
انتخاب PLC زیمنس برای یک پروژه صنعتی، فقط به تعداد ورودی و خروجی یا قیمت پردازنده محدود نمی شود. کنترل کننده ای که برای راه اندازی یک نوار نقاله ساده مناسب است، لزوما نمی تواند نیازهای یک خط تولید با چندین موتور، سنسور، سیستم مانیتورینگ و تجهیزات شبکه را برآورده کند. از طرف دیگر، استفاده از PLC قدرتمند و گران قیمت در پروژه ای کوچک نیز همیشه توجیه اقتصادی ندارد.
برای انتخاب درست باید ظرفیت پردازش، حافظه، تعداد و نوع سیگنال ها، امکانات ارتباطی و قابلیت توسعه سیستم در آینده بررسی شود. در این راهنما تفاوت خانواده های S7-1200 و S7-1500، نحوه انتخاب CPU و ماژول های ورودی و خروجی و نکاتی را بررسی می کنیم که پیش از تهیه تجهیزات اتوماسیون صنعتی اهمیت دارند.
اولین مرحله طراحی سیستم کنترل، شناخت دقیق عملکرد ماشین یا فرایند صنعتی است. باید مشخص شود چه تجهیزاتی به PLC فرمان می دهند، چه خروجی هایی باید کنترل شوند و آیا سیستم به پردازش اطلاعات آنالوگ، کنترل حرکت یا ارتباط با سایر دستگاه ها نیاز دارد.
برای مثال، یک دستگاه بسته بندی ممکن است تنها چند سنسور نوری، شستی، شیر برقی و موتور داشته باشد. اما در یک خط تولید پیوسته، علاوه بر این تجهیزات، ارتباط با اینورترها، کنترل دما، ثبت اطلاعات تولید و تبادل داده با سیستم مانیتورینگ نیز مطرح می شود.
بنابراین پیش از انتخاب مدل PLC، فهرستی از تعداد ورودی های دیجیتال و آنالوگ، خروجی ها، تجهیزات ارتباطی و نیازهای توسعه آینده تهیه کنید. این اطلاعات مبنای انتخاب CPU و ماژول های توسعه خواهد بود.
دو خانواده S7-1200 و S7-1500 از کنترل کننده های شناخته شده SIMATIC هستند که برای سطوح متفاوتی از اتوماسیون صنعتی طراحی شده اند. هر دو از محیط مهندسی TIA Portal استفاده می کنند، اما از نظر ظرفیت پردازش، معماری سخت افزار و امکانات توسعه یکسان نیستند.
سری S7-1200 برای کنترل ماشین آلات مستقل، سیستم های پمپاژ، تجهیزات بسته بندی و پروژه هایی با پیچیدگی محدود تا متوسط کاربرد دارد. بسیاری از CPUهای این خانواده دارای ورودی و خروجی داخلی هستند و می توان با استفاده از ماژول های توسعه، ظرفیت سیستم را افزایش داد.
هنگام بررسی قیمت پی ال سی زیمنس s7-1200 باید مدل CPU، تعداد کانال های داخلی، نوع خروجی و ظرفیت توسعه را در کنار قیمت قرار داد. گاهی انتخاب پردازنده ای با منابع داخلی بیشتر، نیاز به خرید ماژول اضافی را کاهش می دهد.

سری S7-1500 برای پروژه هایی مناسب است که به پردازش سریع تر، مدیریت تعداد بیشتری از سیگنال ها، ارتباطات گسترده و قابلیت های پیشرفته کنترل نیاز دارند.
در خطوط تولید چندبخشی، سیستم های کنترل حرکت و پروژه هایی با حجم بالای تبادل اطلاعات، این خانواده می تواند انتخاب مناسب تری باشد. البته امکانات دقیق به مدل پردازنده بستگی دارد.
برای مقایسه قیمت پی ال سی زیمنس s7-1500 بهتر است ابتدا مدل های CPU متناسب با پروژه مشخص شوند؛ زیرا اختلاف قیمت پردازنده ها معمولا با تفاوت ظرفیت حافظه، عملکرد و امکانات ارتباطی همراه است.

CPU مرکز پردازش و اجرای برنامه کنترلی است. این بخش وضعیت ورودی ها را دریافت می کند، منطق برنامه را اجرا می کند و بر اساس نتیجه پردازش، وضعیت خروجی ها را تعیین می کند.
یکی از معیارهای مهم در انتخاب CPU، زمان اجرای برنامه یا Scan Time است. افزایش تعداد دستورها، پردازش های ریاضی، ارتباطات شبکه و وظایف کنترلی می تواند زمان چرخه را تحت تاثیر قرار دهد.
برای یک سیستم روشن و خاموش کردن موتور، معمولا نیازی به پردازنده بسیار پیشرفته نیست. اما در کاربردهایی که چندین محور حرکتی باید هماهنگ شوند یا محاسبات کنترلی پیچیده انجام شود، توان پردازشی اهمیت بیشتری پیدا می کند.
همچنین باید نوع تغذیه پردازنده، فناوری خروجی های داخلی، تعداد پورت های ارتباطی و قابلیت پشتیبانی از تجهیزات جانبی بررسی شود. انتخاب CPU صرفا بر اساس نام سری، بدون توجه به کد فنی، ممکن است باعث ناسازگاری تجهیزات شود.
حافظه PLC یکی از معیارهایی است که معمولا هنگام خرید کمتر از توان پردازنده مورد توجه قرار می گیرد. با این حال، حجم برنامه، تعداد متغیرها، بلوک های داده و توابع کنترلی مستقیما به ظرفیت حافظه وابسته است.
در کنترل کننده های زیمنس باید میان حافظه کاری (Work Memory)، حافظه بارگذاری (Load Memory) و حافظه نگهدارنده اطلاعات (Retentive Memory) تفاوت قائل شد. هرکدام وظیفه مشخصی دارند و ظرفیت بالای یکی از آنها لزوما کمبود دیگری را جبران نمی کند.
برای نمونه، در خانواده S7-1500 حافظه بارگذاری روی SIMATIC Memory Card قرار دارد و این کارت برای راه اندازی CPUهای استاندارد این خانواده ضروری است. در مقابل، S7-1200 نسل کلاسیک دارای حافظه بارگذاری داخلی است.
اگر برنامه شامل تعداد زیادی Data Block، دستورهای پردازشی یا داده های عملیاتی باشد، بررسی ظرفیت حافظه اهمیت بیشتری پیدا می کند. مطالعه مقایسه حافظه S7–1200 و S7-1500 نیز می تواند در تعیین ظرفیت مناسب پروژه موثر باشد.
ماژول های ورودی و خروجی ارتباط میان PLC و تجهیزات فیزیکی را برقرار می کنند. انتخاب این ماژول ها باید بر اساس ماهیت سیگنال، ولتاژ کاری، تعداد کانال و نوع اتصال انجام شود.
ورودی های دیجیتال برای دریافت وضعیت تجهیزاتی مانند شستی، لیمیت سوئیچ و سنسورهای قطع و وصل کاربرد دارند. خروجی های دیجیتال نیز برای ارسال فرمان به رله ها، کنتاکتورها و سایر تجهیزات سازگار استفاده می شوند.
در مقابل، ماژول های آنالوگ برای دریافت یا ارسال سیگنال های پیوسته مانند 0 تا 10 ولت و 4 تا 20 میلی آمپر به کار می روند. البته نوع سیگنال قابل پشتیبانی باید در مشخصات همان ماژول بررسی شود.
برای پیشگیری از محدودیت توسعه، بهتر است تعداد کانال های مورد نیاز آینده نیز در طراحی لحاظ شود، اما این ظرفیت اضافی باید با احتمال واقعی توسعه پروژه متناسب باشد.

فرض کنید یک دستگاه صنعتی به هشت ورودی دیجیتال 24 ولت DC اضافی نیاز دارد. در چنین شرایطی می توان ماژول های ورودی سازگار با پردازنده را بررسی کرد.
ماژول ورودی دیجیتال زیمنس مدل 6ES7221-1BF32-0XB0 یکی از ماژول های SM 1221 برای خانواده کلاسیک S7-1200 است که هشت کانال ورودی دیجیتال با ولتاژ نامی 24 ولت DC دارد و از اتصال Sink/Source پشتیبانی می کند.
این ماژول برای دریافت وضعیت تجهیزاتی مانند سنسورها و کلیدهای صنعتی مناسب است، مشروط بر اینکه مشخصات الکتریکی آنها با ورودی های ماژول سازگار باشد. همچنین باید توجه داشت که این محصول، ماژول ورودی است و برای ارسال فرمان خروجی استفاده نمی شود.
در بسیاری از پروژه های امروزی، PLC تنها مسئول کنترل یک ماشین نیست و باید با HMI، اینورتر، تجهیزات ورودی و خروجی توزیع شده یا سیستم های مانیتورینگ ارتباط برقرار کند.
PROFINET یکی از پروتکل های اصلی ارتباطی در خانواده های جدید PLC زیمنس است. قابلیت های این پروتکل امکان تبادل داده میان تجهیزات سازگار شبکه صنعتی را فراهم می کند.
برخی پروژه ها همچنین به Modbus TCP، PROFIBUS یا ارتباطات سریال نیاز دارند. پشتیبانی از این ارتباطات به مدل CPU، نسخه Firmware و ماژول های ارتباطی انتخاب شده وابسته است.
