
چرا ادبیات باید خواند؟ و من می گویم چرا دلنوشته ی ادبی می نویسم؟
انتخاب قالب دلنوشته و دست به کار شدنم برای نوشتن بر می گردد به سالهای پیش و شاید اتفاق افتادن حادثه ای یا رویدادی غم انگیز و شاید شادمانه ترین احساسی که در من به وجود آمد.
گنجاندن مفاهیم انسانی و گاه تکان دهنده بخشی از یک هنر انسانی است. تکان دهنده ترین جمله ای که دلم را لرزاند این بود، ادبیات گریزی به سوی زندگی است!
به هنگامه ای که دست به قلم بردن هنوز برایم تفریح بود و جدی نشده بود. می توان گفت شاید مقدمه ای برای جدی نوشتن بود. روزگاری می نوشتم و روزگاران بعد انگار نه انگار!
سیریل کانلی، نویسنده و منتقد ادبی قرن بیستم، می گوید: "کلمهها زندهاند و ادبیات یک گریز است؛ گریزی نه از زندگی، که بهسوی آن."
این عبارت بسیار برایم دلنشین تر شد تا به ادبیات روی آورم و با کلام "ماریو بارگاس یوسا" زندگی ام شیرین تر شود. یوسا کتابی به نام "چرا ادبیات؟" دارد و در فصل های آن به دلیل های مطالعه ی ادبیات پرداخته است. او جامعه ای را آگاه تر می داند که ادبیات مطالعه می کند. "ادبیات ، عشـق ، تمنا و رابطۀ جنسی را (نه در فرهنگ ما) عرصهای برای آفرینش هنـری كرده است".
اینجا بود که نه تنها مطالعه بلکه بیشتر به نوشتن روی آوردم و از دردهای کشیده و نکشیده موضوعی برای نوشتن انتخاب کردم.
به نظرم با نوشتن است که ذهن آزادانه تر و پر جلاتر می شود و دست، تبر می شود و ذهن فرمانده، برای قطع کردن غم ها و رنج های روزانه ی آدم.
درست است که بیشتر نوشته هایم را از دلم بر می دارم و بر روی کاغذ پیاده اش می سازم و در مجموع این نوشته ها می شود دل نوشته ولی با ادبیات (صنایع ادبی، تشبیه، استعاره، مجاز و ...) مخلوطشان می کنم و می شود یک اثر ادبی.
سعیم بر این است که یک آثار ادبی از خودم خلق کنم و بیشتر در قالب دلنوشته بیانشان کنم.
به نظرم دلی را باید نوشت که با تجربیات اکثریت آدم ها مشترک باشد. درد مشترک، شادی های مشترک، زندگی مشترک و مرگ که از ازل مشترک بوده میان آدمیان و بتوان دست مخاطب را گرفت و در جاده های صاف و گاه ناصاف و پر پیچ و خم گرداند. تجربه ی من مشابه خیلی از آدم هاست که احساسم این را برایم ثابت کرده است که موضوعی به دل می نشیند که مخاطبانم تجربه کرده باشند و حرفم، حرف های دل های مشترکشان باشد.
بنابراین فکر می کنم تا حدودی در این مسیر یعنی نوشتن در قالب دلنوشته موفق شده ام. با اینکه این قالب هنوز به صورت رسمی تر در ادبیاتمان بیان نمی شود ولی با وجود و پیشرفت شبکه های اجتماعی، شاهد این نوع نوشتاری هستیم که هم به صورت زیبا نوشته می شود و هم در شبکه های اجتماعی دست به دست می شوند.
از آقای یوسا در مورد این که چرا ادبیات باید خواند؟، اقتباس کرده ام و می گویم که چرا دلنوشته می نویسم و آن هم خلق اثر باشد نه هر دریای بی آبی که موج داشته باشد و بشود یک دلنوشته!
خواندن اینکه روزمرگی های آدم چقدر زیبا بیان می شوند، این یک هنر است که نویسنده اش تراشیده و در معرض دید گذاشته است. چه بسا موضوعی که چندین نویسنده حتی به صورت تکراری به آن پرداخته اند. با کمی تامل در می یابیم که چقدر هنرمندانه به موضوعات رنج، درد، جدایی، مرگ، زندگی، عشق و ... پرداخته شده است. یا با توجه به این که انسان ها از نیاز هایشان و از طلب آنان جدا نیستند، چگونه به برآورده شدنشان و حتی به نرسیدن هایشان به مقصد هنرمندانه توصیف شده است.
برایم شیرین ترین بخش ادبیات، نوشتن از دل است که انتخابم شده است. قالب های دیگر را هم بسیار دوست می دارم.
شاید این سوال پیش آید، آیا دلنوشته نیاز به یادگیری دارد یا خیر؟
در پاسخ به این سوال، من پیشنهاد می دهم یادگیری و اطلاع از علم روانشناسی، جامعه شناسی، ارتباطات، و در کل یادگیری عناصر داستانی برای علاقمندانی که می خواهند دلنوشته بنویسند، ضروری به نظر می رسد. از دل نوشتن یعنی از زندگی نوشتن و زندگی هر فرد داستانی است که شخصیت اصلی داستات خودش می باشد. این که در کدام مسیر از زندگی مان به موقعیتی جذاب و یا غم انگیز بر می خوریم، می توان آن را به صورت زیبا و خلق یک اثر ادبی دانست.
دلنوشته پر از کلمه هایی است که بار احساسی بیشتری دارد و با زندگی، با آدم ها سرو کار دارد و به نظرم باید زندگی را به زیباترین اثر تصور و خلقش کرد.
در دلنوشته ها آرایه های ادبی از جمله تشبیه و استعاره به نسبت دیگر نوشته ها بیشتر دیده می شوند.
نکته ای که یک دلنوشته را با ارزش میکند ناگهانی بودن یک اتفاق شاعرانه در متن و نگاه شاعرانه و خاص نویسنده هست.
من دل نویس هستم!
پیمان میرجوادی (۱۹ خرداد ماه ۱۴۰۱)