سطحهای زبان انگلیسی طبق استاندارد CEFR به شش سطح اصلی تقسیم میشوند که بهطور جهانی برای ارزیابی مهارتهای زبانی استفاده میشوند. این استاندارد، که مخفف "چارچوب مرجع مشترک اروپایی برای زبانها" است، به شش سطح اصلی از A1 تا C2 اشاره دارد. هر یک از این سطوح، تواناییهای مختلف فرد در درک، صحبت کردن، نوشتن و شنیدن را اندازهگیری میکنند و به زبانآموزان کمک میکنند تا پیشرفت خود را در یادگیری زبان انگلیسی مشخص کنند. از سطح A1 که ابتداییترین سطح است تا سطح C2 که بالاترین سطح زبان است، این سیستم به زبانآموزان کمک میکند تا بهطور دقیقتری ارزیابی شوند و از آن برای دریافت مدارک معتبر بینالمللی استفاده کنند.

سطح A1 در استاندارد CEFR به عنوان سطح مبتدی شناخته میشود. در این سطح، زبانآموزان قادر به درک و استفاده از جملات ساده و عبارات روزمره برای برآورده کردن نیازهای ابتدایی خود هستند. آنها میتوانند خود را معرفی کنند، اطلاعات سادهای درباره خودشان بدهند و در مکالمات ساده شرکت کنند. سطح A2 کمی پیشرفتهتر است و زبانآموزان میتوانند در موقعیتهای روزمره و موقعیتهای ساده بهطور مؤثرتر ارتباط برقرار کنند. از اینجا، زبانآموزان وارد سطوح متوسط یعنی B1 و B2 میشوند که در این مراحل میتوانند مباحث پیچیدهتری را درک کنند و بهطور مستقلتر در موقعیتهای مختلف ارتباط برقرار کنند.
سطوح B2 تا C2 در CEFR نمایانگر مهارتهای پیشرفته و حرفهای هستند. در سطح B2، زبانآموزان قادر به درک متون پیچیدهتر و صحبت کردن بهطور روان در مورد موضوعات مختلف هستند. در سطح C1، افراد بهطور کامل قادر به استفاده از زبان انگلیسی در موقعیتهای تخصصی، اجتماعی و آکادمیک با تسلط بالا هستند. نهایتاً، سطح C2 بالاترین سطح است که زبانآموزان به سطح تسلط کامل بر زبان انگلیسی میرسند و قادرند حتی در موقعیتهای پیچیده، مفاهیم دشوار را بهطور دقیق و شفاف بیان کنند. این سطوح، مبنای ارزیابی زبان در بسیاری از آزمونهای بینالمللی مانند آیلتس، تافل و کمبریج هستند.
زبان انگلیسی دارای سطوح مختلفی است که زبانآموزان بر اساس آنها ارزیابی میشوند. این سطوح به دستهبندی و برنامهریزی برای یادگیری زبان کمک میکند و نشاندهندهی میزان مهارت فرد در استفاده از زبان است. هر سطح نشاندهنده توانایی فرد در دریافت مدارک بینالمللی زبان است. به همین دلیل، آشنایی با این سطوح برای رسیدن به اهداف یادگیری زبان اهمیت زیادی دارد.

استاندارد CEFR (Common European Framework of Reference for Languages)، یک استاندارد اروپایی است که بهعنوان مهمترین معیار برای ارزیابی زبان انگلیسی در سطح جهانی شناخته میشود. این استاندارد بهطور کامل توضیح میدهد که هر سطح از زبان آموزان چه تواناییهایی دارند. CEFR نهتنها در اروپا بلکه در تمام دنیا برای سنجش مهارتهای زبانی معتبر است و در سیاستهای آموزشی کشورها تاثیرگذار است. همچنین، آزمونهای بینالمللی مختلفی برای ارزیابی این سطوح وجود دارند که میتوانند نمرات را با توجه به سطوح CEFR ارزیابی کنند.
استاندارد CEFR زبانها را به شش سطح مختلف تقسیم میکند: A1 تا C2. این سطوح میتوانند در سه گروه اصلی قرار بگیرند: سطح مبتدی، سطح متوسط و سطح پیشرفته. نکته جالب این است که این استاندارد فقط برای زبان انگلیسی نیست و بیشتر زبانهای دنیا از همین چارچوب استفاده میکنند.
