هنر انیمیشن یکی از زیرشاخهها و بخشهای گرافیک است که تصاویر متمایز را به صورت پیوسته و پشت هم به نمایش در میآورد. در انیمیشن، تمامی اشیاء و شخصیتها مدلسازی میشوند و بر اساس یک داستان یا سناریوی از پیش تعیین شده توسط نویسنده، به نمایش درمیآیند. ساخت انیمیشن نسبت به موشن گرافیک وقت، هزینه و تجهیزات بیشتری نیاز دارد. جالب است بدانید انیمیشنها نیز درست مثل فیلمهای سینمایی دارای نورپردازی و دیالوگ هستند.
از نظر لغوی، ریشه کلمه Animation به کلمات Animo و Atio میرسد. Animo به معنای حرکت و Atio نیز به معنای درآوردن است. در واقع واژه انیمیشن به لاتین، به معنی به حرکت در آوردن است. ماهیت انیمیشن نیز همین است. تصاویر مختلف به صورت پیوسته و پشت سر هم به نمایش درمیآیند و مخاطب توهم حرکت را میزند.
اگر بخواهیم تاریخچه چیزی که اروزه آن را به نام انیمیشن میشناسیم را شرح دهیم، باید به قرن 19 میلادی بازگردیم. در اواخر این قرن، یک مهندس فرانسوی به نام Charles Émile Reynaud دستگاهی به نام پراکسینوسکوپ اختراع کرد که با نمایش یک عکسهای یک نوار عکس پشت سرهم، نوعی انیمیشن را تداعی میکرد. وی با استفاده از این دستگاه، یک فیلم کوتاه نیز ساخت که به عنوان اولین نمونه شناته شده انیمیشن شناخته میشود. این اثر اکنون در موزه گروین فرانسه قرار دارد.
قرن بیستم به عنوان کاملترین و پرتحولترین دوران انیمیشن شناخته میشود. در این دوره، افرادی همچون مک کی و والت دیزنی، ابداعات زیادی در انیمیشنها به وجود آوردند و آن را به جهانیان معرفی کردند. به عنوان مثال، والت دیزنی اولین شخصی بود که از صدا و رنگ در انیمیشن خود استفاده کرد. در ادامه قرن 1900 میلادی، روشها و تولیدات انیمیشنی بسیاری پدید آمد و به شهرت Animation در جهان افزود. در دهه 1990 میلادی، حاصل همکاری شرکت والت دیزنی و پیکسار، ارائه اولین انیمیشن سه بعدی ساخته شده به کمک گرافیک کامپیوتری بود که تحول بزرگی در زمینه تولید انیمیشن ایجاد کرد.
اگر بخواهیم موشن گرافیک را در دو جمله شرح دهیم، به این عبارت میرسیم: موشن گرافیک، علم قرار دادن تصاویر در کنار یکدیگر همراه با حرکات از پیش تعیین شده و صداگذاری منحصر به فرد است!
موشن گرافیک شباهت زیادی با انیمیشن دارد و این دو در کلیات، کاملا شبیه به یکدیگر هستند. موشن گرافیک نیز شامل یک سناریو و احتمالا دیالوگ است که طبق آن، تصاویر موردنیاز تهیه شده و با پشت سر هم قرار گرفتن فریمها، یک تصویر متحرک ساخته میشود. از دید لغت شناسی، Motion Graphic از دو بخش Motion به معنی حرکت و کلمه Graphic به معنای تصاویری به خصوص (در اینجا تصاویر دیجیتالی) تشکیل شده است. معمولا از موشن گرافیک برای ساخت تیزر و به عنوان یک معرفی کوتاه از محصول استفاده میشود. این نوع محتوا معمولا کمتر از 2 دقیقه طول دارد.
بگذارید یک تعریف کوتاه از گرافیک اشاره شده در بالا نیز ارائه دهیم. در واقع گرافیک تنها با استفاده از یک نرم افزار مادر معنا و مفهوم پیدا میکند. این نرم افزار مادر، فتوشاپ نام دارد که حتما با آن آشنا هستید. این نرم افزار کاربردهای گستردهای در سرتاسر جهان دارد و به نوعی، مشهورترین نرم افزار گرافیکی محسوب میشود. برای اینکه یک فرد بتواند به دنیای گرافیک و مسیر گرافیست شدن وارد شود، باید فتوشاپ را به خوبی فرا بگیرد.
