سرخوردگی، لیزخوردگی، لغزندگی، لقی، جابجایی یا دررفتگی مهره کمری، همه به معنی ناپایداری مهرهها در ناحیه کمر است و در اصطلاح تخصصی به آن “لیستزیس” یا “اسپوندیلولیستزیس” میگویند. در ادامه بیشتر به توضیح ان ها می پردازیم، تا انتها همراه کلینیک خانه درد باشید.

سرخوردگی ستون فقرات یا spondylolisthesis ، وضعیتی است که در آن ستون فقرات دچار بی ثباتی می شود، به این صورت که مهره های ستون فقرات بیش از حد معمول و نرمال حرکت می کنند.
ممکن است مهره ای از جایگاه خود لغزیده و به زیر مهره ی دیگری برود و عصبی را تحت فشار قرار دهد و باعث بروز کمر درد و یا پا درد در بیمار شود.
استخوان های ستون فقرات در محل مفاصل کوچک به یکدیگر متصل شده و به این ترتیب ستون فقرات تشکیل شده و امکان حرکت آن فراهم می شود. سر خوردگی و جابجایی مهره کمر معمولاً به خاطر مشکلات مربوط به یک یا چند مورد از این مفاصل کوچک ایجاد می شود که این مفاصل حرکت یک استخوان در ستون مهره ها را امکان پذیر می کنند. در این حالت موارد زیر می تواند علت سرخوردگی مهره ها در ستون فقرات باشد:
• وجود نارسایی مفصل از زمان تولد به صورت مادرزادی
• آسیب دیدگی مفصل در نتیجه تصادف یا سایر ضربه های وارد شده
• ترک خوردگی یک مهره در نتیجه فشار وارد شده به خاطر استفاده زیاد از مفصل
• آسیب دیدگی یک مفصل به خاطر عفونت یا ابتلا به آرتروز
سرخوردن مهره کمر می تواند کودکان و نوجوانان را در فعالیت های ورزشی تهدید کند. بعضی از انواع ورزش ها، مثل ژیمیناستیک یا وزنه برداری، می توانند فشار بیش از حد به استخوان های کمر وارد کرده و باعث شکستگی مهره ها در ستون فقرات و سر خوردگی آنها شود. افراد در سنین بالا نیز ممکن است به خاطر فرسایش مهره های کمر به این مشکل دچار شوند. علاوه بر این سر خوردگی مهره ها می تواند بدون ایجاد شکستگی و فقط در نتیجه فرسایش دیسک کمر و مفصل در افراد مسن مشاهده گردد.
بیشتر بخوانید: هزینه جراحی سرخوردگی مهره های کمر چه قدر است؟
سابقه خانوادگی مشکلات کمر یکی از عاملهای خطر لیزخوردگی مهرهها است. نقص مادرزادی در استخوان پارس اینترآرتیکولاریس ستون فقرات (عارضه اسپوندیلولیزیس)، احتمال لغزش ایسکمیک مهرهها را افزایش میدهد. آسیبدیدگی مکرر یا کشش شدید مهرههای کمر نیز از عاملهای خطر لغزش مهرهها محسوب میشود. ورزشکارانی مانند ژیمناستها، وزنه برداران و مهاجمین فوتبالی که هنگام حرکات کششی، نیروی شدیدی به ستون فقرات وارد میکنند، بیشتر مستعد لغزندگی ایسکمیک مهرهها هستند.
عوارض اسپوندیلولیستزیس عبارت است از درد مزمن پایین کمر یا پا، بیحسی، گزگز یا ضعف پاها. فشردگی شدید عصبها باعث بیاختیاری ادرار یا مدفوع میشود، البته این مشکل نادر است.
حدوداً 6 ـ 5 درصد مردان و 3 ـ 2 درصد زنان دچار اسپوندیلولیستزیس میشوند.
سر خوردن مهرهها مشکلی شایع در بین افرادی است که فعالیتهای بدنی سنگین، مانند وزنه برداری، ژیمناستیک یا فوتبال انجام میدهند.
مردان به دلیل فعالیتهای بدنی شدیدتر، بیشتر از زنان دچار علائم این اختلال میشوند.
اگرچه برخی کودکان زیر 5 سال استعداد ابتلا به اسپوندیلولیستزیس را دارند یا حتی لغزش مهره تشخیص داده نشده دارند، لغزندگی مهرههای خردسالان عارضه نادری است. اسپوندیلولیستزیس در بازه سنی 10 ـ 7 سال شیوع بالاتری دارد. افزایش فعالیت جسمی در دوران نوجوانی و بزرگسالی، همراه با فرسایش ناشی از زندگی روزمره باعث میشود که لیز خوردن مهرهها در دوران نوجوانی و بزرگسالی شیوع بالاتری داشته باشد.
درمان اولیه اسپوندیلولیستزیس محافظه کارانه است و بر پایه علائم بیمار توصیه میشود. روند معمول درمان لیز خوردن مهرهها به شرح زیر است: