ویرگول
ورودثبت نام
سیزیف
سیزیف
سیزیف
سیزیف
خواندن ۲ دقیقه·۵ سال پیش

بندهشن(کتاب زرتشتیان)

بندهشن اسم کتاب زرتشتیان درباره چگونگی افرینش جهان هست. شاید کمتر کسی راجب این کتاب بدونه با
اینکه یکی از مهم ترین متون دینی-تاریخی زرتشتی یه خط و زبان پهلوی هست. برای همین تصمیم گرفتم مطالب قسمت های جالبی از این کتاب رو نشر بدم.

بندهشن به معنی "آفرینش آغازین" یا "آفرینش بنیادین" است. اسم اصلی کتاب، چنان‌که در ابتدای متن کتاب اومده، احتمالاً "زند آگاهی" به معنی "آگاهی مبتنی بر زند" بوده. این به این منظوره که نویسنده اساس کار خودش رو بر تفسیر اوستا قرار داده‌. مطالب کتاب در سه محور اصلی تقسیم میشه:

  • آفرینش آغازین
  • شرح آفریدگان
  • نسب‌نامهٔ کیانیان

بندهشن در ۳۶ فصل نوشته شده و این کتاب در ویرایش جدید به ۹ بخش تقسیم شده.

همون طور که شاید بدونید زرتشتی ها اهورا مزدا یا هرمزد رو میپرستیدند. در کتاب بندهشن هرمزد نیکی و روشنی و سفیدی و اهریمن تاریکی و پلیدی هست. از ابتدای کتاب راجب نبرد بین هرمزد و اهریمن میخونیم و تقریبا در همه داستان های قدیمی هم، این نبرد بین خوبی و بدی(خیر و شر) دیده میشه.

در بخش اول بندهشن:

اهریمن، به سبب پس دانشی، از هستی هرمزد آگاه نبود؛ سپس، از آن ژرف پایه برخاست، به مرز دیدار روشنان آمد. چون هرمزد و آن روشنی ناملموس را دید، به سبب زدار کامگی و رشك گوهری، فراز تاخت، برای میراندن تاخت آورد. چیرگی و پیروزی فراتر از آن خویش را دید و باز به (جهان) تاریکی تاخت، بس دیو آفرید.

بخوایم این قسمت رو خلاصه کنیم: اهریمن برای نبرد با هرمزد دیو ها رو آفرید و در مقابل هرمزد انسان رو آفرید. بعد از اینکه اهریمن از قدرت هرمزد باخبر شد ۳هزار سال در تاریکی و گیجی فرو رفت!

در بخش دوم که درباره آفرینش مادی هست گفته میشه که اولین مرد برای کمک به هرمزد در مقابل اهریمن در همین ۳هزار سال افریده شده.

درباره مادیات نوشته شده که همه چیز از آب تشکیل شده به جز گوسفندان و مردمان که از آتش آفریده شدند و قابلیت تولید مثل دارند.

چنین گوید به دین که نخستین آفریده همه آب سرشکی بود، زیرا همه از آب بو جز تخمه ی مردمان و گوسپندان، زیرا آنان را آتش-تخمه است. او نخست آسمان را آفرید برای بازداشتن اهریمن و دیوان، باشد که ان افرینش را آغازین خواند.دیگر آب را آفرید برای ازمیان بردن دروج تشنگی؛ سدیگر زمین را آفرید همه مادی؛ چهارم گیاه را آفرید برای یاری گوسپند سودمند؛ پنجم گوسپند را برای یاری مرد پرهیزگار آفرید؛ ششم مرد پرهیزگار را آفرید برای از میان بردن و از کار افگندن اهریمن. سپس آتش را آفرید چون اخگری و بدو درخشش از روشنی بیکران پیوست. آنگونه تنی نیکو داشت که آتش را درخور است.

ترتیب آفرینش:

  • نخست اسمان برای بازداشتن اهریمن و دیوان
  • آب برای رفع تشنگی
  • زمین
  • گیاه برای یاری گوسفند(یا گاو)
  • گوسفند برای یاری مرد پرهیزکار
  • مرد پرهیزکار برای از میان برداشتن اهریمن
زرتشتتاریخایران باستان
۲
۶
سیزیف
سیزیف
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید