پاچنبری یا کلاب فوت نوعی بدشکلی است که در اثر آن پا یا پاهای نوزاد از مچ به سمت داخل میچرخد. از هر هزار نوزاد فقط یک نوزاد با پاهای چنبری متولد میشود. پاهای چنبری به پایین و به داخل میچرخد و کف پاها به سمت یکدیگر است. اصطلاح پزشکی پاچنبری تالیپس اکینو واروس (TEV) یا تالیپس اکینو واروس مادرزادی (CTEV) است. اکثر موارد کلاب فوت مادرزادی است و ممکن است در یک یا هر دو پا بروز یابد. در حدود نیمی از نوزادان مبتلا، هر دو پا درگیر است. برای آشنایی بیشتر با پا چنبری و درمان آن تا انتها این مطلب همراه کلینیک خانه درد باشید.

پاچنبری یا کلاب فوت یکی از شایعترین دفورمیتی های مادرزادی پا است که قسمت جلو و عقب پا به سمت داخل چرخیده است.
پاچنبری در دروان نوزادی برای کودک مشکلی ایجاد نمی کند ولی در صورت عدم درمانی و باقی ماندن دفورمیتی در سال های بد سبب بروز عوارضی جدی همچون عدم توانایی در راه رفتن به طور طبیعی می شود.
به گفته محققان عوامل محیطی و ژنتیکی در بروز این عارضه تاثیر گذارند و احتمال ابتلا نوزادی که این عارضه در خانواده وی سابقه داشته بیشتر است.
در اغلب نوزادان مبتلا به پاچنبری وجود نقص تکاملی جنینی که سبب عدم تعادل بین عضلات کف پا می شود علت اصلی بروز دفورمیتی است.
با درمان به موقع و مناسب این کودکان می تواند مانند سایر کودکان راه بروند و مشکلی در بزرگسالی نخواهند داشت.
گاهی پاچنبری همراه با دیگر اختلالات عضلانی_عصبی همچون آرتروگریپوز و اسپینا بیفیدا رخ می دهد که در این موارد اغلب به درمان مقاوم تر است و طول دوره درمان طولانی تر خواهد شد.
تمرینات فیزیوتراپی و گچ گرفتن و قرار دادن پا در بریس از مهم ترین درمان های پاچنبری هستند که خوشبختانه در اغلب موارد با موفقیت همراه هستند.
این عارضه بحدی شایع است که از هر 1000 نوزاد 3 تا 4 نوزاد به این دفورمیتی مادرزادی دچار است و میزان شیوع آن در پسران بیشتر است که در نیمی از موارد نیز بصورت دوطرفه است.
اگرچه علت عارضه پاچنبری مشخص نیست، اما موارد زیر را میتوان عامل این بدشکلی دانست:
پاچنبری بدون درمان بهبود نمییابد. درمان نشدن پا احتمال بروز عوارض را در سالهای آتی افزایش میدهد. درمان پا چنبری در هفتههای پس از تولد با هدف بازیابی عملکرد پا و از بین بردن پا شروع میشود. پس از درمان جراحی یا غیرجراحی معمولاً مدتی آتل برای کودک بسته میشود تا پا دوباره به حالت چنبری برنگردد. کودک باید تا زمان توقف رشد به طور منظم معاینه شود. چنانچه کودک جراحی شده باشد، لازم است که تحت درمان فیزیوتراپی قرار بگیرد.
درمان اصلی کلاب فوت روش پونستی است که در آن متخصص پای کودک را دستکاری میکند تا حالت خمیده پا اصلاح شود. سپس پا از انگشت شست تا ران گچ گرفته میشود تا ثابت بماند.
معمولاً کودک باید هفتهای یک بار به متخصص مراجعه کند. درمان دستی و گچگیری با احتیاط انجام میشود و کودک نباید متحمل هیچ دردی بشود. گچ هر جلسه عوض میشود و وضعیت پا هر بار اندکی بیشتر اصلاح میشود. این درمان و تعویض گچ ۱۰ ـ ۴ بار تکرار میشود. گچ گرفتن پا پس از دستکاری، برای تغییر شکل پا لازم است. در صورت لزوم جراحی کوچکی نیز پس از درمان پونستی انجام میشود تا تاندون آشیل آزاد شود.
بیمار پس از اصلاح شدن پا باید کفشهای مخصوص متصل به بریس را به پا کند تا پا(ها) در بهترین موقعیت، ثابت بماند و به حالت چنبری برنگردد. کودک باید به مدت دو تا سه ماه هر روز ۲۳ ساعت این کفشها را بپوشد و پس از آن تا ۴ سالگی، کفش را فقط شبها و هنگام چرت روزانه به پا کند.
روش پونستی روشی موثر است، البته به شرطی که در سن پایین انجام شود و والدین نیز دقت کنند که کفش را طبق دستور به نوزاد بپوشانند. اگر دستورات پزشک دقیقاً رعایت نشود، پا به حالت اولیه برمیگردد و درمان باید از نو شروع شود. در زمانی که پای کودک در گچ است، والدین باید به تغییرات دما یا رنگ پوست توجه کنند، چون ممکن است گچ بیش از حد سفت باشد.
روش عملکردی فرانسوی شامل ماساژ، ورزش و کشش روزانه میشود، همچنین پا باید با نوار غیرارتجاعی بیحرکت نگه داشته شود. هدف این است که پا به آهستکی به موقعیت صحیح هدایت شود. سه ماه اول درمان عموماً توسط متخصص طب فیزیکی انجام میشود، بخش اعظم بهبود نیز در این مدت به دست میآید.
والدین نیز در این مدت آموزش میبینند تا بتوانند در روند درمان مشارکت داشته باشند. چسب زدن و آتل بستن تا دو سالگی ادامه دارد. اگر نوزاد به جز پاچنبری مشکل دیگری نداشته باشد، درمان معمولاً با موفقیت کامل میشود. حتی اگر نتوان عارضه را به طور کامل اصلاح کرد، ظاهر و عملکرد پا به نحو قابل توجهی بهبود مییابد.
اگر درمانهای دیگر موثر نباشد، به ناچار جراحی با هدف تغییر وضعیت تاندونها، رباطها و مفصلهای مچ پا و کف پا انجام میشود، برای مثال تاندون آشیل آزاد میشود یا تاندون کشیده شده از جلوی مچ پا تا داخل پا حرکت داده میشود. جراحیهای تهاجمیتر به منظور آزاد کردن ساختارهای بافت نرم پا انجام میشود. سپس جراح پا را با پین و گچ ثابت میکند. اصلاح نامناسب، سفتی و درد پا از عوارض جراحی است. همچنین ممکن است بیمار در آینده دچار بیماریهای التهابی مفصل بشود.