
تصور هر شخصی نه فقط از خدا، بلکه از هر چیزی به اندازهی شناخت او از آن چیز است. شناختِ انبیاء از خدا ماورای تصوراتِ دیگران است، آنها پیش از وجود جسمی؛ به عنایتِ حضرت باریتعالی در روز اَلَست به معرفت تام اختصاص
یافتهاند. و از پسِ آنها پیروانشان از اهل بیت و یارانشان به این موهبت، مفتخر گشتهاند.
و به همین ترتیب هر کس بنابر استعدادِ فردیِ خود، به پایهای از معرفت دست مییابد. لذا اصلا شایسته نیست که شناختِ فردیِ خود را بر افراد دیکته کنیم. نهایتِ تصورِ ما از چیزی شاید مقدمهی تصوراتِ دیگری از آن چیز باشد!

بنابرین از شناخت تا شناخت، تفاوتِ فاحشی وجود دارد. لذا نمیتوانیم دانستهها و تصوراتِ فردی را به دیگران اجبار کنیم.
از خدای انبیاء و اولیاء تا خدای من و شما؛ فاصلهای تا بینهایت است. ما خدا را بنابر تصوراتِ خود میسازیم ولی آنها از تصورات تهیاند طوریکه خدا بدونِ آنها در آنها جاری و ساری میگردد و خود از زبانِ آنها خود را آشکار میسازد..
هر چه میگویند بدونِ تصوراتِ فردی میگویند زیرا از مقامِ و ما ینطق عن الهوی هر کدام را نصیبی هست، و حضرت ختمی مرتبت صلاللهعلیه واله وسلم را نصیبی خاص و تام و کامل است. پس خدایی که ما معرفی میکنیم بیشتر خدایی است
که منافع شخصی ما را در بر میگیرد و زبانِ خدایِ ما عینِ زبانِ ما میشود، و خدا در اینگونه مفاهیم خدایِ فردی است زیرا بیرون از دایرهای که ما ترسیم کردیم خدایی نیست و هرگز هم باور نمیکنیم بیرون از تصوراتِ ما خدایی میتواند باشد.
از خدای متصورِ ما تا خدای حقیقی فاصلهای بسیار است، چه بسا خدایِ تصوراتِ ما آمیختهای از جهل و شرک باشد! وقتی تو بیرون از شناختِ خود هیچ شناختی را بر نمیتابی پس خدایِ تو هم حاصل همان تنگنظری خواهد بود.