
پایین ترین سطح کنترل یک فرد در تعیین سرنوشت خود، سطح کودکی است:
کمترین قدرت انتخاب، و کمترین مسئولیت.
اگر نیازهای اولیه یک کودک رفع نشود، یا در محیط نامناسبی پرورش پیدا کند، کسی بازخواستش نمیکند.
با گذر زمان و رشد و بالغتر شدن افراد در حوزههای مختلف زندگی، کنترل امور و تصمیمهای بیشتری را خودشان میگیرند و مسئولیت آن انتخابها رو هم میپذیرند. هرچه قدر آزادی تصمیمگیری در تعیین سرنوشت بیشتر بشود، مسئولیت فرد انتخاب کننده نیز بیشتر خواهد شد.
مانند نوجوانی که انتخاب میکند، برخلاف نظر خانوادهاش رشته دیگری در دانشگاه بخواند. اگر طبق نظر خانوادهاش انتخاب میکرد، در صورت موفق نشدن یا نگرفتن نتیجه دلخواه میتواند تقصیر را گردن خانوادهاش بیاندازد، و خودش را تبرئه کند. اما اکنون که خودش انتخاب کرده میداند که هرگونه پیروزی یا شکست صرفا با خودش است.
ولی مسئولیت پذیری چیزی نیست که بیشتر مردم به آن علاقه نشان دهند. به همین خاطر افراد ترجیح میدهند از قدرت انتخاب آیندهشان چشم پوشی کنند و کنترل سرنوشتشان را به دیگران بسپارند. هر چه قدر انتخاب بزرگتر، ترس از مسئولیت بیشتر.
به عنوان مثال انتخاب شغل یک انتخاب مهم و تاثیر گذار در زندگی است. او میتواند برا اساس توانایی و علاقه و استعداد خودش انتخاب کند، یا تصمیمگیری را بسپارد به جامعه، خانواده، فلان فرد موفق یا فلان فامیل. مثلا میگویند فلان رشته درآمد بالایی دارد یا پزشکی بهترین شغل است یا ... و به او هم همان پیشنهاد را میدهند. چه قدر احتمال دارد نسخهای که برای همه پیچیده شده مناسب شرایط او باشد و او را به موفقیت برساند؟
درست است که احتمالا به موفقیتاش منجر نمیشود، اما دستکم سنگینی احتمال شکست را از او سلب میکند، وقتی خودش انتخاب نکرده، دلیلی هم ندارد پاسخگو باشد. بقیه باید پاسخگو باشد. همه عالم و آدم مقصر هستند به جز او.
در حالت ایدهآل اگر یک مربی بسیار دلسوز و خردمند وجود داشته باشد که کنترل سرنوشتاش را به عهده گیرد (مثل فیلمهای هالیوودی)، مربی، او را به مسیر رشد و شکوفایی هدایت میکند و همه چیز گل و بلبل میشود. اما اگر چنین شخصی مسئول تربیت او نبود چی؟ اگر خانواده و اطرافیانش اینگونه نبودند چی؟ اگر جامعهی او یک جامعه ایدهآل نبود چی؟
با این شرایط، آیا راحتی ناشی از برونسپاری انتخابهای مهم، در نهایت منجر به تلف شدن پتانسیل و عمر او نمیشود؟ زمان میگذرد... یک کودک ۳۰، ۴۰، ۵۰ ساله که هیچ کس مسئولیت رشد و شکوفاییاش را به عهده نگرفت. اگر او نخواهد به چنین سرنوشتی دچار شود چه باید بکند؟
No one is coming to save you
هرکس در هر زمان میتواند انتخاب کند که از این به بعد کنترل زندگی اش را به دست بگیرد. یعنی شرطبندی ۱۰۰ درصدی رو خودش. اگر این کار را بکند، دیگر نگران این نخواهد بود که مردم راجع به آنها چه فکری میکند، چون کنترل تصمیمگیریاش از آنها گرفته است. اکنون احترام شخص خودش برایش اهمیت دارد. اینگونه عزت نفسشان بالا میرود. ترس از شکست نیروی محرک آنها میشود، دیگر بیحالی و تنبلی برایشان معنی ندارد.
پتانسیل و نقاط ضعف خود را شناسایی میکنند، با مشورت و تصمیمات آگاهانه و یادگیری از تجربیات خود و دیگران، به رشد و شکوفایی میرسند و به مرور زمان بالغتر و تواناتر میشوند... نه تنها مسئولیت خودشان پذیرفته، آنقدر قدرتمند میشوند که حتی میتوانند مسئولیت زندگی اشخاص دیگر را نیز به عهد گیرند، ازدواج میکنند، و صاحب فرزند میشوند.. پس از پرورش خانوادهشان، بازهم قدرتمند میشوند، تاجایی که حتی مسئولیت جامعه را نیز به عهده میگیرند. کارآفرینی میکنند، مدرسه میسازند، بیمارستان میسازند، به افراد محروم کمک میکنند، با خلق تکنولوژیهای جدید به بهبود زندگی مردم کمک میکنند و ...
همانطور که میانگین ثروت یک جامعه، جمع ثروت تمام افراد آن جامعه تقسیم بر تعداد آنها، میانگین قدرت جامعه نیز، میانگین قدرت افراد آن جامعه است، که در عین حال میانگین مسئولیت پذیری آن جامعه نیز هست.
قدرت بیشتر، رفاه بیشتر، مسئولیتپذیری بیشتر.
هرچه قدر افراد ضعیفتر و فراری تر از مسئولیت، جامعه ضعیفتر، ناتوانتر در رشد و شکوفایی افراد.
به همین خاطر است افراد یک جامعه ضعیفتر، تصمیم میگیرند که کنترل سرنوشتشان را به جامعه قدرتمندتری واگذار کنند تا احتمال بیشتری برای رشد و شکوفاییشان فراهم شود .
هویت یک جامعه، نیز میانگین هویت افراد آن جامعه است. حالا اگر میانگین هویت افراد جامعه به هویت کودک ( کمترین قدرت، کمترین مسئولیت ) نزدیک شود چه اتفاقی می افتد؟
در این شرایط جای خالی اَبَر مَردها احساس میشود. کسانی که آنقدر قدرتمند میشوند که نه تنها مسئولیت خود بلکه مسئولیت جامعه را نیز به عهده میگرند، و با پرورش افراد بیشتر، میانگین هویت جامعه را نیز اصلاح میکنند. با بهبود میانگین، جامعه مسئولیت نیازهای پایه افراد را به عهده میگیرد و افراد راحتتر میتوانند مسئولیت رشد و شکوفایی خود را برعهده گیرند.
جامعه ما بیش از هر زمان دیگری، به افراد بالغ و توانمند که میتوانند علاوه بر زندگی خود، به دیگران نیز کمک کنند نیاز دارد.
چکیده ساعتهاااااا یوتوبرهای معروف، پادکستهای مردانگی و این کتاب : )
و این جمله که جو روگن زیاد تکرار میکنه :
Hard times create strong men,
strong men create good times,
good times create weak men,
and weak men create hard times. <--- we are here