غربیها در مذاکرات با طرف مقابل به صورت فردی(Person-To-Person) وارد تعامل میشوند که این امر در فرهنگ ژاپنی اصلا معنایی ندارد. آنها مذاکرات را در قالب گروه خود پیش خواهند برد و تکیه آنها بر کار تیمی است.
نباید از ژاپنیها انتظار داشت که بدون مشورت در خصوص موضوعی اعلام نظر و یا اعلام موضع نمایند پس برای اعلام یک توافق و یا اظهار نظر باید با کمال صبر و متانت به آنها فرصت مذاکره داخلی و مشورت با یکدیگر و یا دفاتر مرکزیشان را داد.
آنها دوست ندارند وجۀ خود را از دست بدهند و همیشه خود را مقید به آداب و برخورد مودبانهای میدانند که این شیوه را از طرف مقابل هم انتظار دارند. همینطور به صراحت در خصوص موضوعات مختلف نمیتوانند پاسخ منفی بدهند بنابراین نباید منتظر یک جواب منفی روشن از آنها بود.
*همیشه یک مقام ارشد در تیم ژاپنیها وجود دارد که تاکتیکها را به صورت ضمنی و پنهان به سایر اعضا دیکته میکند ولی در عین حال شما به ندرت از او صحبتی خواهید شنید.
*هریک از اعضای تیم ژاپنی سئوالات متعددی در حوزه تخصصی خود خواهد پرسید . بنابراین بهتر است که در مذاکرات در صورتیکه به زبان مسلط نیستند از یک مترجم خوب استفاده کنید.
*سعی کنید تیم خود را قوی کنید. چرا که آنها در جلسۀ اول و حتی دوم به هیچ تصمیمی نخواهند رسید و شما فرصت این را خواهید داشت که در زمان مراجعت آنها به دفتر مرکزیشان به توانمندیسازی تیم خودتان بپردازید.
*در میز مذاکره ژاپنیها با اختیارات تعریف شدهای از سوی شرکتهای متبوعشان حضور می یابند، بنابراین انعطافپذیری کمی در تغییر این موقعیت دارند.
*زمانی انعطافپذیری بیشتر در جلسات دیده میشود که ژاپنیها با دفترمرکزی خود تماس گرفتهاند.
*ژاپنیها تمایل زیادی به مرور اطلاعات قبلی دارند تا به شفافیت و وضوح کافی در بحث دست پیدا کنند و جلوی سوءتفاهمهای آتی را بگیرند.
*آنها بسیار محتاط هستند و استاد زمان خرید هستند و اغلب عجله نمیکنند.
افق دید ژاپنیها در تصمیمگیری بلندمدت است و معتقدند تصمیمات بزرگ زمان زیادی خواهند گرفت.
*حال اگر طرف ژاپنی در خصوص موضوعی تصمیمگیری کند، از طرف مقابل انتظار دارد که به سرعت وارد عمل شود و در غیر اینصورت به انتقاد از او میپردازد.
*ژاپنیها مذاکرات را متوقف خواهند کرد در صورتیکه بیش از حد بیپرده بودن و یا بیصبری را در طرف مقابل مشاهده کنند. همچنین اگر پروتکلها مذاکرات از سوی طرف دیگر نادیده گرفته شود آنها میز مذاکره را ترک خواهند کرد.
*آنها هیچگاه “نه” نمیگویند و قاعدۀبازی را تا زمانی که هماهنگی و تعامل در جلسات برقرار باشد به هم نمیزنند. مگر اینکه شرایط به ناگاه تغییر کند و موضوعات پیشبینی نشدهای مطرح شود.
*ژاپنیها نسبت به مذاکره کننده ارشد شما احترامی اغراقآمیز خواهند داشت و این انتظار را نیز از شما مطالبه میکنند.
*آنها گاهی اوقات یک مقام ارشد مانند یکی از وزرای سابق را به عنوان مشاور شرکت تنها در جهت احترام، به جلسه میاورند.