شروع یادگیری زبان انگلیسی معمولاً از سطح A1 یا سطح پایه است. افرادی که هیچ اطلاعاتی از زبان انگلیسی ندارند یا فقط دانش محدودی دارند، این سطح را آغاز میکنند. در پایان این سطح، انتظار میرود زبانآموزان بتوانند اصطلاحات و عبارات سادهای را برای نیازهای روزمره درک و استفاده کنند. آنها میتوانند خودشان و دیگران را معرفی کنند و سوالات ابتدایی درباره مسائل شخصی مثل محل زندگی، دوستان، خانواده و موارد مشابه بپرسند و جواب بدهند. همچنین، توانایی برقراری مکالمات ساده با لحن آرام و واضح را پیدا میکنند.
سطح A2، که به عنوان مرحله دوم سطح پایه شناخته میشود، زبانآموزان را برای ورود به سطح متوسط آماده میکند و در واقع تکمیلکننده سطح A1 است. در پایان این سطح، زبانآموزان میتوانند جملات ساده را درک کرده و از عبارات و اصطلاحات پرکاربرد در موقعیتهای مختلف مثل اطلاعات شخصی، خرید، موقعیتهای مکانی و جغرافیایی، کار و مسائل مشابه استفاده کنند. آنها قادرند در موقعیتهای روزمره مکالمات ساده داشته باشند و اطلاعاتی درباره گذشته خود، دیگران و محیط اطراف بدهند. علاوه بر این، میتوانند نیازهای ضروری خود را به زبان بیاورند.
با رسیدن به سطح B1، زبانآموزان از دوره مبتدی عبور کرده و وارد سطح متوسط میشوند. این سطح شامل دو بخش است و زبانآموزان در این مرحله تواناییهای خود را تقویت کرده و برای سطوح بالاتر آماده میشوند. در پایان این سطح، زبانآموزان قادر خواهند بود مفاهیم اصلی مباحث رایج در موضوعات مختلف مانند کار، مدرسه، تفریحات و اوقات فراغت را درک کنند. آنها میتوانند در موقعیتهای ساده مانند سفر به کشورهای انگلیسیزبان، نیازهای خود را به راحتی برطرف کنند. همچنین، توانایی نوشتن متنهای ساده و معنیدار درباره موضوعات آشنا و شخصی را پیدا میکنند. در این سطح، میتوانند تجربیات، رویاها، اهداف و آرزوهای خود را توضیح دهند و دلایل و توضیحات مربوط به برنامهها و ایدههای خود را بیان کنند.
در سطح B2 که سطح دوم از متوسط است، زبانآموزان مهارتهای خود را تکمیل کرده و آماده ورود به سطح پیشرفته میشوند. در این مرحله، آنها قادر به درک مفاهیم اصلی متون پیچیده، حتی در زمینههای تخصصی و کاری خود، هستند. در مکالمات روزمره، زبانآموزان میتوانند با تسلط نسبی به راحتی ارتباط برقرار کنند و در گفتگو با افراد بومی بهخوبی مشارکت داشته باشند. همچنین، در نوشتن، توانایی توضیح دادن موضوعات مختلف با جزئیات و بیان نظرات خود درباره مزایا و معایب مسائل گوناگون را پیدا میکنند.
در سطح C1، زبانآموزان مهارتهای خود را تکمیل میکنند و تواناییهای زبانیشان به سطح پیشرفته میرسد. در پایان این سطح، آنها میتوانند در آزمونهای بینالمللی نتایج خوبی کسب کنند. در این سطح، زبانآموزان میتوانند متون طولانی و پیچیده را درک کرده و مفاهیم ضمنی آنها را نیز متوجه شوند. همچنین، قادرند بهطور روان و بدون مشکل از عبارات و اصطلاحات مناسب استفاده کنند و منظور خود را بهخوبی بیان کنند. در این مرحله، زبانآموزان میتوانند زبان را بهطور انعطافپذیر و مؤثر در زمینههای مختلف اجتماعی، آکادمیک و تخصصی به کار ببرند. همچنین توانایی نوشتن متون شفاف، سازماندهیشده و با جزئیات دقیق درباره موضوعات پیچیده را دارند.
