یک روز ما داشتیم از خوبیهای کاپیتالیسم و راست افراطی بودن میگفتیم و مهندس خودش را خنج میکشید که اینطورها که فکر میکنید نیست و ما هر چه داریم از چپ داریم. ۱۰ کلمه او میگفت و کمتر از همان ۱۰ کلمه من میگفتم، بالاخره مهندس رییس است و بزرگتر، باید سهم بیشتری میداشت برای قانع کردن من. البته برنامه همیشگیمان بود و هیچ پیروز و برندهای نداشت این بحثها، فقط حرف میزنیم که دین خود را به طرز تفکر مورد علاقهمان ادا کرده باشیم. در خلال یکی از این بحثها بود که مهندس میگفت این مصرف گرایی همهش هدر دادن منابع است و ته تهش نتیجهای ندارد. میگفت دخترش را نشانده که پیانو یاد بگیرد و یاد گرفته و نگذاشتهاند انرژی دخترشان صرف کارهای بینتیجه شود. من راستش به ساز که میرسد داغ دلم تازه میشود. حس میکنم دنیا من را شکست داده و مغزم به تابع خودم نیست، هی تلقین میکند که مرتیکهی بازندهی خاک بر سر یک ساز بلد نیستی بزنی. من راستش یادم رفت نتیجهی بحثمان چه شد آن شب، دیگر هی در این فکر بودم که بیا، یکی دیگر هم میتواند ساز بزند ولی تو چه؟ البته که تلاش من کم از تلاش حمیرا برای خواننده شدن نداشت، ولی خب نتایج به طور یکسانی موفقیتآمیز نبودند. از تلاشهای بینتیجهی خودم اگر بخواهم بگویم، باید عرض کنم در بچگی سعی میکردیم با نگاه کردن به دست داوود بهبودیها و شهبالشبپرهها چیزی یاد بگیرم، با خودم میگفتم بعد اینها میروم دست فرامرز اصلانی را میبینم و یک نتیجهای دارد بالاخره که خب نداشت، آخر کسی نبوید بگوید احمق، کسی با دیدن نوار ویاچاس طنین که بعدد از فریاد زیر آب روی نوار ریکورد شده، نوازندگی یاد نمیگیرد. دیدیم اینطور نمیشود، یک سری فامیل لوکستر داشتیم که آنها بلد بودند یک سری ساز بزنند، و تلاش بعدی این بود که هر موقع خانهی یکی از آنها میرویم، یک آکوردی، تکهی معروف آهنگی چیزی یاد بگیریم. من از آن دوران حدود ۴ ثانیه از سلطان قلبها را با کیبورد یاد گرفتم و تقریبا ۵ ثانیه از موسیقی وزین «آقای راننده» کلاهقرمزی را هم یاد گرفتم که چطور میشود با گیتار زد. خلاص شد و رفت. بالاخره ما هم بزرگ شدیم و رفتیم دانشگاه. کمی که گذشت و تیر تختههای زندگی جورتر شد یک گیتاری گیر آمد و عین این بچههای شهر ندیده کول میکردم میبردم کلاس که بالاخره همای سعادت بنشیند فرق سرم شاید و من هم بالاخره به باشگاه نوازندگان دنیا بپیوندم ولی خب باز هم این بازیکن مغلوب شد، بله عزیزان، قصهی همیشه تکرار، این بیپولی بود که دست از سرم هنوز برنداشته بود. ترم یک که تمام شد دیدم برای ترم بعدی پول ندارم و خلاصه پروژهی نوازندگی یک بار دیگر به محاق رفت. دانشگاه تمام شده بود و برگشته بودم ولایت و داشتیم کار میکردیم ولی خب آن دور و بر کسی نبود که بتواند سازی بزند، گیریم اگر کسی بود، توانایی آموزشش را نداشت. چند صباحی گذشت، دیدم اینطور نمیشود. ما خلاصه زنده به آن بودیم که آرام نمیگرفتیم. کمی فکر کردم دیدم بهتر است «جفتی» یاد بگیرم. از قدیم در جزیره میزنند و ساز سنتی است و بالاخره یکی هم پیدا میشود که به من یاد بدهد. بابا مگر من چقدر کودن بودم اصلا؟ یک رفتگری بود میآمد صبحانهاش را در حیاط خانه ما میخورد. این عباس بندهی خدا صدا از حلقش بیرون نمیآمد، البته اگر میآمد هم فرقی نمیکرد، انقدر گنگ حرف میزد و تف پرت میکرد اینور آنور که اصلا نمیفهمیدی چه میگفت. جفتی را ولی خوب میزد. چای بعد صبحانهاش را که میخورد میرفت لب آب مینشست ساز میزد. الان شما احتمالا تصویر زیبایی در ذهنتان مجسم کردهاید که باید بگویم هر چقدر تخیل خوبی دارید احتمالا تصویر واقعی ده برابر از چیزی که در ذهن شماست قشنگتر است. پیرمرد نارجیپوشی روی تکهسنگی کنار آب در حال ساز زدن که حلبی کنارش هست و آتشی دارد زبانه میکشد و دود گنگی هم در هوا پخش است که با مه صبحگاهی قاطی میشود. کسی به کسی که نیست، ما میگوییم یک سگ طلایی لاغر هم آنجا بود همیشه، شما هم بگویید بود. خلاصه ما به این عباس گفتیم که بیا و بزرگی کن و یک جفتی به من بفروش. عباس هم چند هفته بعدش یک جفتی آورد و به قیمت پنجاه هزار تومن به من فروخت. حالا من یک جفتی داشتم و شور و اشتیاق عجیبی برای یادگیری که خواهیم دید چه به سرش خواهد آمد. آدرس دادند برو پیش فلانی، فلانی سالار شهر بود. احتمالا سالار در ذهن شما کمی متفاوت است با چیزی که در واقعیت سمت ما خطاب میشود. ما به چوپان میگوییم سالار، در واقع سالار حیوانات است. طرف پیرمردی بود که حرف نمیزد. با پسرش همکلاسی بودم که چه پسر با استعداد و باهوشی هم بود. طاها بود و ترک تحصیل کرده بود از یک جایی به بعد. پیرمرد من را دید و کم مانده بود با شوت بیرونم کند. یک طوری بود صورتش که با زبان بیزبانی میگفت من این همه سال را پی گاو و گوسفندهای مردم نبودهام و در صحراها نچرخیدهام که سر پیری بیایم با یک بچه قرتی دمخور شوم، برو رد کارت بچهجان. من رفتم و ایستگاه بعدی پسرانش بودند. ماشالله پسر کم نداشت و بعضیشان بلد بودند جفتی بزنند. رفتم سراغ اولی که شاگرد مغازه بود، گفت برو پیش برادر بزرگم که او بهتر بلد است و چند روزه راهت میاندازد. طی یک روند طاقت فرسایی ما بالاخره توانستیم از استاد وقت بگیریم. با سازی که از عباس خریده بودم پا شدم رفتم که جلسهی اول را داشته باشم. استاد گفت بده ساز را ببینم، من هم دو دستی تقدیم کردم و یک نگاهی به سر و ته ساز انداخت و هر چه فحش در این دنیا بود به عباس بختبرگشته داد. که بله، این پیرمرد کلاهبردار گولت زده و این ساز خوبی نیست و میرود از افراد ناشی ساز میخرد و میدهد دست مردم. همینطور بلند غر میزد و فکر میکرد و چند دقیقه یک بار تاییدیهای از من میگرفت