به همین دلیل، پیش از خرید باید مشخص شود PLC با چه تجهیزاتی ارتباط خواهد داشت، تعداد دستگاه های شبکه چقدر است و آیا توسعه شبکه در آینده پیش بینی شده است. صرفا وجود پورت اترنت به معنی پشتیبانی از تمام پروتکل های صنعتی نیست.
یکی از نکات مهم در انتخاب تجهیزات جدید، توجه به تفاوت نسل های سخت افزاری است. زیمنس خانواده S7-1200 G2 را با امکانات جدیدی در پردازش، ارتباطات و کنترل حرکت معرفی کرده است.
با این حال، طبق اطلاعات رسمی زیمنس، ماژول های سخت افزاری نسل کلاسیک S7-1200 مستقیما با نسل G2 سازگار نیستند. بنابراین هنگام توسعه تابلو یا جایگزینی CPU، نمی توان تنها بر اساس یکسان بودن نام خانواده درباره سازگاری تصمیم گرفت.
این موضوع به ویژه برای پروژه هایی اهمیت دارد که از قبل دارای ماژول های ورودی و خروجی هستند. بررسی کد فنی، مستندات سازنده و نسخه نرم افزار مهندسی می تواند از خرید تجهیزات ناسازگار جلوگیری کند.
هزینه سیستم کنترل از مجموعه ای از تجهیزات و فعالیت ها تشکیل می شود. CPU، ماژول های توسعه، منبع تغذیه، کارت حافظه در صورت نیاز، تجهیزات شبکه، نرم افزار مهندسی و زمان برنامه نویسی همگی در هزینه نهایی تاثیر دارند.
برای نمونه، ممکن است یک CPU ارزان تر به تعداد بیشتری ماژول یا تجهیزات جانبی نیاز داشته باشد. در مقابل، یک پردازنده با ظرفیت داخلی مناسب می تواند طراحی تابلو را ساده تر کند.
در مرحله بررسی مشخصات و تامین تجهیزات، می توان کدهای فنی و دسته بندی محصولات را در سایت کنترل کالا به نشانی https://control-kala.com/ بررسی کرد. با این حال، انتخاب نهایی باید براساس طراحی تایید شده و مشخصات دقیق تجهیزات انجام شود.
انتخاب PLC زیمنس زمانی نتیجه مناسبی خواهد داشت که مشخصات سخت افزاری با نیاز واقعی پروژه هماهنگ باشد. برای ماشین آلات مستقل و سیستم هایی با تعداد محدود ورودی و خروجی، خانواده S7-1200 می تواند نیاز کنترل را تامین کند. در مقابل، پروژه های پیچیده با حجم پردازش بالا، ارتباطات گسترده یا نیازهای پیشرفته کنترل حرکت، ممکن است به امکانات S7-1500 احتیاج داشته باشند.
مهم ترین نکته این است که پیش از انتخاب، تعداد سیگنال ها، حافظه، زمان اجرای برنامه، پروتکل های ارتباطی و ظرفیت توسعه مشخص شوند. همچنین تطبیق کد فنی CPU با ماژول های ورودی و خروجی و توجه به تفاوت نسل کلاسیک S7-1200 و G2 ضروری است.
در نهایت، تهیه فهرست تجهیزات و مقایسه چند پیکربندی مناسب، تصمیم گیری را دقیق تر می کند. چنین رویکردی علاوه بر کنترل هزینه اولیه، احتمال نیاز به تعویض تجهیزات در مراحل توسعه و بهره برداری را کاهش می دهد.
بله، این خانواده در بسیاری از ماشین آلات و خطوط تولید کوچک و متوسط کاربرد دارد. مناسب بودن آن به تعداد سیگنال ها، حجم برنامه، سرعت پاسخ مورد نیاز و ارتباطات صنعتی بستگی دارد. برای خطوط پیچیده تر باید ظرفیت پردازنده و امکان توسعه سیستم دقیق تر بررسی شود.
خیر. اگرچه خانواده S7-1500 امکانات پردازشی و توسعه گسترده تری دارد، در پروژه های ساده استفاده از آن ممکن است هزینه غیرضروری ایجاد کند. انتخاب مناسب، کنترل کننده ای است که نیازهای فنی پروژه را با ظرفیت توسعه قابل قبول تامین کند.
ابتدا تعداد و نوع سیگنال های پروژه مشخص می شود. سپس باید آن را با ورودی و خروجی داخلی CPU مقایسه کرد. اگر تعداد کانال ها کافی نباشد یا نوع سیگنال مورد نیاز پشتیبانی نشود، باید ماژول توسعه سازگار انتخاب شود.
حافظه کاری و حافظه بارگذاری یکسان نیستند. در خانواده S7-1500 کارت حافظه برای ذخیره برنامه و اطلاعات بارگذاری استفاده می شود، اما افزایش ظرفیت آن به معنی افزایش Work Memory پردازنده نیست. برای برنامه های سنگین باید CPU با حافظه کاری کافی انتخاب شود.