به هیچ عنوان شرح مکالمات خود با طرف ژاپنی را به شخص سومی انتقال ندهید. در 15 دقیقۀ اول مذاکرات سعی کنید در مورد کسب و کار و موضوع اصلی صحبت نکنید. هیچگاه طرف ژاپنی را با اسم کوچک صدا نزنید و یک نکته مهم اینکه در مورد جنگ جهانی دوم در هیچ شرایط صحبت نکنید. شما میتوانید در خصوص هر چیزی مانند بازیگلف، دریانوردی و …. صحبت کنید اما از گفتن لطیفه و طنز حتی الامکان خودداری کنید چرا که ممکن است بصورت نامناسبی فهمیده و درک شود.
هنگام دست دادن با یک ژاپنی دست خود را به شدت تکان ندهید و بلافاصله بعد از اولین جلسه کارت ویزیت خود را به طرف ژاپنی ارائه دهید. اگر احساس کردید که مشابهتهای زیادی بین شرکت های غربی و یک شرکت ژاپنی وجود دارد زیاد از این شباهت مطمئن نباشید. آنها مدرن هستند ولی غربی نیستند و برداشت ذهنی آنها از معانی مانند رهبری و انگیزه با آنچه شما در ذهن دارید متفاوت است.
اگر دوست دارید به سبک ژاپنی تعظیم کنید عیبی ندارد اما آنرا کنترل کنید. در ابتدای صحبت میتوانید به توانمندی ژاپن در اقتصاد توجه کنید و یا در مورد صداقت و یا مهماننوازی آنها صحبت کنید و یا پیرامون سبقۀ ژاپن در مورد هنر و هنرمندانش به بحث بپردازید.
اگر در یکی از جلسات شئونات جلسه را رعایت نکردید و یا رفتار غیرحرفهای داشتید در جلسۀ بعد حتما عذرخواهی کنید چراکه ژاپنیها خود چنین میکنید. آنها حتی اگر سرماخوردگی داشته باشند عذرخواهی میکنند و یا حتی اگر مشکلی برای شما در کشورشان ایجاد شده باشد از شما پوزش میطلبند.
تاجران ژاپنی و مدیران اغلب نوع پوشش خود را از میان کت و شلوارهایی به رنگ تیره، سرمهای و یا خاکستری با پیراهن سفید و کراواتهای تیره انتخاب مینمایند. آنها توجه ویژهای به شخصیت و ظاهر شما دارند. آنها باید شما را دوست داشته باشند و به شما اعتماد کنند تا بتوانید معاملهای با آنها انجام دهید. فراموش نکنیم که احترام متقابل رمز موفقیت مذاکره با ژاپنیهاست.
از نظر سازماندهی تیم مذاکره ژاپنی ها پر تعداد پای میز مذاکره ظاهر می شوند. این امر هم برای اطمینان از حضور کلیه افراد و متخصصان ذی ربط و هم برای ارسال پیام روانی به حریف است. ژاپنی ها مذاکره را نوعی جنگ می دانند و کلمه کوشوkosho در زبان ژاپنی بار منفی جدال و تقابل دارد در حالی که کلمه مذاکره یا Negotiationدر غرب این بارهای منفی را ندارد. جالب این است که ژاپنی ها با این تفسیر از مذاکره ذاتا” اهل تقابل نیستند. تیم های مذاکره کننده ژاپنی یک رئیس دارد که در بسیاری از مواقع هویت وی پنهان می ماند. در حالی که در مذاکرات رئیس تیم در وسط می نشیند و سایر افراد به ترتیب جایگاه در کنار وی قرار می گیرند گاهی ژاپنی ها عامدانه رئیس را در حاشیه قرار می دهند.
در فرهنگ ژاپنی ها خریدار پادشاه و یا در حکم پدر است و فروشنده فرزند است و روابط پدر و فرزند از جمله عدم نافرمانی پسر از پدر حاکم است. توجه به این مساله در مذاکرات تجاری بسیار حائز اهمیت است. در ژاپن خریدار همواره در موضع قدرت است و بر کرسی ناز تکیه می زند.