که ته دلش هم قرص شود که من طرف عباس نیستم، داشت ساز را زیر و رو میکرد که یکهو خشکش زد. گفت ای دل غافل، این ساز کار دست خودم است. خودم ساختهام فروختهام به عباس. رو کرد به من که اگر به عباس بگویم چهها که گفته در موردش، به من ساز یاد نمیدهد. من هم ته دلش را قائم کردم گفتم که خیالش راحت باشد. لام تا کام حرفی نمیزنم و وای نخواهم زد. بیچاره ساده بود، هر چه فکر میکرد میگفت. یعنی خیلی فکر نمیکرد، فقط میگفت. خلاصه آماده نشسته بودم برای جلسهی اول و لحظهای که قرار بود جادو اتفاق بیفتد. استاد شروع کرد به ساز زدن و من مقهور و خیره داشتم میدیدم که یا خدا آدم چطور میتواند به این درجه و مرتبت برسد که متوقف شد. حدود ۳۲ ثانیه طول کشیده بود، این تکهی ساز زدنش و یکهو پرسید، چرا نمیزنی؟ گفتم من که بلد نیستم. گفت مگر ما بلد بودیم؟ شروع کردیم زدن و بعدش یاد گرفتیم دیگر. مغزم همزمان به هزار دوربین خیره شده بود. یعنی چه که شروع کن، یاد میگیری. گفتم بالاخره استاد است و چیزی سرش میشود، شروع کردم نکرهترین صداهای ممکن را از ساز بیچاره در آوردن، این طور بودم که واقعا؟ ان انکرالاصوات لصوت الحمیر؟ یک دانه خواباند پس سرم که این چه مسخرهبازیای است دیگر؟ درست بزن. ببین من چطور میزنم، همان طور بزن. من ولی هنوز گیج پس کلهای بودم که نوش جان کرده بودم. از راهنمایی به اینور کسی تلاش نکرده با کتک زدن چیزی به من یاد بدهد. بعد هم پرستیژی داشتم برای خودم خیر سرم، معماری بودم برای خودم مثلا. اصلا اینها به کنار، ۲ متر قد و ۱۲۰ کیلو وزنم بود، احترام قد و اندازهام را که دیگر باید میکرد. نباید میکرد؟ در همین خیالات بودم که پس سری دیگری فرود آمد. ایندفعه محکمتر زد و داد و بیداد کرد که چرا دقت نمیکنی بزنی یاد بگیری. ولی من هر چه دقت کردم نشد. یعنی تنها روشش دقت کردن بود. ۲ ۳ جلسه رفتم و هر چه دقت در این دنیا بود خرج کردم، نشد که نشد. آخر که با دقت خالی یاد گرفته بود که من یاد گرفته باشم؟
دیدم اینطور نمیشود. گفتم که استاد عزیز من هر کاری میکنم یاد نمیگیرم. گفت آها، بخاطر این است که شتر نداری، اصلا آدم بدون شتر ساز جفتی یاد نمیگیرد، خلاصهاش کنم ما از فردا صبحش از این صحرا به آن صحرا دنبال یک شتر بودیم که بتوانیم ساز یاد بگیریم، ربطش را هنوز نمیدانستم و راستش را بگویم نمیخواستم بپرسم اصلا. من لحظات سرنوشت ساز زیادی در زندگی نداشتهام ولی قطعا این یکیشان بود، به قول خارجیها بازی را عوض کرد اصلا. بعد چند وقت طلا را خریدم. طلا اسم شترم بود، شما میزان مصمم بودن را ببین اصلا. برگشتم پیش استاد که بله، شتر را هم خریدم، حالا چه کنم؟ چشمش میخواست از حدقه در بزند. پرسید واقعا خریدی؟ رفتی بخاطر ساز یاد گرفتن شتر خریدی؟ با همان لحن چوپانی سادهاش میپرسید و جواب من هم مثبت بود.
داشت پیش خودش میگفت آخر من یک چیزی گفتم، تو چرا حماقت کردی؟ من ولی گوشم بدهکار نبود. یکی دو جلسه دیگر هم رفتم و استاد دید نه، دقتم به اندازهی کافی نیست. چند بار ساز من را برداشت و شروع کرد زدن که شاید مشکل از دقتم نباشد و ساز مشکل داشته باشد، دید ساز من از ساز خودش هم قشنگتر صدا در میآورد و سرتان را درد نیاورم، از آنجا هم عذرم خواسته شد. حالا دوباره بگرد یکی را پیدا کن شاید بتواند با روشی غیر از دقت کردن یادت بدهد. یک بار هم این وسط، دوستانم استیصال من را که دیده بودند، شمارهی ملای مسجدی را به عنوان مدرس ساز به من داده بودند که کمی بخندند، پفیوزهای حیوان. زنگ زدم به این ملا و گفتم که بله میخواهم ساز یاد بگیرم که شروع کرد نصیحت کردن و گفتن اینکه این کارها آخر عاقبت ندارد و مطربی را رها کن و حدیث و آیه که گناه است. هنوز بعضی اوقات پیام میدهد و من را به راه راست دعوت میکند. این هم که نشد و رفتم پیش آشنایی که این جماعت ساز زن را میشناخت، یک شماره و آدرس داد که برو پیش این، دوای دردت آنجاست. من بخت برگشته هم دست دوستم را گرفتم و رفتیم آدرس مذکور، ۴۵ دقیقه پشت در ماندیم و هر ده دقیقه یکی داد میزد نروید، الان میآیم در را باز میکنم. بالاخره یکیآمد و در را باز کرد، انگار پایش روی زمین نبود، حالش خیلی خوب بود، در را که باز کرد شروع کرد خندیدن به ما که عین اسکلها ۴۵ دقیقه نگهتان داشتم، گفت بیایید داخل و کارتان چیست و از این حرفها. ما هم گفتیم، شروع کردیم از بچگی تعریف کردن و پیاز داغش را زیاد کردن و هی دویدن وهی نرسیدن. همینطور که داشتیم میرفتیم اینطرف آنطرف در آن حیاط که اندازهی یک دشت بود، در هر اتاق را که باز میکرد انگار وارد دنیای دیگری میشدی، پر بود از انواع سازهای جنوبی، همه مدل طبل و دهل بود. میساخت میفرستاد کشورهای آنطرف. شغلش این بود. گفت بیا سازها را نشانت بدهم، شخصیتش خیلی عجیب غریب بود، پیرمرد نازکی بود که کمی عجیب حرف میزد. تنها در یک خانهی خیلی بزرگ که پر بود از آلات موسیقی. ماه بود و نخل بود و نسیم مرطوبی که از روی آب میآمد. داشتم به خودم میگفتم که بله، بخت در خانهات را زده و غرق در خیال به یک ستون تکیه داده بودم که دیدم یکی دارد لمسم میکند. عین کانگورو پریدم که دیدم بله استاد محترم است، خیلی خلاصه بگویم استاد تقاضاهایی داشتند که از عهدهی من خارج بود و بعد که دیگر نرفتم، یک پیام پر از بد و بیراه از ایشان گرفتم که هنوز که هنوز است کلماتش یکهو عین تیر از چله رها شده مغزم را متلاشی میکنند.
اینجا هم نشد، انگار طلسم شده باشم. خلاصهاش کنم ۲ بار دیگر هم به صورت جدی تلاش کردم. یک بارش یک کلاس بود در بندرعباس که استادش از میناب میآمد و من از قشم میرفتم بندرعباس و انقدر بینظم بود چیزی ازش در نیامد، یک بار دیگر هم کلاس فلوت بود که اتفاقا داشتم خوب پیش میرفتم و همه چیز بر وفق مراد بود که استادمان شوهر کرد و شوهرش دیگر اجازه نداد که به ما چیز یاد بدهد و باز هم ناکامی.
سرتان را درد آوردم بعضی اوقات فکر میکنم شاید حق با مهندس باشد و اگر در یک کشور کمونیستی «واقعی» زندگی میکردم تکلیفم روشن شده بود تا الان، یا یک چیزی یاد گرفته بودم تا الان یا همان اول پرتم میکردند یک گوشهای که دیگر دنبال این کارها نروم. خلاصه میدانم زندگی سخت است و این حرفها، ولی خب برای یکی مثل من احتمالا بعضی قسمتهایش سختتر بوده.