سد چم گردلان حرکت کنید و در مسیر جاده ای ماربره یا کان گنبد قرار بگیرید. این مسیر شما را تا دره ویژدرون هدایت خواهد کرد.
منطقه ویژدرون چندسالی است که حتی برای مردم بومی شناخته شده است. دره ای با صخره های سر به فلک کشیده و معبری باریک و پیچ در پیچ. جایی فوق العاده برای ماجراجویی بین صخره ها در کنار وزش باد شدید که جذابیت و هراس منطقه را دوچندان می کند. طول دره حدود 6 کیلومتر است.
جنس سنگ های دره آهکی و دارای کربنات کلسیم است. این منطقه از غنی ترین مخازن کربنات در جهان و از غنی ترین مخازن نفتی در ایران و خاورمیانه محسوب می شود.
این منطقه زیستگاه طبیعی بسیاری از پستانداران و پرندگان است. پستاندارانی مثل پلنگ، خرس قهوه ای، کاراکال، قوچ و میش، گرگ و روباه در این منطقه گزارش شده اند.
عبور از ویژدرون حدود دو روز زمان نیاز دارد. به سبب سختی بیش از حد در مسیر باید توقف های زیادی داشته باشید و تجهیزات صخره نوردی مثل طناب استاتیک و ابزارهای فنی به همراهتان باشد. علاوه بر صخره نوردی یا به عبارت بهتر دره نوردی، شما می توانید در بخشی از مسیر رودخانه شنا کنید و یا با قایق بادی شخصی خود به تجربه جدیدی از این سفر برسید. وجود یک راهنمای محلی برای به سلامت رد شدن شما از دل این دره های پرپیچ و خم حیاتی است.
منطقه سردسیر و پر بارش است لذا بهار و تابستان فرصت مناسبی برای بازدید از این منطقه حیرت انگیز است.


