
بیشتر از نصف روز گذشته بود، کد تازهای ننوشته بودم؛ صرفاً شرح مسئله را نوشته بودم و اسم فایلهایی که باید تغییر میکردند یا ساخته میشدند را، تغییرات را بررسی کرده بودم، یک Push و تمام.
راستش بعد از اینکه کار چند هفته را در چند ساعت انجام دادم، نمیدانستم چه احساسی داشته باشم؛ خوشحال از سریعتر پیش رفتن کارها یا درگیر سؤال چشمکزن ذهنم که میپرسید: «پس کدنویسی چه؟»
من کدنویسی را با HTML و Notepad شروع کردم. یادم هست معلم هنرستان میگفت اگر بهجای VS Code از Notepad استفاده کنیم، بهتر یاد میگیریم. سر همین تگهای باز و بسته و کاراکترهای جامانده، بارها صفحه را رفرش میکردیم تا بالاخره نتیجهی دلخواهمان را ببینیم و از خوشحالی بال در بیاوریم.
بعدتر هم ساعتها صرف نوشتن کد میشد. وقتی به یک خطای ناشناخته میرسیدیم، ساعتها Stack Overflow را زیر و رو میکردیم؛ یا سؤال میپرسیدیم و منتظر جواب میماندیم، یا با پاسخ دادن به سؤال دیگران، از بالا رفتن امتیازمان خوشحال میشدیم.
از آن روزها خیلی نگذشته، اما همهچیز خیلی، خیلی تغییر کرده است. برنامهنویسی دیگر آجر روی آجر گذاشتن نیست؛ شکل ساختمانی را که میخواهی، با کمک هوش مصنوعی ترسیم میکنی و اجازه میدهی همان را برایت بسازد.
گاهی حس میکنم به نویسندهای میمانم که بهجای تایپ کردن، صدای سر خوردن مداد روی کاغذ را بیشتر دوست دارد؛ یا نانوایی که ورز دادن خمیر با دست را به کار با دستگاه ترجیح میدهد. گاهی هم از سرعت تکنولوژی به وجد میآیم؛ از اینکه فاصلهی بین یک ایده تا یک محصول نرمافزاری، اینقدر کوتاه شده است.
در همین فکرها بودم که در راه برگشت به خانه، پوستر بزرگی که با هوش مصنوعی طراحی شده بود چشمم را گرفت. نمیدانم چرا، اما خودخواسته و آگاهانه حواسم را به صدای تقتق دوچرخهی دختر کوچکی در خیابان دادم. کمی بعد در اینستاگرام، آدمهایی را دیدم که با لحن هوش مصنوعی حرف میزدند. اینستاگرام را بستم و اینترنت گوشیام را خاموش کردم. سر شام از گوشهی چشم میشد تبلیغ شبکهی تلوزیونی را که با هوش مصنوعی ساخته شده بود را دید؛ دقیق نمیدانم چرا، اما خوشم نیامد.
با همهی اینها، اگر از خودم بپرسم ترجیح میدهم هفتهها برای ساختن یک فیچر وقت بگذارم یا با چند کلیک همان نتیجه را بگیرم، بدون مکث گزینهی دوم را انتخاب میکنم. از اینکه کاری که قبلاً هفتهها طول میکشید، حالا در چند ساعت انجام میشود و فرصت بیشتری برای فکر کردن به «چه چیزی بسازیم» باقی میماند، خوشم میآید.
فکر میکنم دیگر قرار نیست قدمبهقدم، فایل پشت فایل و کد بعد از کد بنویسیم. قرار است عمیقتر فکر کنیم، مسئلهها را بهتر تعریف کنیم و سریعتر حلشان کنیم.
اما با همهی اینها... هنوز هم گاهی از خودم میپرسم: «پس برنامهنویسی چه؟»
و راستش را بخواهید، هنوز جوابش را نمیدانم. شما چطور؟