در ساخت موشن گرافیک، یکی دیگر از نرم افزارهای شرکت Adobe به نام افترافکت (After Effect) نیز کاربرد دارد که به نوعی، نرم افزار مادر موشن گرافیک محسوب میشود. با استفاده از این نرم افزار، امکان استفاده از تصاویر و صدا برای ساخت کلیپها را خواهید داشت. نکته قابل توجه این است که از نظر تئوری، موشن گرافیک به عنوان یکی از زیرشاخههای انیمیشن محسوب میشود. در ادامه تاریخچه Motion Graphic نیز به صورت خلاصه آورده شده است.
ظهور موشن گرافیک تا حد زیادی به توسعه فرآیندهای ساخت تیتراژ فیلمهای سینمایی مدیون است. در دهه ۱۹۴۰، اسکار فیشینگز و نورمن مک لارن طی یک پروژه آزمایشی، چیزی را خلق کردند که امروزه آن را با نام موشن گرافیک میشناسیم. طی دهه بعدی، طراحانی مثل پابلو فرو و ساول بس، موشن گرافیکهای خود را به نمایش عمومی درآوردند و به این صورت، موشن گرافیک متولد شد.
با پیشرفت تکنولوژی، موشن گرافیک نیز به مرور به تکامل دست یافت. شاید بزرگترین این فناوریها را بتوان ظهور گرافیک کامپیوتری دانست. با ظهور نرم افزارهای گرافیکی کاپیوتر و خصوصا CGI، موشن گرافیک نیز تا حد زیادی متحول شد و دسترسی به آن آسانتر شد. این تغییرات و پیشرفت نرم افزارها، باعث شد که گرافیستها بتوانند در مدت زمان کمتری، موشن گارفیکهایی با تحرکات و جزئیات بیشتر خلق کنند. همچنین هزینه تولید موشن گرافیک و انیمیشن نیز تا حد قابل توجهی کاهش پیدا کرد.
برای سفارش ساخت انواع انیمیشن و موشن گرافیک اینجا کلیک کنید
به صورت کلی انیمیشنها به ۵ دسته کلی تقسیم میشوند. که در تصویر زیر آنها را ذکر کرده ایم و در ادامه نیز به توضیح هرکدام خواهیم پرداخت.در واقع تمامی انیمیشنهایی که تاکنون ساخته شدهاند، در یکی از این دستهها قرار میگیرند. همان طور که در بالا نیز به آن اشاره شده بود، موشن گرافیک نیز یکی از انواع انیمیشن محسوب میشود. در ادامه به صورت مفصل به مقایسه موشن گرافیک و انیمیشن پرداخته میشود. اما حالا قصد داریم درباره هرکدام از انواع انیمیشن، توضیحاتی را ارائه دهیم.
انیمیشنهای سنتی طی قرن بیستم میلادی مورداستفاده قرار میگرفتند. از دیگر نامهای انیمیشن سنتی میتوان به انیمیشن سل یا دست ساز اشاره کرد. البته در مواردی نیز لقب دو بعدی به آنها داده میشود که چندان بیراه هم نیست. در ساخت انیمیشن سنتی، انیماتورها مجبور به طراحی تمامی فریمهای انیمیشن بودند. این یعنی هزاران طرح و نقاشی از انیمیشن موردنیاز بود. اگر با استفاده از این تکنیک، قصد ساخت یک انیمیشن را داشته باشیم، با توجه به تعداد فریمها و مدت زمان اثر نهایی، چند هزار نقاشی موردنیاز است.
ساخت انیمیشن به روش سل هزینه زیادی داشته و بسیار زمانبر است و امروزه به روشی منسوخ شده بدل گشته است.
انیمیشنهای دو بعدی نوع دیگری از انیمیشنها هستند که کاراکترها و محیط آن، تنها دارای طول و عرض هستند. وجه تمایز انیمیشن دو بعدی و سنتی، در وکتور بودن انیمیشنهای دو بعدی است. البته مدلهای دو بعدی با استفاده از کامپیوتر ساخته میشوند. دوران اوج این نوع انیمیشن به اواخر دهه 1990 و دهه 2000 میلادی بازمیگردد. در این سالها، افراد بسیری به ساخت پویانماییهای دو بعدی با استفاده از نرم افزار فلش (Flash) روی آوردند. خریداری این نرم افزار توسط شرکت ادوبی نیز به محبوبیت بیشتر آن افزود.
