
رمضان آینهی دو اصل است:
یکی؛ انعکاس گرسنگی مستمندان است
دومی؛ به رنگ خدا در آمدن است...
تجربهی گرسنگی برای همه یکسان است، اما فهمِ معانی و نتایج آن نه!!!
اگر فقط ظاهر آن را بررسی کنیم با کمی تامل میبینیم که گرسنگی برای هیچ ذیحیاتی نافع و مورد تایید نیست.
رشد و نمو گیاهان و حیوان و... همگی بستگی به مواد مورد نیازشان دارد. انسان نیز از جملهی آنها است و جسمش بنابر طبیعتی که دارد به تغذیه نیازمند است.
اما از آنجا که انسان به طور خاص به عقل و روح و وجدان و احساس اختصاص داده شده است. لذا درد گرسنگی و نوعِ درد و شدتش را در همنوع خود ادراک میکند و اگر به اخلاق پایبند باشد در صدد رفع آن بر میآید. یعنی میفهمد که من به خوردن، به مسکن، به کار، به رفاه، به دانش، به آرامش نیازمندم و هر فرد دیگری که همنوع من است او نیز محتاج است، پس نمیتواند بیتفاوت ماند.
خداوند؛ انسان را به روزه گرفتن امر فرمود، تا اولا همیشه از چیزهای غیرضروری روزه بگیرد. بعنوان مثال از رذایل اخلاقی برای همیشه روزه باشد، و از باطنِ مقام و پُستِ دنیوی دوری کند تا وجدانِ اخلاقیاش موردِ مواخذه قرار نگیرد. و از شیوههای غیر عقلانی روزه بگیرد تا منطقِ انسانی زیر سوال نرود.
ثانیاً:
او ندارد خواب و خور چون آفتاب
روحها را میکند بی خورد و خواب
یعنی با واجب ساختن روزه؛ امساک گرفتن از غیرش را به شخص روزهدار آموزش میدهد. و شخص را از رنگِ نیاز به رنگِ بینیازیِ خود در میآورد. چون او منزه از طبیعت انسانی و نیازهایش است، بنابرین انسان برای قرب و کسبِ معرفتِ صحیح بایسته است چون او گردد، و صفاتِ او را در خود پرورش دهد.
و روزه به معنای خاص؛ امساک از هر آن چیزی است که غیرِ خدا است. و خداوند با واجب ساختن برخی احکام خواستارِ این است که انسان متوجه اصل خود گردد. اصلِ انسان نیز از اوست و تنها به او آرام گیرد.