بالابر وسیله مکانیکی است که به منظور انتقال افراد ، ابزار و یا بار به ارتفاع و همسطح سازی استفاده می شود. مکانیزم کار بالابرها متفاوت بوده و برای انتقال بار از برق ، دیزل و نیروی هیدرولیک بسته به نوع بالابر استفاده می گردد. عوامل تعیین کننده در استفاده از بالابر عواملی همچون ظرفیت، ایمنی، محیط کار دستگاه ، نوع کاربری و قیمت بالابر می باشد. بالابرها در دو نوع کلی بالابر ثابت و بالابر متحرک موجود می باشند. از انواع دیگر بالابر می توان به بالابرهای ساختمانی اشاره کرد که برای جابجایی بار و مصالح به طبقات ساختمان در حال احداث استفاده می گردد. نوع کاربری بالابرهای نفری کاملاً با جرثقیل ، آسانسور و لیفتراک ها تفاوت داشته و نباید از بالابر نفر بعنوان ابزارهای یاد شده مورد استفاده قرار گیرد.
بالابر نفری نیز وسیلهای مکانیکی برای دسترسی افراد و یا تجهیزات به سطوحی که در دسترس نبوده و در ارتفاع می باشند. این دسترسی معمولاً موقت ولی دارای ثبات و تعادل لازم برای کارهایی نظیر تعمیر و نگهداری و ساخت و ساز می باشد که بالابر را با تجهیزاتی با دسترسی دائم همچون آسانسورها متمایز می سازد. بالابر افراد با توجه به نوع کارایی می توانند به ابزاری همچون پریز برق و شیلنگ کمپرس باد برای نصب ابزار به آن تجهیز شوند.
قبل از استفاده از هر نوع وسیله و ابزار در محیط کار باید ایمنی آن را مورد توجه قرارد داد و بدیهی است که بالابرها نیز از این قاعده مستثنی نیستند. بالابر باید از قدرت ، استحکام و ثبات کافی برای حمل بار یا نفر برخوردار بوده و روی سطحی قرار گیرد که قابلیت اتکای مطمئن داشته باشد. حداکثر ظرفیت حمل بار یا نفر باید بر روی بدنه بالابر و به همراه کاتالوگ آن مشخص شود و درصورت رعایت نشدن ظرفیت توسط کاربر دستگاه باید توسط تجهیزات امنیتی از حرکت بالابر جلوگیری کرده و توسط آلارم مشخص توجه کاربر بالابر را به این موضوع جلب نماید. بار و هر چیزی که به آن متصل شده .یا برای حمل بار در بلند کردن استفاده می شود باید از قدرت و استحکام کافی برخوردار باشد. تجهیزات بالابری افراد باید از حفاظ مناسب برای حفاظت کاربردر مقابل له شدن، گیر کردن و سقوط از آن را دارا باشند. برای جلوگیری از افتادن بالابر باید ابزار و تجهیزات مناسب همچون جک و وزنه تعادل داشته باشند و درصورتیکه کاربر در دستگاه بالابر گیر کند، در معرض خطر نبوده و بتواند به راحتی آزاد شود. سرعت باد ، شیب سطح و عوامل محیطی دیگر که هنگام استفاده از بالابر بر روی تعادل بالابر و کا ربر تاثیرگذار است باید با توجه به کاتالوگ دستگاه و دستورالعملهای ایمنی رعایت گردد، باد می تواند باعث واژگونی بالابر ، ایجاد تکان های شدید و عدم امنیت بالابر در ارتفاع و حتی باعتث ایجاد خسارت شود. مقاومت بالابر در مقابل باد با توجه به نوع بالابر ، مکانیزم بالابری و ظرفیت بالابری آن متفاوت بوده و معمولا بالابرهای سبکتر مقاومت کمتری در مقابل باد دارند. تجهیزات بالابری باید با امنیت کامل و در محیط مناسب مستقر شود تا خطر برخورد و تصادف را کاهش دهد و خطر برخورد افراد با دستگاه و یا دکل بالابر وجود نداشته باشد. پس از نصب ، مونتاژ و قبل از قرار دادن بالابر در محل در فواصل زمانی مناسب دستگاه مورد بازرسی قرار گیرد که زمانبندی برای بازرسی دوره ای دستگاه بستگی به شرایط نصب ، مونتاژ و نوع کارکرد بالابر دارد.
بالابرها بر اساس مکانیزم و قابلیت حرکت به دو دسته کلی بالابر ثابت و بالابر متحرک دسته بندی می شوند که در ادامه تعریف کلی آنها ارائه شده است:
این نوع بالابر عموماً در مغازهها، کارخانجات صنعتی و انبارها برای جابجایی اجناس و یا افراد مورد استفاده قرار می گیرد. بالابرهای ثابت عموماً از نوع بالابر هیدرولیکی بوده و از مکانیزمهای کابلی، زنجیری، آکاردئونی و یا ترکیبی از آنها برای انتقال بار به ارتفاع استفاده می کنند. از بالابر آکاردئونی ثابت بعضاً برای انتقال خودرو به بالا در پارکینگها و یا تعمیرگاهها استفاده می گردد.
این نوع بالابرها را بعضاً بالابر سیار، بالابر متحرک، بالابر نفری و بالابر صنعتی نیز می نامند که برای انتقال افراد و تجهیزات به ارتفاع مورد استفاده قرار می گیرد. بالابرهای متحرک از ایمن ترین و مدرنترین انواع بالابر نفری در جهان می باشد. اکثر بالابرهای متحرک قابلیت حرکت در ارتفاع را نیز دارا می باشند و کاربر به راحتی می تواند برای دسترسی به محل کار و انجام کارهایی همچون تعمیر و نگهداری در ارتفاع بدون اینکه نیازی به پایین آوردن بالابر باشد استفاده نماید. بالابرهای متحرک نیز خود به دو دسته کلی بالابر متحرک با دسترسی عمودی و بالابر متحرک با دسترسی عمودی و افقی تقسیمبندی می شوند. اجاره بالابر نفر برای انجام کاری در ارتفاع که فقط چند روز و یا چند هفته طول می کشد بسیار مقرون بصرفه تر از خرید بالابر و یا حتی نصب داربست می باشد.