یکی دیگر از تفاوتهای انیمیشن دو بعدی و سنتی، این است که میتوان شخصیتها و مدلهای دو بعدی را در کامپیوتر ریگ بندی کرد. به اینصورت امکان حرکت اعضای بدن به صورت جداگانه وجود دارد. جدیدا افکتهای دو بعدی بسیار محبوب شدهاند و شرکتهای انیمیشن سازی بزرگی مثل دریم ورکس، با ترکیب تکنیک سه بعدی و دو بعدی، انیمیشنهای جذابی را تولید کردهاند. از جمله این موارد میتوان به انیمیشن Bad Guys اشاره کرد.
انواع سه بعدی انیمیشنها با استفاده از گرافیک کامپیوتری یا همان CGI ساخته میشوند. ظهور انیمیشنهای سه بعدی باعث ایجاد یک تحول عظیم در صنعت انیمیشن شد. تا قبل از آن، معمولا انیمیشنها به صورت دو بعدی بودند و گرافیک کامپیوتری بیشتر برای ساخت تیزرهای تلویزیونی، بازیهای ویدیویی و یا جلوههای ویژه سینمایی کاربرد داشت. سال 1995 و عرضه انیمیشن داستان اسباب بازیها، آغاز یک تحول عظیم در انیمیشن سازی بود. این انیمیشن اولین پویانمایی سه بعدی در دنیا بود که با استفاده از CGI تولید شده بود. در ادامه نیز انیمیشنهای دیگری با این تکنیک تولید شدند و امروزه، گرافیک کامپوتری و انیمیشنهای سه بعدی به عنوان پراستفادهترین تکنیک ساخت انیمیشن شناخته میشوند.
همان طور که در ابتدای مطلب تفاوت موشن گرافیک و انیمیشن به آن اشاره شد، موشن گرافیک یکی از زیرشاخههای انیمیشن محسوب میشود. البته در بسیاری از جهات، تفاوت انیمیشن و موشن گرافیک قابل لمس و کاملا مشهود است. معمولا از موشن گرافیک در ساخت تیزر و تبلیغات، ساخت ویدیوهای آموزشی کوتاه و همچنین تیتراژهای سینمایی استفاده میشود. در مواردی نیز از Motion Graphic برای انیمیت کردن لوگو استفاده میشود.
یکی دیگر از دهها تفاوت موشن گرافیک و انیمیشن، در مهاتهای موردنیاز برای یادگیری آنها است. اصولا یک موشن گرافیست نیازی به یادگیری و کسب دانش در زمینه حرکات بدن ندارد. اما موارد دیگری مثل حرکات دوربین یا ترکیب بندی، در تمام انواع انیمیشن موردنیاز است و یک انیماتور باید آنها را به خوبی فرا بگیرد.
پنجمین نوع انیمیشن که با نام استاپ موشن شناخته میشود را میتوان دوست داشتنیترین نوع انیمیشن دانست. انیمیشنهای پرطرفداری مثل بره ناقلا، کورالین، آقای فاکس، مجموعع انیمیشنهای Lego و صدها انیمیشن مشهور دیگر، با این تکنیک ساخته شدهاند. در استاپ موشن از اشیا واقعی استفاده میشود و برای ثبت هر فریم، کاراکترها و محیط به مقدار اندگی جابجا میشوند. به طور مثال، برای ساخت انیمیشن حرکت یک مداد، باید آن را روی سطح موردنظر قرار داده و از آن عکس بگیرید. سپس مداد را اندک به جهت دلخواه جابجا کرده و مجددا فریم بعدی را ثبت کنید. این کار باید هزاران بار تکرار شود تا یک انیمیشن کوتاه ساخته شود.
انوع موشن گرافیک بر اساس کاربرد و نوع استفاده از آنها تقسیم بندی میشوند. در ادامه مقاله مقایسه انیمیشن و موشن گرافیک، مهمترین انواع موشن گرافیک را برشمردهایم.