یکی از بحثهایی که حدس میزنم در اکثر کلاسها با محوریت کنکور دیر یا زود مطرح میشود این پرسش است: آیا کنکور خوب است؟
امسال تا قبل از شروع کرونا و خانه نشین شدن دانشآموزان جهان چند باری از چند معلم این سوال را پرسیدیم و یک بار هم توی تلگرام لا به لای نمونه تستهایی که برای ما میفرستادند بحثش شد و پاسخها عمومن شبیه به هم و بیانگر یک موضوع بودند: "اگر کنکور نه پس چی؟"
تقریبن اکثر بر این باورند که کنکور تنها روش عادلانه برای مقایسهی دانشآموزان است به دلیل عدم تقلب و فرصت برابر برای همگان. البته که همهی ما میدانیم چند سالی در کنکور سراسری تقلب شده ولی بیایید میزان تقلب نسبت به سالهای برگزاری را کم در نظر بگیریم.
با این حال باز هم میتوان به عادلانه بودن کنکور خورده گرفت. من به عنوان دانشآموز فرزانگان که در خانواده نسبتن مرفه زندگی میکند با همکلاسی دبستان خود که تنها با مادرش زندگی میکند و به دبیرستان دولتی میرود احساس برابری نمیکنم. یحتمل با تعویض امکانات من و دوست قدیمم نتیجههای ما هم بالا و پایین شود. ولی آیا عدالت حقیقی وجود دارد؟
یکی دیگر از برهانهای آورده شده این بود که این سیستم فقط در کشور ما نیست و در کشوری مثل کرهی جنوبی نیز کنکور برگزار میشود. همین من را به فکر میبرد که در حقیقت در کشورهای دیگر چگونه برای ورود به دانشگاه ارزشیابی میشوند؟
من به عنوان یک هجده ساله میدانم که کنکور برای من فقط درس خواندن نیست، جنگ اعصاب و روان است برای وادار افراد به انجام کاری غیر منطقی. من در تمام زندگی خود در حال تحصیل بودم، اگر یکی درگیر موسیقی باشد و یکی درگیر رقص، من درگیر درس و المپیاد بودم ولی سال کنکور منتهی شد به مصرف قرص آرامبخش. تقریبن مطمئنم روند کنکور در راستای یادگیری و یا سنجش یادگیری نیست، کنکور تبدیل شده به محل کسب درآمد و برای قطع نشدن این چرخش پول هنگفت، همه میگویند که "این کنکور خیلی مهم است."
این را دیگر حتا معلمهای کنکور هم تایید کردهاند که سیستم آموزشی ایران از پایه اشتباه و مخرب است و بدیهیترین جواب به نوجوانی که با این سیستم مخالفت میکند این است: "درستو بخون بعد که قدرت تغییرشو پیدا کردی تو سیستم رو عوض کن."
سوال اصلی این است که پس چرا کسی کاری نمیکند؟ انگار هر کسی بعد از پشت سر گذاشتن کنکور یادش میرود که باید یک راه بهتری هم باشد. بین تمامی معلمهای کنکور کسی آسیب روانی تحمیل شده به دانشآموزان را نمیبیند تا یک قدم جلو بگذارد و از خودش بپرسد کنکور خوب است یا بد؟
اگر کنکور خوب است پس ایراد کار کجاست که در این سال به خصوص که با هجده سالگی من همگام شده بدترین لحظات زندگیم را تجربه کردهام؟ درس خواندن روزی ده ساعته و کنار گذاشتن بدیهیات زندگی که دیگر جزوی از ضروریات کنکوری درس خواندن شده برای منی که هنوز تجربهای از زندگی ندارم و بعد انتخابی که کسی من را با آن آشنا نکرده.
در همین ویرگول کسی نوشته بود که با کنکور خودش را در مواجهه با تلاش محک زده. نظر من را بخواهید میگویم شاید اگر تلاش برای رسیدن به چیزی اینقدر تاثیرات روحی روانی روی کسی میگذارد شاید بهتر باشد کمی آهستهتر برود.