آخرین سطح از استاندارد CEFR، سطح C2 است که در آن زبانآموزان به تسلط حرفهای و کامل بر زبان میرسند. در این مرحله، آنها قادرند مفاهیم پیچیده را بهطور لحظهای درک کرده و مطالب شنیده یا خواندهشده را بهخوبی خلاصه کنند. تسلط زبانآموزان در استفاده از زبان به سطحی بسیار بالا میرسد و در بسیاری از مواقع حتی به دقت و روانی افراد بومی نزدیک میشود. همچنین، زبانآموزان میتوانند مفاهیم پیچیده را بهطور واضح و دقیق بیان کرده و درک عمیقی از موقعیتهای پیچیده داشته باشند.

برای مشخص کردن سطح زبانآموز، میتوان از نمرات و نتایج برخی آزمونهای معتبر زبان استفاده کرد. این آزمونها کمک میکنند تا بتوان تعیین کرد که فرد در چه سطحی از زبان قرار دارد. در ادامه، سطوح مختلف زبان بر اساس نتایج آزمونهای بینالمللی توضیح داده شده است.
آزمون آیلتس یکی از معتبرترین و شناختهشدهترین آزمونهای زبان در دنیا است که افراد برای اهداف مختلفی مانند ادامه تحصیل یا مهاجرت در آن شرکت میکنند. این آزمون در دو نوع "جنرال" و "آکادمیک" برگزار میشود که نوع آکادمیک مخصوص کسانی است که قصد تحصیل در کشورهای غیرانگلیسیزبان دارند. سیستم نمرهدهی و سطحبندی در هر دو نوع آزمون یکسان است. نمرات آزمون آیلتس از 1 تا 9 متغیر است، که معمولاً نمره 4.5 به عنوان حداقل نمره قابل قبول شروع میشود و نمره 9 بالاترین نمره ممکن است.
سطوح زبان براساس نمرات آزمون آیلتس به شرح زیر است:
آزمون تافل نیز یکی دیگر از آزمونهای بینالمللی مهم برای سنجش سطح زبان است. این آزمون برای ارزیابی توانایی زبانآموزان در زبان انگلیسی کاربرد دارد و نتایج آن برای تعیین سطح فرد بسیار مفید است. برخلاف آزمون آیلتس، آزمون تافل تنها در یک مدل برگزار میشود و سابقاً به دو صورت کتبی و کامپیوتری بود، اما حالا فقط به صورت کامپیوتری انجام میشود. نمرات این آزمون نیز بر اساس استاندارد CEFR رتبهبندی میشوند که به شرح زیر است:
این نمرات براساس مجموع نمرات کسبشده در مهارتهای مختلف زبان هستند و حداقل نمرات برای هر سطح در نظر گرفته میشوند. جزئیات بیشتر نمرات در جدولهای مخصوص آزمون تافل موجود است.
دانشگاه کمبریج برای ارزیابی سطوح مختلف زبان انگلیسی آزمونهایی را برگزار میکند. با شرکت در این آزمونها و کسب نمره قبولی، میتوانید سطح زبان خود را مشخص کنید. این آزمونها بهصورت بینالمللی معتبر هستند و در بسیاری از موقعیتها میتوانند بهعنوان مدرک معتبر برای زبانآموزان استفاده شوند. سطوح مختلف زبان براساس آزمونهای کمبریج به شرح زیر است:
برای تدریس زبان انگلیسی در سطوح مختلف، از کتابهای متنوعی استفاده میشود که هر کدام برای رفع نیازهای زبانآموزان در سطح خاصی طراحی شدهاند. یکی از محبوبترین و معتبرترین مجموعههای کتاب زبان انگلیسی که در آموزشگاههای مختلف بهکار میرود، مجموعه American English File است. این کتابها بهطور خاص برای سطوح مختلف طراحی شدهاند و به شرح زیر استفاده میشوند:
برای کسانی که در حال آمادگی برای آزمون آیلتس هستند، کتابهای Complete IELTS انتخاب مناسبی هستند. این مجموعه برای کسانی که میخواهند نمرات بالای ۵ را در آزمون آیلتس کسب کنند، مفید و کاربردی است.