به رسم مقالات و یادداشت ها، شروع متن باید مقدمه ای باشد بر بستر و زمینۀ انتشار فیلم. اما از باب نوشتن در پلتفرمی خاص، که تابع قوانین و مقررات نوشتاری و ویراستاری نمی باشد، بدون مقدمه ای که مخاطب عادی را از خواندن ادامۀ متن دور کند، مستقیما به فیلم می پردازیم.
اولا؛ چندین سال است که صنعت فیلم و انیمشین سازی در ایران با همتی جدی دنبال می شود. کارگردان این فیلم (که دست بر قضا نامش بر یادم نمانده است) سابقۀ ساختن انیمیشن های مذهبی زیادی دارد. شاید بارزترین آنها فیل شاه، فیلمی در باب حملۀ ابرهه به خانۀ کعبه باشد. از سویی، تهیه کنندۀ این فیلم (که بازهم نامی از او در خاطرم نیست) سابقا انیمیشنی مانند پسر دلفینی را به صنعت فیلم سازی هدیه کرده است. پس قبل از دیدن فیلم هم پرواضح بود که قرار است تلفیقی از فرم خاص و گیرا و محتوای مذهبی و ایمانی را مشاهده کنیم
من مانند منتقدانی که بارها یک فیلم را می ببینند، و نه مانند تحلیل گرانی که از مراتب تحلیل آکادمیک استفاده می کنند نیستم. بلکه کلا یک بار فیلم را در سینما دیده ام و باری هم در راه خانه با تحلیل آن فکر کردم.
آنچه کارگردان می خواسته در یک ساعت و نیم فیلم به مخاطب بفهماند، مفهوم قیام و تاثیر عاشورا در عبرت گیری و برخواستن است که اقدامی به جا به شمار می رود، خصوصا در شرایطی که آمریکا به ایران حمله کرده و رهبر و مسئولان ایرانی را به شهادت رسانده است، نیاز به چنین اقداماتی تماما حس می شود.
و اما نقد؛ اصولا هر فیلمی باید فیلم نامۀ خوبی داشته باشد. فیلم نامه ای که در آن تعلیق اهمیت زیادی داشته باشد. قائدۀ طلایی این است که هر وقت مخاطب، ساعت خود را نگاه کرد، یعنی آن بخش از فیلم شما تعلیق کمی داشته و یا ضعف بسیار جدی در تعلیق خود داشته است. لازم به ذکر است که من در طول فیلم، حدود 10 بار مردمی را دیدم که به ساعت های خود نگاه می کردند. در ثانی، علاوه بر ضعف در تعلیق، پایان بندی نیز، از نوع پایان بندی های کلیشه ای و تکراری بود. به گونه ای که کمتر کسی نمی توانست حدس بزند پایان فیلم قرار است چه اتفاقی بیافتد. این دو ایراد مربوط به فیلم نامه
و اما بعد؛ آنچه که متن را نوشتم، تماما برای بیان همین نکته بود: آنچه آنان می خواهند. این فیلم دقیقا همان چیزی است که غرب به دنبال آن است. جدیدا در صنعت فیلم سازی، شاهد بروز و رونق فیلم های آخرالزمانی و فیلم های ضد منجی هستیم. معروف ترین و واضح ترین آنها تلماسه می باشد. در ردۀ بعدی، انتقام جویان، جنگ ستارگان، هری پاتر، جان ویک و بسیار نمونه های دیگری از فیلم ها نیز ضد منجی و تحریف کنندۀ شخصیت و معنای او می باشند.
برای ما عجیب بود که چنین فیلمی با چنین کارگردانی، چنین تحریفی از منجی ارائه دهد. فکر کنید کسی به منجی و نجات دهندگی او فکر می کند، به پیشنهاد دخترش، موشکی را به سمت آسمان پرتاب می کند تا منجی را خبردار کند. از قضا آن موشک به سفینه ای می خورد که پسر بچه ای شکمو که هوس قهرمان شدن را در سر می پروراند در آن می باشد. سفینه به سمت آن سیاره می رود و مردم آن سیاره او را منجی می پندارند.
اساسا در لایه های پنهانی فیلم، این را به مخاطب می فهماند که منجی تصور ذهنی افراد است و هرکسی می تواند منجی باشد. منجی علم الهی ندارد، از سمت خدا مبعوث نشده است و صرفا اراده دارد. اراده ای که او را قهرمان می کند و سیاره را نجات می بخشد. این بزرگ ترین تحریف در باب منجی است. تعریفی که از منجی در این فیلم ارائه می شود، دقیقا همان تعریفی است که غرب برای جا انداختن آن در جوامع شرقی و اسلامی، سال ها تلاش کرده است و به واقع می توان گفت که این فیلم آنچه بود که آنان می خواستند
نقدهای دیگری نیز به فیلم وارد است. از پخش شدن چندبارۀ صدای تک خوان زن، تا گیج شدن مخاطب بر سر اینکه بالاخره کدام شخصیت قهرمان داستان است؟ دخترک یا پسرک؟ و تا زیاد بودن استفاده از موسیقی در فیلم که حوصۀ مخاطب را سر می برد. اما همۀ این مسائل را می توان با اقماض قبول کرد ولی تحریف از منجی را نمی توان